นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

วุตฺโตทยํ

๑. สญฺญาปริภาสานิทฺเทส-ปฐมปริจฺเฉท

รตนตฺตยปฺปณาม

๑. นม’ตฺถุ ชน สนฺตาน, ตม สนฺตาน เภทิโน;

ธมฺมุ’ชฺชลนฺต รุจิโน, มุนินฺโท’ทาต โรจิโน.

นิมิตฺต

๒. ปิงฺคลา’จริยาทีหิ, ฉนฺทํ ย มุทิตํ ปุรา;

สุทฺธมาคธิกานํ ตํ, น สาเธติ ยถิจฺฉิตํ [ย’ทิจฺฉิตํ ยติ’จฺฉิตํ (ก.)].

คนฺถปริมาณ

๓. ตโต มาคธภาสาย, มตฺตา,วณฺณ,วิเภทนํ;

ลกฺขฺย ลกฺขณ สํยุตฺตํ, ปสนฺน’ตฺถ,ปท,กฺกมํ.

อภิธานาทิ

๔. อิทํ วุตฺโตทยํ นาม, โลกิย’จฺฉนฺทนิสฺสิตํ;

อารภิสฺส’มหํ ทานิ, เตสํ สุขวิพุทฺธิยา.

คณสงฺเกตสญฺญา

๕. สพฺพคฺลา มฺนา,’ทิคลหู, ภฺยา’,มชฺฌ’นฺต ครู ชสา;

มชฺฌ’นฺตลา ร,เต’เต’ฏฺฐ, คณา โค ครุ,โล ลหุ.

คณนิยม

๖. ภ,ช,สา สพฺพค,ลหู, ปญฺจิ’เม สณฺฐิตา คณา;

อริยาทิมฺหิ วิญฺเญยฺยา, คโณ อิธ จตุ’กฺกโล.

ครุ,ลหุสรูป

๗. สํโยคา’ทิ จ, ทีโฆ จ, นิคฺคหีตปโร จ, โย;

ครุ, วงฺโก, ปาทนฺโต,วา, รสฺโส’ญฺโญ มตฺติโก ลุ’ชุ.

๘. ปเร ปาทาทิสํโยเค, โย ปุพฺโพ ครุก’กฺขโร;

ลหุ ส กฺวจิ วิญฺเญยฺโย, ตทุทาหรณํ ยถา.

๙. ทสฺสนรสา’นุภาวเน, นิพทฺธเคธา ชินสฺส’ยํ ชนตา;

วิมฺหยชนนี สญฺญต, กฺริยา นุ กํ นา’นุรญฺชยติ.

๑๐. วิญฺเญยฺยา โลกโต สญฺญา, สมุทฺโท,สุ,รสาทินํ;

ปาโทเญยฺโย จตุตฺถํ’โส, ปทจฺเฉโท ยตี ภเว.

๑๑. สม,มฑฺฒสมํ, วุตฺตํ, วิสมํ จา’ปรํ ติธา;

สมา ลกฺขณโต ปาทา, จตฺตาโร ยสฺส ตํ สมํ.

๑๒. ยสฺส’นฺติเมน ทุติโย, ตติเยนา’ทิโม สโม;

ต’ทฑฺฒสม, มญฺญํ ตุ, ภินฺน ลกฺขณ ปาทิกํ.

๑๓. ปาท’เมกกฺขรา’รพฺภ, ยาว ฉพฺพีสต’กฺขรา;

ภเว ปาเทหิ ตํ ฉนฺทํ, นานานาโม’ทิตํ ตโต.

๑๔. ทณฺฑกา จณฺฑวุฏฺฐฺยา’ทิ, ปาเทหิ ฉหิ, ตีหิ ตุ;

‘คาถา’ติ จ ปรตฺเถ’วํ, ฉนฺโท สญฺญา ปกาสิตา.

๑๕. อนนฺตโร’ทิตํ จ’ญฺญ, เมตํ สามญฺญ นามโต;

‘คาถา’อิจฺเจว นิทฺทิฏฺฐํ, มุนินฺทวจเน ปน.

๑๖. วิเสสนามโต กิญฺจิ, คเหตฺวา สพฺพโถ’จิตํ;

ทสฺสยิสฺสาม’หํ เต’ตฺถ, นามานา’วิ ภวิสฺสเร.

อิติ วุตฺโตทเย ฉนฺทสิ สญฺญาปริภาสา นิทฺเทโส นาม

ปฐโม ปริจฺเฉโท.

๒. มตฺตาวุตฺตินิทฺเทส-ทุติยปริจฺเฉท

คณนิยม

๑๗. ฉฏฺโฐ’ขิลลหุ,โช วา,

คยุตา’ญฺเญ,ฉ’คฺคณา,น โช วิสเม,;

อริยาย’นฺตฑฺเฒ โล, ฉฏฺโฐ,’นฺเต โค,คณา ฉ’ญฺเญ.

ยตินิยม

๑๘. ปฐมฑฺเฒ ฉฏฺโฐ เจ,

สพฺพลเห,’ตฺถา’ทิลหุนิ ภวติยติ;

ตปฺปรโก,นฺเตปิ, สเจ, จริเมปิ, ภวติ จตุตฺโถ’นฺเต.

๑๙. อริยาสามญฺญํ เจ, ปุพฺโพ’ทิต ลกฺขณํ ภเว ยสฺสา.

๒๐. อาทิม’มถ ปาทยุคํ, ยสฺสา ตฺยํ’เสหิ สา ปถฺยา.

๒๑. ยตฺถ คณตฺตย มุลฺลงฺฆิ,

โย’ภยตฺถา’ทิโม ภเว วิปุลา.

๒๒. ครุมชฺฌโค ชกาโร, จตุตฺถโก ทุติยโก จปลา.

๒๓. จปลา’คตา’ขิลํ เจ, ทลา’ทิมํ ลกฺขณํ ภชติ ยสฺสา;

ปถฺยาลกฺขณ’มญฺญํ, มุขจปลา นาม สา ภวติ.

๒๔. ปถฺยาย ลกฺขณํ เจ, ปฐมฑฺเฒ ลกฺขณํ ตุ จปลาย;

ทุติเย ทเล’ถ ยสฺสา, ปกิตฺติตา สา ชฆนจปลา.

อริยาชาติโย.

๒๕. สพฺพํปฐมทเล ยทิ, ลกฺขณ’มริยาย วุตฺต’มุภเยสุ;

ยสฺสา ทเลสุ ยุตฺตํ,

วุตฺตา สา คีติ วุตฺต ยติ ลลิตา.

๒๖. อริยายํ ทุติย’ฑฺเฒ, คทิตา’ขิลลกฺขณํ ยํ ตํ;

ภวติ ทเลสุ’ภเยสุปิ,

ยทิ ยสฺสา สา’ย มุปคีติ.

๒๗. อริยาย’ฑฺฒทฺวิตยํ, ปุพฺโพทิต ลกฺขโณ’เปตํ;

วิปริยเยนา’ภิหิตํ,

ยสฺสา สมฺภวติ เจ’ห โส’คฺคีติ.

๒๘. อริยาปุพฺพ’ฑฺฒํ ยทิ, ครุเน’เกนา’ธิเกน นิธเน ยุตฺตํ;

ยทิ ปุพฺพ’ฑฺฒสมานํ, ทล มิตรํ โจ’ทิตา’ย’มริยาคีติ.

คีติชาติโย.

๒๙. วิสเม ฉ สิยุํ กลา มุเข,

สเม ตฺว’ฏฺฐ, ร,ล,คา, ตโต’ปริ;

เวตาลียํ ต มุจฺจเต, ลหุ ฉกฺกํ น นิรนฺตรํ สเม.

๓๐. เวตาลีโยปมํ มุเข ตํ,

โอปจฺฉนฺทสกํ ร,ยา ย’ทนฺเต.

๓๑. อาปาตลิกา กถิตา’ยํ, ภคคา’นฺเต ยทิ ปุพฺพมิว’ญฺญํ.

๓๒. ยทา’ทิโต ทกฺขิณนฺติกา,

ฐิเต’ตฺถ ปาเทสฺวา’ขิเลสุ โช.

๓๓. ‘อุทิจฺจวุตฺตี’ติ วุจฺจเต,

โช จา’โท วิสเมสุ สณฺฐิโต.

๓๔. ปุพฺพตฺถ, สเมสุ เจ ค, ชา, ‘ปจฺจวุตฺติ’ รุทิตา’ติ สณฺฐิตา.

๓๕. สมาสมา’ตฺรา’ทินํ สมา,

สํยุตา ภวติ ตํ ปวตฺตกํ.

๓๖. อสฺส สา สม กตา’ ปรนฺติกา.

๓๗. ตท’ญฺญชา จารุหาสินี.

เวตาลียชาติโย.

๓๘. ทฺวิก วิหต วสุ ลหุ อจลธิติ ริ’ห.

๓๙. มตฺตาสมกํ นวโม ลฺค’นฺเต.

๔๐. โช นฺลา’ ถวา’ณฺณวา วิสิโลโก.

๔๑. ตทฺวยโต วานวาสิกา’ขฺยา.

๔๒. ปญฺจ,ฏฺฐ,นวสุ ยทิ โล จิตฺรา.

๔๓. ค,ลฺยา’ฏฺฐหิ เจ’สา วุ’ปจิตฺรา.

๔๔. ย’มตีต ลกฺขณ วิเสส ยุตํ, (จิตฺรา)

มตฺตา สมา’ทิ ปาทา’ภิหิตํ; (วิสิโลก)

อนิยต วุตฺต ปริมาณ สหิตํ, (วานวาสิกา)

ปถิตํ ชเนสุ ปาทากุลกํ. (วิสิโลก)

มตฺตาสมก ชาติโย.

๔๕. วินา วณฺเณหิ มตฺตา คา, วินา วณฺณา ครูหิ ตุ;

วินา ลหูหิ ครโว, ทเล ปถฺยาทิโน มตา.

อิติ วุตฺโตทเย ฉนฺทสิ มตฺตาวุตฺตินิทฺเทโส นาม

ทุติโย ปริจฺเฉโท.

๓. สมวุตฺตินิทฺเทส-ตติยปริจฺเฉท

๔๖. ตฺยา’ เจ ตนุมชฺฌา.

คายตฺตี.

๔๗. กุมาร ลลิตา ชฺสฺคา.

อุณฺหิกา.

๔๘. จิตฺรปทา ยทิ ภา คา.

๔๙. โม โม โค โค วิชฺชุมฺมาลา.

๕๐. ภา ต, ล, คา มาณวกํ.

๕๑. คฺลา สมานิกา ร,ชา จ.

๕๒. ปมาณิกา ช, รา ล, คา.

อนุฏฺฐุภา.

๕๓. รา น,สา ยทิ หลมุขี.

๕๔. ภุชค สุสุ สฏา นา โม.

พฺรหตี.

๕๕. มฺสาชฺคา สุทฺธวิราชิตํ มตํ.

๕๖. มฺนา โย โค ยทิ ปณโว ขฺยาโต.

๕๗. มฺภา ส,คยุตฺตา รุมฺมวตี สา.

๕๘. เญยฺยา มตฺตา ม, ภ, ส, คยุตฺตา.

๕๙. จมฺปกมาลา เจ ภ, ม, สา โค [อิทํ นามนฺตรญาปนตฺถเมว ปุน วุตฺตํ (ฏี.)].

๖๐. น, ร, ช, เคหิ สา มโนรมา.

๖๑. อุพฺภาสกํ ตํ เจ โต ม, รา ลฺจ.

๖๒. โต ชา ครุนา’ย’มุปฏฺฐิตา.

ปนฺติ.

๖๓. อินฺทาทิกา ตา วชิรา ช, คา โค.

๖๔. อุปาทิกา สา’ว ช,ตา ช,คา โค.

๖๕. อนนฺตโร’ทีริต ลกฺขณา เจ, (อุเปนฺทวชิร)

ปาทา วิมิสฺสา อุปชาติโย ตา; (อินฺทวชิร)

เอวํ กิล’ญฺญาสุปิ มิสฺสิตาสุ, (อินฺทวชิร)

วทนฺติ ชาติสฺวิท’ เมว นามํ. (อุเปนฺทวชิร)

๖๖. น, ช, ช, ล, คา คทิตา สุมุขี.

๖๗. โทธก มิจฺฉติ เจ ภ,ภ,ภา คา.

๖๘. เวท,สฺเสหิ,ธฺตา ตฺคคา,สาลินี สา.

๖๙. วาโตมฺมี สา, ยติ สา มฺภา ต, คา โค.

๗๐. ภา ต, น, คา โค’สุ, รส สิรี สา.

๗๑. โร น, รา อิห รโถทฺธตา ล, คา.

๗๒. สฺวาคเต’ติ ร, น, ภา ครุกา เทฺว.

๗๓. น,น,ร,ลหุ,ครูหิ ภทฺทิกา.

ติฏฺฐุภา.

๗๔. วทนฺติ วํสฏฺฐมิ’ทํ ช, ตา ช, รา.

๗๕. สา อินฺทวํสา ขลุ ยตฺถ ตา ช,รา.

๗๖. อิธ โตฏก มมฺพุธิ,เสหิ มิตํ.

๗๗. ทุตวิลมฺพิต มาห น, ภา ภ,รา.

๗๘. วสุ ยุค วิรตี นา,มฺยา’ ปุโฏ’ยํ.

๗๙. น, ย, สหิตา นฺยา’ กุสุมวิจิตฺตา.