๓. อนนฺตรปจฺจยกถาวณฺณนา

๖๙๓-๖๙๗. อิทานิ อนนฺตรปจฺจยกถา นาม โหติ. ตตฺถ นจฺจคีตาทีสุ รูปทสฺสนสทฺทสวนาทีนํ ลหุปริวตฺติตํ ทิสฺวา ‘‘อิมานิ วิญฺญาณานิ อญฺญมญฺญสฺส อนนฺตรา อุปฺปชฺชนฺตี’’ติ เยสํ ลทฺธิ, เสยฺยถาปิ อุตฺตราปถกานํ; เต สนฺธาย จกฺขุวิญฺญาณสฺสาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. โสตวิญฺญาณํ รูปารมฺมณํเยวาติ ยทิ จกฺขุวิญฺญาณสฺส อนนฺตรา อุปฺปชฺเชยฺย, วิปากมโนธาตุ วิย รูปารมฺมณํ สิยาติ โจเทตุํ วุตฺตํ. จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณนฺติ ปเญฺหสุ สุตฺตาภาเวน ปฏิกฺขิปิตฺวา อนนฺตรุปฺปตฺตึ สลฺลกฺเขนฺโต ลทฺธิวเสน ปฏิชานาติ. ตญฺเญว จกฺขุวิญฺญาณํ ตํ โสตวิญฺญาณนฺติ ยถา ปฐมชวนานนฺตรํ ทุติยชวนํ มโนวิญฺญาณภาเวน ตญฺเญว โหติ, กึ เต ตถา เอตมฺปิ ทฺวยํ เอกเมวาติ ปุจฺฉติ. อิมินา นเยน สพฺพวาเรสุ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. นจฺจติ คายตีติอาทิวจนํ อารมฺมณสโมธาเน ลหุปริวตฺติตาย โวกิณฺณภาวํ ทีเปติ, น อนนฺตรปจฺจยตํ, ตสฺมา อสาธกนฺติ.

อนนฺตรปจฺจยกถาวณฺณนา.