๒. มรณสฺสตินิทฺเทส

๑. มรณสฺสติ มิจฺฉนฺโต, ตาว พุทฺธวโจ สุณ;

อวิกฺขิตฺเตน จิตฺเตน, สมฺพุทฺธ วจนํ หิทํ.

๒. อนิมิตฺต มนญฺญาตํ, มจฺจานํ อิธ ชีวิตํ;

กสิรญฺจ ปริตฺตญฺจ, ตญฺจ ทุกฺเขน สํยุตํ.

๓. น หิ โส ปกฺกโม อตฺถิ, เยน ชาตา นมิยฺยเร;

ชรมฺปิ ปตฺวา มรณํ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน.

๔. ผลาน มิว ปกฺกานํ, ปาโต ปตนโต ภยํ;

เอวํ ชาตาน มจฺจานํ, นิจฺจํ มรณ โต ภยํ.

๕. ยถาปิ กุมฺภการสฺส, กตา มตฺติกภาชนา;

สพฺเพ เภทปริยนฺตา, เอวํ มจฺจาน ชีวิตํ.

๖. ทหราจ มหนฺตาจ, เยพาลา เยจ ปณฺฑิตา;

สพฺเพ มจฺจุวสํ ยนฺติ, สพฺเพ มจฺจุปรายนา.

๗. เตสํ มจฺจุปเรตานํ, คจฺฉตํ ปรโลกโต;

นปิตา ตายเต ปุตฺตํ, ญาติวาปน ญาตเก;

๘. เปกฺขตญฺเญว ญาตีนํ, ปสฺส ลาลปฺปตํ ปุถุ;

เอกเมโกว มจฺจานํ, โค วชฺโฌวิย นิยฺยติ.

๙. เอว มพฺภาหโต โลโก, มจฺจุนาจ ชรายจ;

ตสฺมา ธีรา นโสจนฺติ, วิทิตฺวา โลก ปริยายํ.

๑๐. อญฺเญปิ ปสฺส คมเน, ยถา กมฺมุปเค นเร;

มจฺจุโน วสมาคมฺม, ผนฺทนฺเตวิธ ปาณิโน.

๑๑. เยน เยนหิ มญฺญนฺติ,

ตโตตสฺส หิ อญฺญถา;

เอตาทิโส วินาภาโว,

ปสฺส โลกสฺส ปริยายนฺติ.

[สุลฺล สุตฺเต วุตฺตํ.]

๑๒. ยถาปิ เสลา วิปุลา,

นภํ อาหจฺจ ปจฺจตา;

สมนฺตา อนุปริ เยยฺยุํ,

นิปฺโปเถนฺตา จตุทฺทิสา.

๑๓. เอวํ ชราจ มจฺจุจ,

อธิวตฺตนฺติ ปาณิเน;

ขตฺติเยพฺราหฺมเณ เวสฺเส,

สุทฺเท จณฺฑาล ปกฺกุเส;

นกิญฺจิ ปริวชฺเชติ,

สพฺพเมวา ภิมทฺทติ.

๑๔. น ตตฺถ หตฺถิ นํ ภุมฺมิ, น รถานํ นปตฺติยา;

น จาปิ มนฺตยุทฺเธน, สกฺกา เชตุํ ธเนนวา.

๑๕. ตสฺมาหิ ปณฺฑิโต โปโส,

สมฺปสฺสํ อตฺถ มตฺตโน;

พุทฺเธ ธมฺเม จ สงฺเฆจ,

ธีโร สทฺทํ นิเวสเย.

๑๖. โย ธมฺมจารี กาเยน, วาจาย อุท เจตสา;

อิเธวนํ ปสํสนฺติ, ปจฺจสคฺเค ปโมทตีติ.

[ปพฺพตู มม สุตฺเต วุตฺตํ.]

๑๗. ยถา วาริวโห ปูโร, วเห รุกฺเข ปกูลเช;

เอวํ ชรามรเณน, วุยฺหนฺเต สพฺพ ปาณิโน.

๑๘. ทหราปิ หิ มิยฺยนฺติ,

นราจ อถนาริโย;

ตตฺถ โก วิสาเสโปโส,

ทหโร มฺหีติชีวิเต.

๑๙. สาย เมเก นิทิสฺสนฺติ, ปาโต ทิฏฺฐา พหุชฺชนา;

ปาโต เอเก นทิสฺสนฺติ, สายํ ทิฏฺฐา พหุชฺชนา.

๒๐. อชฺเชว กิจฺจํ อาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

นหิ โน สงฺกรํ เตน, มหาเสนน มจฺจุนาติ.

[ชาตเกสุวุตฺตํ.]

๒๑. นตฺเถตฺถญฺโญ นุสาสนฺโต, สยํวตฺตาน โมวท;

ชิเนริตา นุสาเรน, ภิกฺขุ สํสาร ภีรุโก.

๒๒. อหิวาปิ มํ ฑํเสยฺย, อญฺเญปิ วิสธาริโน;

อปิยาปิจ ฆาเตยฺยุํ, อุปฺปชฺเชยฺยุํ รุชาปิเม.

๒๓. มจฺจุเสนา วุธาสงฺขฺยา, พาหิรชฺฌตฺตุ ปทฺทวา;

เตหายุ ปีฬิตํเฉชฺชํ, มริสฺส มชฺชวา สุเว.

๒๔. อฬกฺกา หิ ควาทีหิ, โจราทีหิ อรีหิปิ;

อภิณฺห สนฺนิปาเตหิ, รุชา ฉนวุตีหิปิ.

๒๕. พหูน มุปกาเรหิ, อนฺโนทกาทิเกหิปิ;

มริสฺสํ ปีฬิโต นิจฺจํ, นิรุชฺเฌยฺยายุ อชฺชวา.

๒๖. พหฺวาวุเธ วิสชฺเชติ, นิลฺเลณํ มจฺจุนิทฺทโย;

วสนฺตํ ภวสงฺคาเม, นมุตฺโต โกจิ อาวุธา;

๒๗. มหพฺพลา มหาปญฺญา, มหิทฺธิกา มหทฺธนา;

นมุตฺตา สมฺมาสมฺพุทฺโธ, สพฺพโลกาธิโป อปิ;

๒๘. มยา สมา นวา วุทฺธา, ตทาวุเธหิ เต มตา;

ตถา หมฺปิ มริสฺสามิ, เลณํ ปุญฺญํว เม กตํ.

๒๙. ปถพฺยาปาทโย ธาตฺถู,

อาหารา โภชนาทโย;

สีตุณฺห มุตุนาเมตํ,

โทสา ปิตฺตเสมฺหานิลา.

๓๐. ธาตฺวาหารุ ตุโทสานํ, สมตฺเต วายุ ติฏฺฐติ;

วิสเม ตงฺขณญฺเญว, เฉชฺช มปฺปํ ปราธินํ.

๓๑. ธาตฺวา หารุตุ โทสานํ, วิสมา เสฺวปฺยกลฺลโก;

อุสฺสาเห กลฺลกาเลว, กึกเรยฺยอกลฺลโก;

๓๒. อุปฺปชฺเชยฺยุํ รุชา เสฺวปิ, อสาโต ทุกฺขมา ขรา;

ปุเรตรํว อารพฺเภ, มาปจฺฉา อนุตาปนํ.

๓๓. สตฺตานํ นีจกมฺมานํ, สรโณปิ ภยงฺกโร;

นีจานีจํ นชานามิ, มรณาสนฺนตมฺปิจ.

๓๔. กมฺม ปีฬิต สตฺตานํ, ตงฺขณมฺปิ ภยุพฺภโว;

มเรยฺย มชฺชวา เสฺววา, นยุตฺโตว ปมชฺชิตุํ.

๓๕. ปุญฺญกฺขีณา ปชา ขิปฺปํ, อเหตุนาปิ นสฺสเย;

สุทฺธจิตฺโต มริสฺสามิ, น กิลิฏฺเฐน เจตสา.

๓๖. อุปจฺเฉทาปิ เม สนฺติ, ภวาภวจิตา พหู;

เฉชฺชํ เตหายุ อชฺชาปิ, สาธฺวาสุมารเภ มตํ;

๓๗. กมฺมา ปราธ สตฺตานํ, วินาเส ปจฺจุปฏฺฐิเต;

อนโย นยรูเปน, พุทฺธิมากมฺย ติฏฺฐติ.

๓๘. มรณาสนฺน ตญฺเญว, จินฺเตยฺย ปญฺญวา สโต;

เอวํ จินฺตยนฺโต สนฺโต, นปาปํ กตฺตุ มุสฺสเห.

๓๙. มรณาสนฺน ตญฺเญว, จินฺเตยฺย พุทฺธสาวโก;

เอวํ จินฺตยนฺโต สนฺโต, กทาจิปิ อนุณฺณโต.

๔๐. อทฺธาค มรณํ ปญฺโญ, ปุเรตรํว จินฺตเย;

กเร กาตพฺพ กมฺมญฺจ, เอวํ โส นานุโสจติ.

๔๑. มรณาสนฺน สญฺญี โส, อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ;

ปตฺเตปิ มรเณ กาเล, น สมฺมุโฬฺห นโสกวา.

๔๒. มรณา สนฺนสญฺญี โส, โสเธติ อตฺตโน มลํ;

นิมฺมเลน จุโต ภิกฺขุ, นเตฺววา ปาย คามิโก.

๔๓. สติ อาสนฺน มรเณ,

ทูรสญฺญี ปมาท วา;

โย กโรติ อกาตพฺพํ,

ตทา โส อติโสจติ.

๔๔. สติ อาสนฺนมรเณ, ทูรสญฺญี ปมาทวา;

อากิณฺโณ ปาปธมฺเมหิ, ปชฺฌายิ ทุมฺมโน ตทา.

๔๕. สติ อาสนฺน มรเณ, ทุฏฺโฐ โทโสติ ถทฺธวา;

อภินนฺทติ สาเทติ, ตทาโส อติทุกฺขิโต.

๔๖. สติ อาสนฺนมรเณ, ตุวฏํ น จิกิจฺฉติ;

สญฺจิจฺจาปตฺติ มาปนฺโน, ตทา โส ปริเทวติ.

๔๗. สติ อาสนฺน มรเณ, คิหีหิ นวเกหิจ;

สํสฏฺโฐ น นุโลเมหิ, สฺวติวสฺสุ มุโข ตทา.

๔๘. สติ อาสนฺน มรเณ, กุหโก กุลทูสโก;

มิจฺฉาชีว สมาปนฺโน, ทุนฺนิมิตฺโตว โส จุโต.

๔๙. สโสกี สหนนฺทีจ, ทุกฺเข ทุกฺโข สุเข สุโข;

คิหิกมฺเมสุ อุสฺสุกฺโก, ปสฺสํ คิชฺฌกูฏํ จุโต.

๕๐. มริสฺสนฺติ อนาวชฺช, กิเลสาตุร ปีฬิโต;

กิมิขชฺชวโณ สาว, ภนฺโต กึ สุคตึ วเช.

๕๑. มริสฺสนฺติ อนาวชฺช, ธุรทฺวยํ น ปูรติ;

คนฺถํ วิปสฺสนํ ตนฺที, การุญฺโญเยว โส จุโต.

๕๒. มริสฺสนฺติ อนาวชฺช, กิเลสานํ วสานุโค;

สมฺพุทฺธา-ณํ วีติกฺกนฺโต, การุญฺโญ นตฺถิ ตสฺสโม.

๕๓. มริสฺสนฺติ อนาวชฺชํ, ธนเมสี อธมฺมโต;

ปุญฺเญ จินฺตาปิ นุปฺปชฺชิ, นิรยํ โส มนํ คโต.

๕๔. มเรยฺยนฺติ อนาวชฺชํ, ธนํ จินิ อธมฺมโต;

จิตํ จิตํ อิเหเวตํ, ตสฺมึคิทฺโธ ส เปตฺติโก.

๕๕. อตฺถา เคเห นิวตฺตนฺเต, สุสาเน มิตฺตพนฺธวา;

สุกตํ ทุกฺกตํ กมฺมํ, คจฺฉนฺต มนุคจฺฉติ.

๕๖. มเรยฺยนฺติ อนาวชฺชํ, อิหตฺถํ วา นุยุญฺชติ;

สมฺปราย มนเปกฺโข, สุชุํ วา ปายคามิโก.

๕๗. มเรยฺยนฺติ สมาวชฺช, ธมฺมโต ธน เมสติ;

ปุญฺญการี สุลทฺเธน, มรเณปิ ส โมทติ.

๕๘. ปญฺจสีล สทารกฺโข, ยถาพลญฺจ ทายโก;

กาเล อุโปสถาวาโส, โส นิจฺจํ สุคตึ วชฺเช.

๕๙. โธวาปตฺติมลํ ขิปฺปํ, มจฺจุ อทฺธา คมิสฺสติ;

มิจฺฉาวิตกฺก มุจฺฉิชฺช, กร กาตพฺพภาวนํ.

๖๐. อติกฺกนฺตา พหู รโตฺย, เขเปตฺวา มม ชีวิตํ;

มนฺทายุนา ปมาเทน, ยุตฺโต วิหริตุํ กถํ.

๖๑. หาสนฺตํ นนฺทิ มตฺตานํ, มจฺจุสนฺธีหิ ตจฺฉเย;

กุจฺฉิ เมยฺยจุโต อชฺช, โก หาสนนฺทิตพฺพโก.

๖๒. มจฺจุเสนาวุธา สงฺขฺยา, มรณาภิมุโข อหํ;

อจฺจายิตพฺพ กาโล ยํ, อิกฺขิตพฺพ มุทิกฺขตุ.

๖๓. ปุเรมรามิ ทฏฺฐพฺพํ,

ทกฺเขยฺยํ มจฺจุ เอสฺสติ;

อจฺจายิตพฺพ กาโล ยํ,

โนกาโส หาสตุฏฺฐิยา.

๖๔. อากิณฺณมจฺจุเสนานํ, อชฺช เสฺววา วินาสินํ;

อทฺธา ปหาย คามีนํ, กึ ปมาท วิหารินา.