๙. ปิณฺฑปาตปาริสุทฺธิสุตฺตวณฺณนา
๔๓๘. เอวํ เม สุตนฺติ ปิณฺฑปาตปาริสุทฺธิสุตฺตํ. ตตฺถ ปฏิสลฺลานาติ ผลสมาปตฺติโต.
วิปฺปสนฺนานีติ โอกาสวเสเนตํ วุตฺตํ. ผลสมาปตฺติโต หิ วุฏฺฐิตสฺส ปญฺจหิ ปสาเทหิ ปติฏฺฐิโตกาโส วิปฺปสนฺโน โหติ, ฉวิวณฺโณ ปริสุทฺโธ. ตสฺมา เอวมาห. สุญฺญตวิหาเรนาติ สุญฺญตผลสมาปตฺติวิหาเรน. มหาปุริสวิหาโรติ พุทฺธปจฺเจกพุทฺธตถาคตมหาสาวกานํ มหาปุริสานํ วิหาโร. เยน จาหํ มคฺเคนาติอาทีสุ วิหารโต ปฏฺฐาย ยาว คามสฺส อินฺทขีลา เอส ปวิฏฺฐมคฺโค นาม, อนฺโตคามํ ปวิสิตฺวา เคหปฏิปาฏิยา จริตฺวา ยาว นครทฺวาเรน นิกฺขมนา เอส จริตพฺพปเทโส นาม, พหิ อินฺทขีลโต ปฏฺฐาย ยาว วิหารา เอส ปฏิกฺกนฺตมคฺโค นาม. ปฏิฆํ วาปิ เจตโสติ จิตฺเต ปฏิหญฺญนกิเลสชาตํ กิญฺจิ อตฺถิ นตฺถีติ. อโหรตฺตานุสิกฺขินาติ ทิวสญฺจ รตฺติญฺจ อนุสิกฺขนฺเตน.
๔๔๐. ปหีนา นุ โข เม ปญฺจ กามคุณาติอาทีสุ เอกภิกฺขุสฺส ปจฺจเวกฺขณา นานา, นานาภิกฺขูนํ ปจฺจเวกฺขณา นานาติ. กถํ? เอโก หิ ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต ปตฺตจีวรํ ปฏิสาเมตฺวา วิวิตฺโตกาเส นิสินฺโน ปจฺจเวกฺขติ ‘‘ปหีนา นุ โข เม ปญฺจกามคุณา’’ติ. โส ‘‘อปฺปหีนา’’ติ ญตฺวา วีริยํ ปคฺคยฺห อนาคามิมคฺเคน ปญฺจกามคุณิกราคํ สมุคฺฆาเฏตฺวา มคฺคานนฺตรํ ผลํ ผลานนฺตรํ มคฺคํ ตโต วุฏฺฐาย ปจฺจเวกฺขนฺโต ‘‘ปหีนา’’ติ ปชานาติ. นีวรณาทีสุปิ เอเสว นโย. เอเตสํ ปน อรหตฺตมคฺเคน ปหานาทีนิ โหนฺติ, เอวํ เอกภิกฺขุสฺส นานาปจฺจเวกฺขณา โหติ. เอตาสุ ปน ปจฺจเวกฺขณาสุ อญฺโญ ภิกฺขุ เอกํ ปจฺจเวกฺขณํ ปจฺจเวกฺขติ, อญฺโญ เอกนฺติ เอวํ นานาภิกฺขูนํ นานาปจฺจเวกฺขณา โหติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.
ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย
ปิณฺฑปาตปาริสุทฺธิสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.