๑. ปทโสธนวาโร
(ก) อนุโลมํ
๑๐. (ก) จกฺขุ จกฺขุธาตูติ?
ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขุ จกฺขุ, น จกฺขุธาตุ. จกฺขุธาตุ จกฺขุ เจว จกฺขุธาตุ จ.
(ข) จกฺขุธาตุ จกฺขูติ? อามนฺตา.
(ก) โสตํ โสตธาตูติ?
ทิพฺพโสตํ ตณฺหาโสตํ โสตํ, น โสตธาตุ. โสตธาตุ โสตญฺเจว โสตธาตุ จ.
(ข) โสตธาตุ โสตนฺติ? อามนฺตา.
(ก) ฆานํ ฆานธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) ฆานธาตุ ฆานนฺติ? อามนฺตา. (ชิวฺหาปิ ฆานธาตุสทิสา).
(ก) กาโย กายธาตูติ?
กายธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส กาโย [อวเสโส กาโย กาโย (สฺยา.)], น กายธาตุ. กายธาตุ กาโย เจว กายธาตุ จ.
(ข) กายธาตุ กาโยติ? อามนฺตา.
(ก) รูปํ รูปธาตูติ?
รูปธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสสํ รูปํ, น รูปธาตุ. รูปธาตุ รูปญฺเจว รูปธาตุ จ.
(ข) รูปธาตุ รูปนฺติ? อามนฺตา. (สทฺโท ฆานสทิโส).
(ก) คนฺโธ คนฺธธาตูติ?
สีลคนฺโธ สมาธิคนฺโธ ปญฺญาคนฺโธ คนฺโธ, น คนฺธธาตุ. คนฺธธาตุ คนฺโธ เจว คนฺธธาตุ จ.
(ข) คนฺธธาตุ คนฺโธติ? อามนฺตา.
(ก) รโส รสธาตูติ?
อตฺถรโส ธมฺมรโส วิมุตฺติรโส รโส, น รสธาตุ. รสธาตุ รโส เจว รสธาตุ จ.
(ข) รสธาตุ รโสติ? อามนฺตา. (โผฏฺฐพฺโพ ฆานสทิโส).
(ก) จกฺขุวิญฺญาณํ จกฺขุวิญฺญาณธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) จกฺขุวิญฺญาณธาตุ จกฺขุวิญฺญาณนฺติ? อามนฺตา.
โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานวิญฺญาณํ… ชิวฺหาวิญฺญาณํ… กายวิญฺญาณํ….
(ก) มโน มโนธาตูติ?
มโนธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส มโน, น มโนธาตุ. มโนธาตุ มโน เจว มโนธาตุ จ.
(ข) มโนธาตุ มโนติ? อามนฺตา.
(ก) มโนวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) มโนวิญฺญาณธาตุ มโนวิญฺญาณนฺติ? อามนฺตา.
(ก) ธมฺโม ธมฺมธาตูติ?
ธมฺมธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส ธมฺโม, น ธมฺมธาตุ. ธมฺมธาตุ ธมฺโม เจว ธมฺมธาตุ จ.
(ข) ธมฺมธาตุ ธมฺโมติ? อามนฺตา.
(ข) ปจฺจนีกํ
๑๑. (ก) น จกฺขุ น จกฺขุธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น จกฺขุธาตุ น จกฺขูติ?
ทิพฺพจกฺขุ ปญฺญาจกฺขุ น จกฺขุธาตุ, จกฺขุ. จกฺขุญฺจ จกฺขุธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสํ น เจว จกฺขุ น จ จกฺขุธาตุ.
(ก) น โสตํ น โสตธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น โสตธาตุ น โสตนฺติ?
ทิพฺพโสตํ ตณฺหาโสตํ น โสตธาตุ, โสตํ. โสตญฺจ โสตธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสํ น เจว โสตํ น จ โสตธาตุ.
(ก) น ฆานํ น ฆานธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น ฆานธาตุ น ฆานนฺติ? อามนฺตา.
น ชิวฺหา… (สํขิตฺตํ [ยํ สํขิตฺตํ (สฺยา.)], อุภโต อามนฺตา).
(ก) น กาโย น กายธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น กายธาตุ น กาโยติ?
กายธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส น กายธาตุ, กาโย. กายญฺจ กายธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสโส [อวเสโส กาโย (สฺยา.)] น เจว กาโย น จ กายธาตุ.
(ก) น รูปํ น รูปธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น รูปธาตุ น รูปนฺติ?
รูปธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสสํ น รูปธาตุ, รูปํ. รูปญฺจ รูปธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสํ น เจว รูปํ น จ รูปธาตุ.
น สทฺโท…เป… น คนฺโธ น คนฺธธาตูติ? อามนฺตา.
น คนฺธธาตุ น คนฺโธติ?
สีลคนฺโธ สมาธิคนฺโธ ปญฺญาคนฺโธ น คนฺธธาตุ, คนฺโธ. คนฺธญฺจ คนฺธธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสโส น เจว คนฺโธ น จ คนฺธธาตุ.
(ก) น รโส น รสธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น รสธาตุ น รโสติ?
อตฺถรโส ธมฺมรโส วิมุตฺติรโส น รสธาตุ, รโส. รสญฺจ รสธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสโส น เจว รโส น จ รสธาตุ.
น โผฏฺฐพฺโพ…เป… น จกฺขุวิญฺญาณํ น จกฺขุวิญฺญาณธาตูติ? อามนฺตา.
น จกฺขุวิญฺญาณธาตุ น จกฺขุวิญฺญาณนฺติ? อามนฺตา.
น โสตวิญฺญาณํ…เป… น ฆานวิญฺญาณํ… น ชิวฺหาวิญฺญาณํ… น กายวิญฺญาณํ….
(ก) น มโน น มโนธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น มโนธาตุ น มโนติ?
มโนธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส น มโนธาตุ, มโน. มนญฺจ มโนธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสโส น เจว มโน น จ มโนธาตุ.
(ก) น มโนวิญฺญาณํ น มโนวิญฺญาณธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น มโนวิญฺญาณธาตุ น มโนวิญฺญาณนฺติ? อามนฺตา.
(ก) น ธมฺโม น ธมฺมธาตูติ? อามนฺตา.
(ข) น ธมฺมธาตุ น ธมฺโมติ?
ธมฺมธาตุํ ฐเปตฺวา อวเสโส น ธมฺมธาตุ, ธมฺโม. ธมฺมญฺจ ธมฺมธาตุญฺจ ฐเปตฺวา อวเสโส น เจว ธมฺโม น จ ธมฺมธาตุ.