๗. นนฺทมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

๔๖. สตฺตเม นนฺทสุตฺเต – ปฐมคาถายตฺโถ – โลเก ขตฺติยาทโยชนา อาชีวกนิคณฺฐาทิเก สนฺธาย ‘‘สนฺติ โลเก มุนโย’’ติ วทนฺติ. ตยิทํ กถํสูติ กึ นุ โข เต สมาปตฺติญาณาทินา ญาเณน อุปปนฺนตฺตา ญาณูปปนฺนํ มุนิ โน วทนฺติ, เอวํวิธํ นุ วทนฺติ, อุทาหุ เว นานปฺปการเกน ลูขชีวิตสงฺขาเตน ชีวิเตนูปปนฺนนฺติ.

นิทฺเทเส อฏฺฐสมาปตฺติญาเณน วาติ ปฐมชฺฌานาทิอฏฺฐสมาปตฺติสมฺปยุตฺตญาเณน วา. ปญฺจาภิญฺญาญาเณน วาติ ปุพฺเพนิวาสาทิชานนญาเณน วา.

๔๗. อถสฺส ภควา ตทุภยมฺปิ ปฏิกฺขิปิตฺวา มุนึ ทสฺเสนฺโต ‘‘น ทิฏฺฐิยา’’ติ คาถมาห.

๔๘. อิทานิ ‘‘ทิฏฺฐาทีหิ สุทฺธี’’ติ วทนฺตานํ วาเท กงฺขาปหานตฺถํ ‘‘เย เกจิเม’’ติ ปุจฺฉติ. ตตฺถ อเนกรูเปนาติ โกตูหลมงฺคลาทินาปิ. ตตฺถ ยตา จรนฺตาติ ตตฺถ สกฺกายทิฏฺฐิยา คุตฺตา วิหรนฺตา.

๔๙. อถสฺส ตถา สุทฺธิอภาวํ ทีเปนฺโต ภควา จตุตฺถํ คาถมาห.

๕๐. เอวํ ‘‘นาตรึสู’’ติ สุตฺวา อิทานิ โย อตริ, ตํ โสตุกาโม ‘‘เย เกจิเม’’ติ ปุจฺฉติ. อถสฺส ภควา โอฆติณฺณมุเขน ชาติชราติณฺเณ ทสฺเสนฺโต ฉฏฺฐํ คาถมาห.

๕๑. ตตฺถ นิวุตาติ โอวุฏา ปริโยนทฺธา. เย สีธาติ เย สุ อิธ, เอตฺถ จ สุ-อิติ นิปาตมตฺตํ. ตณฺหํ ปริญฺญายาติ ตีหิ ปริญฺญาหิ ตณฺหํ ปริชานิตฺวา. เสสํ สพฺพตฺถ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา ปากฏเมว.

๕๒. เอวํ ภควา อรหตฺตนิกูเฏเนว เทสนํ นิฏฺฐาเปสิ, เทสนาปริโยสาเน ปน นนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทมาโน เอตาภินนฺทามีติ คาถมาห. อิธาปิ จ ปุพฺเพ วุตฺตสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

สทฺธมฺมปฺปชฺโชติกาย จูฬนิทฺเทส-อฏฺฐกถาย

นนฺทมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.