๓. ธชคฺคสุตฺตวณฺณนา

๒๔๙. ตติเย สมุปพฺยูโฬฺหติ สมฺปิณฺฑิโต ราสิภูโต. ธชคฺคํอุลฺโลเกยฺยถาติ สกฺกสฺส กิร ทิยฑฺฒโยชนสตายาโม รโถ. ตสฺส หิ ปจฺฉิมนฺโต ปณฺณาสโยชโน, มชฺเฌ รถปญฺชโร ปณฺณาสโยชโน, รถสนฺธิโต ยาว รถสีสา ปณฺณาสโยชนานิ. ตเทว ปมาณํ ทิคุณํ กตฺวา ติโยชนสตายาโมติปิ วทนฺติเยว. ตสฺมึ โยชนิกปลฺลงฺโก อตฺถโต, ติโยชนิกํ เสตจฺฉตฺตํ มตฺถเก ฐปิตํ, เอกสฺมึเยว ยุเค สหสฺสอาชญฺญา ยุตฺตา, เสสาลงฺการสฺส ปมาณํ นตฺถิ. ธโช ปนสฺส อฑฺฒติยานิ โยชนสตานิ อุคฺคโต, ยสฺส วาตาหตสฺส ปญฺจงฺคิกตูริยสฺเสว สทฺโท นิจฺฉรติ, ตํ อุลฺโลเกยฺยาถาติ วทติ. กสฺมา? ตํ ปสฺสนฺตานญฺหิ ราชา โน อาคนฺตฺวา ปริสปริยนฺเต นิขาตถมฺโภ วิย ฐิโต, กสฺส มยํ ภายามาติ ภยํ น โหติ. ปชาปติสฺสาติ โส กิร สกฺเกน สมานวณฺโณ สมานายุโก ทุติยํ อาสนํ ลภติ. ตถา วรุโณ อีสาโน จ. วรุโณ ปน ตติยํ อาสนํ ลภติ, อีสาโน จตุตฺถํ. ปลายีติ อสุเรหิ ปราชิโต ตสฺมึ รเถ ฐิโต อปฺปมตฺตกมฺปิ รชธชํ ทิสฺวา ปลายนธมฺโม.

อิติปิ โส ภควาติอาทีนิ วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริตาเนว. อิทมโวจาติ อิทํ ธชคฺคปริตฺตํ นาม ภควา อโวจ, ยสฺส อาณาเขตฺเต โกฏิสตสหสฺสจกฺกวาเฬ อานุภาโว วตฺตติ. อิทํ อาวชฺเชตฺวา หิ ยกฺขภยโจรภยาทีหิ ทุกฺเขหิ มุตฺตานํ อนฺโต นตฺถิ. ติฏฺฐตุ อญฺญทุกฺขวูปสโม, อิทํ อาวชฺชมาโน หิ ปสนฺนจิตฺโต อากาเสปิ ปติฏฺฐํ ลภติ.

ตตฺริทํ วตฺถุ – ทีฆวาปิเจติยมฺหิ กิร สุธากมฺเม กยิรมาเน เอโก ทหโร มุทฺธเวทิกาปาทโต ปติตฺวา เจติยกุจฺฉิยา ภสฺสติ. เหฏฺฐา ฐิโต ภิกฺขุสงฺโฆ ‘‘ธชคฺคปริตฺตํ, อาวุโส, อาวชฺชาหี’’ติ อาห. โส มรณภเยน ตชฺชิโต ‘‘ธชคฺคปริตฺตํ มํ รกฺขตู’’ติ อาห. ตาวเทวสฺส เจติยกุจฺฉิโต เทฺว อิฏฺฐกา นิกฺขมิตฺวา โสปานํ หุตฺวา อฏฺฐํสุ, อุปริฏฺฐิโต วลฺลินิสฺเสณึ โอตาเรสุํ. ตสฺมึ นิสฺเสณิยํ ฐิเต อิฏฺฐกา ยถาฏฺฐาเนเยว อฏฺฐํสุ. ตติยํ.