๘. วิภตฺติหารสมฺปาตวณฺณนา

๗๐. กุสลปกฺโข กุสลปกฺเขน นิทฺทิสิตพฺโพติ รกฺขิตจิตฺตสฺสาติ สติสํวโร, โส ฉพฺพิโธ ทฺวารวเสน จกฺขุทฺวารสํวโร ยาว มโนทฺวารสํวโรติ. สมฺมาสงฺกปฺโป ติวิโธ – เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป, อพฺยาปาทสงฺกปฺโป, อวิหึสาสงฺกปฺโปติ. สมฺมาทิฏฺฐิ อฏฺฐวิธา ทุกฺเข ญาณํ…เป… อิทปฺปจฺจยตาปฏิจฺจสมุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ ญาณนฺติ. อุทยพฺพยญาณํ ปญฺญาสวิธํ อวิชฺชาสมุทยา รูปสมุทโย…เป… วิปริณามลกฺขณํ ปสฺสนฺโตปิ วิญฺญาณกฺขนฺธสฺส วยํ ปสฺสติ. ถินมิทฺธาภิภวนํ จตุพฺพิธํ จตุมคฺควเสน. ตตฺถ สติสํวโร โลกิยโลกุตฺตรวเสน ทุวิโธ. เตสุ โลกิโย กามาวจโรว, โลกุตฺตโร ทสฺสนภาวนาเภทโต ทุวิโธ. เอกเมโก เจตฺถ จตุสติปฏฺฐานเภทโต จตุพฺพิโธ. เอส นโย สมฺมาสงฺกปฺปาทีสุปิ.

อยํ ปน วิเสโส – สมฺมาสงฺกปฺโป ปฐมชฺฌานวเสน รูปาวจโรติปิ นีหริตพฺโพ. ปทฏฺฐานวิภาโค ปทฏฺฐานหารสมฺปาเต วุตฺตนเยน วตฺตพฺโพ. อกุสลปกฺเข อสํวโร จกฺขุอสํวโร…เป… กายอสํวโร, โจปนกายอสํวโร, วาจาอสํวโร, มโนอสํวโรติ อฏฺฐวิโธ. มิจฺฉาสงฺกปฺโป กามวิตกฺกาทิวเสน ติวิโธ. อญฺญาณํ ‘‘ทุกฺเข อญฺญาณ’’นฺติอาทินา อฏฺฐวิธา วิภตฺตํ. สมฺมาทิฏฺฐิปฏิปกฺขโต มิจฺฉาทิฏฺฐิ ทฺวาสฏฺฐิวิเธน เวทิตพฺพา. ถินมิทฺธํ อุปฺปตฺติภูมิโต ปญฺจวิธนฺติ เอวํ อกุสลปกฺเข วิภตฺติ เวทิตพฺพา.

วิภตฺติหารสมฺปาตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.