๑. สญฺญาปริภาสานิทฺเทส-ปฐมปริจฺเฉท
รตนตฺตยปฺปณาม
๑. นม’ตฺถุ ชน สนฺตาน, ตม สนฺตาน เภทิโน;
ธมฺมุ’ชฺชลนฺต รุจิโน, มุนินฺโท’ทาต โรจิโน.
นิมิตฺต
๒. ปิงฺคลา’จริยาทีหิ, ฉนฺทํ ย มุทิตํ ปุรา;
สุทฺธมาคธิกานํ ตํ, น สาเธติ ยถิจฺฉิตํ [ย’ทิจฺฉิตํ ยติ’จฺฉิตํ (ก.)].
คนฺถปริมาณ
๓. ตโต มาคธภาสาย, มตฺตา,วณฺณ,วิเภทนํ;
ลกฺขฺย ลกฺขณ สํยุตฺตํ, ปสนฺน’ตฺถ,ปท,กฺกมํ.
อภิธานาทิ
๔. อิทํ วุตฺโตทยํ นาม, โลกิย’จฺฉนฺทนิสฺสิตํ;
อารภิสฺส’มหํ ทานิ, เตสํ สุขวิพุทฺธิยา.
คณสงฺเกตสญฺญา
๕. สพฺพคฺลา มฺนา,’ทิคลหู, ภฺยา’,มชฺฌ’นฺต ครู ชสา;
มชฺฌ’นฺตลา ร,เต’เต’ฏฺฐ, คณา โค ครุ,โล ลหุ.
คณนิยม
๖. ภ,ช,สา สพฺพค,ลหู, ปญฺจิ’เม สณฺฐิตา คณา;
อริยาทิมฺหิ วิญฺเญยฺยา, คโณ อิธ จตุ’กฺกโล.
ครุ,ลหุสรูป
๗. สํโยคา’ทิ จ, ทีโฆ จ, นิคฺคหีตปโร จ, โย;
ครุ, วงฺโก, ปาทนฺโต,วา, รสฺโส’ญฺโญ มตฺติโก ลุ’ชุ.
๘. ปเร ปาทาทิสํโยเค, โย ปุพฺโพ ครุก’กฺขโร;
ลหุ ส กฺวจิ วิญฺเญยฺโย, ตทุทาหรณํ ยถา.
๙. ทสฺสนรสา’นุภาวเน, นิพทฺธเคธา ชินสฺส’ยํ ชนตา;
วิมฺหยชนนี สญฺญต, กฺริยา นุ กํ นา’นุรญฺชยติ.
๑๐. วิญฺเญยฺยา โลกโต สญฺญา, สมุทฺโท,สุ,รสาทินํ;
ปาโทเญยฺโย จตุตฺถํ’โส, ปทจฺเฉโท ยตี ภเว.
๑๑. สม,มฑฺฒสมํ, วุตฺตํ, วิสมํ จา’ปรํ ติธา;
สมา ลกฺขณโต ปาทา, จตฺตาโร ยสฺส ตํ สมํ.
๑๒. ยสฺส’นฺติเมน ทุติโย, ตติเยนา’ทิโม สโม;
ต’ทฑฺฒสม, มญฺญํ ตุ, ภินฺน ลกฺขณ ปาทิกํ.
๑๓. ปาท’เมกกฺขรา’รพฺภ, ยาว ฉพฺพีสต’กฺขรา;
ภเว ปาเทหิ ตํ ฉนฺทํ, นานานาโม’ทิตํ ตโต.
๑๔. ทณฺฑกา จณฺฑวุฏฺฐฺยา’ทิ, ปาเทหิ ฉหิ, ตีหิ ตุ;
‘คาถา’ติ จ ปรตฺเถ’วํ, ฉนฺโท สญฺญา ปกาสิตา.
๑๕. อนนฺตโร’ทิตํ จ’ญฺญ, เมตํ สามญฺญ นามโต;
‘คาถา’อิจฺเจว นิทฺทิฏฺฐํ, มุนินฺทวจเน ปน.
๑๖. วิเสสนามโต กิญฺจิ, คเหตฺวา สพฺพโถ’จิตํ;
ทสฺสยิสฺสาม’หํ เต’ตฺถ, นามานา’วิ ภวิสฺสเร.
อิติ วุตฺโตทเย ฉนฺทสิ สญฺญาปริภาสา นิทฺเทโส นาม
ปฐโม ปริจฺเฉโท.