๙. ปฐมฉผสฺสายตนสุตฺตวณฺณนา

๗๑. นวเม ผสฺสายตนานนฺติ ผสฺสากรานํ. อวุสิตนฺติ อวุฏฺฐํ. อารกาติ ทูเร. เอตฺถาหํ, ภนฺเต, อนสฺสสนฺติ, ภนฺเต, อหํ เอตฺถ อนสฺสสึ, นฏฺโฐ นาม อหนฺติ วทติ. ภควา – ‘‘อยํ ภิกฺขุ ‘อหํ นาม อิมสฺมึ สาสเน นฏฺโฐ’ติ วทติ, กินฺนุ ขฺวสฺส อญฺเญสุ ธาตุกมฺมฏฺฐาน-กสิณกมฺมฏฺฐานาทีสุ อภิโยโค อตฺถี’’ติ จินฺเตตฺวา, ตมฺปิ อปสฺสนฺโต – ‘‘กตรํ นุ โข กมฺมฏฺฐานํ อิมสฺส สปฺปายํ ภวิสฺสตี’’ติ จินฺเตสิ. ตโต ‘‘อายตนกมฺมฏฺฐานเมว สปฺปาย’’นฺติ ทิสฺวา ตํ กเถนฺโต ตํ กึ มญฺญสิ ภิกฺขูติอาทิมาห. สาธูติ ตสฺส พฺยากรเณ สมฺปหํสนํ. เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺสาติ อยเมว วฏฺฏทุกฺขสฺสนฺโต ปริจฺเฉโท, นิพฺพานนฺติ อตฺโถ.