౫. పఞ్చకవారో

౩౨౫. పఞ్చ ఆపత్తియో. పఞ్చ ఆపత్తిక్ఖన్ధా. పఞ్చ వినీతవత్థూని. పఞ్చ కమ్మాని ఆనన్తరికాని. పఞ్చ పుగ్గలా నియతా. పఞ్చ ఛేదనకా ఆపత్తియో. పఞ్చహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి. పఞ్చ ఆపత్తియో. ముసావాదపచ్చయా పఞ్చహాకారేహి కమ్మం న ఉపేతి – సయం వా కమ్మం న కరోతి, పరం వా న అజ్ఝేసతి, ఛన్దం వా పారిసుద్ధిం వా న దేతి, కయిరమానే కమ్మే పటిక్కోసతి, కతే వా పన కమ్మే అధమ్మదిట్ఠి హోతి. పఞ్చహాకారేహి కమ్మం ఉపేతి – సయం వా కమ్మం కరోతి, పరం వా అజ్ఝేసతి, ఛన్దం వా పారిసుద్ధిం వా దేతి, కయిరమానే కమ్మే నప్పటిక్కోసతి, కతే వా పన కమ్మే ధమ్మదిట్ఠి హోతి. పఞ్చ పిణ్డపాతికస్స భిక్ఖునో కప్పన్తి – అనామన్తచారో, గణభోజనం, పరమ్పరభోజనం, అనధిట్ఠానం, అవికప్పనా. [అ. ని. ౫.౧౦౨] పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు ఉస్సఙ్కితపరిసఙ్కితో హోతి – పాపభిక్ఖుపి అకుప్పధమ్మోపి వేసియాగోచరో వా హోతి, విధవాగోచరో వా హోతి, థుల్లకుమారిగోచరో వా హోతి, పణ్డకగోచరో వా హోతి, భిక్ఖునిగోచరో వా హోతి. పఞ్చ తేలాని – తిలతేలం, సాసపతేలం, మధుకతేలం, ఏరణ్డకతేలం, వసాతేలం. పఞ్చ వసాని – అచ్ఛవసం, మచ్ఛవసం, సుసుకావసం, సూకరవసం, గద్రభవసం. [అ. ని. ౫.౧౩౦; దీ. ని. ౩.౩౧౬] పఞ్చ బ్యసనాని – ఞాతిబ్యసనం, భోగబ్యసనం, రోగబ్యసనం, సీలబ్యసనం, దిట్ఠిబ్యసనం. [అ. ని. ౫.౧౩౦; దీ. ని. ౩.౩౧౬] పఞ్చ సమ్పదా – ఞాతిసమ్పదా, భోగసమ్పదా, అరోగసమ్పదా, సీలసమ్పదా, దిట్ఠిసమ్పదా. పఞ్చ నిస్సయపటిప్పస్సద్ధియో ఉపజ్ఝాయమ్హా – ఉపజ్ఝాయో పక్కన్తో వా హోతి, విబ్భన్తో వా, కాలఙ్కతో వా, పక్ఖసఙ్కన్తో వా, ఆణత్తియేవ పఞ్చమీ. పఞ్చ పుగ్గలా న ఉపసమ్పాదేతబ్బా – అద్ధానహీనో, అఙ్గహీనో, వత్థువిపన్నో, కరణదుక్కటకో, అపరిపూరో. పఞ్చ పంసుకూలాని – సోసానికం, పాపణికం, ఉన్దూరక్ఖాయికం, ఉపచికక్ఖాయికం, అగ్గిదడ్ఢం. అపరానిపి పఞ్చ పంసుకూలాని – గోఖాయికం, అజక్ఖాయికం, థూపచీవరం, ఆభిసేకికం, గతపటియాగతం [భతపటియాభతం (క.)]. పఞ్చ అవహారా – థేయ్యావహారో, పసయ్హావహారో, పరికప్పావహారో, పటిచ్ఛన్నావహారో, కుసావహారో. పఞ్చ మహాచోరా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. పఞ్చ అవిస్సజ్జనియాని. పఞ్చ అవేభఙ్గియాని. పఞ్చాపత్తియో కాయతో సముట్ఠన్తి, న వాచతో న చిత్తతో. పఞ్చాపత్తియో కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠన్తి, చిత్తతో. పఞ్చాపత్తియో దేసనాగామినియో. పఞ్చ సఙ్ఘా. పఞ్చ పాతిమోక్ఖుద్దేసా. సబ్బపచ్చన్తిమేసు జనపదేసు వినయధరపఞ్చమేన గణేన ఉపసమ్పాదేతబ్బం. పఞ్చానిసంసా కథినత్థారే. పఞ్చ కమ్మాని. యావతతియకే పఞ్చ ఆపత్తియో. పఞ్చహాకారేహి అదిన్నం ఆదియన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స. పఞ్చహాకారేహి అదిన్నం ఆదియన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. పఞ్చహాకారేహి అదిన్నం ఆదియన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స. పఞ్చ అకప్పియాని న పరిభుఞ్జితబ్బాని – అదిన్నఞ్చ హోతి, అవిదితఞ్చ హోతి, అకప్పియఞ్చ హోతి, అప్పటిగ్గహితఞ్చ హోతి, అకతాతిరిత్తఞ్చ హోతి. పఞ్చ కప్పియాని పరిభుఞ్జితబ్బాని – దిన్నఞ్చ హోతి, విదితఞ్చ హోతి, కప్పియఞ్చ హోతి, పటిగ్గహితఞ్చ హోతి, కతాతిరిత్తఞ్చ హోతి. పఞ్చ దానాని అపుఞ్ఞాని పుఞ్ఞసమ్మతాని లోకస్మిం [లోకస్స (స్యా.)] – మజ్జదానం, సమజ్జదానం, ఇత్థిదానం, ఉసభదానం, చిత్తకమ్మదానం. పఞ్చ ఉప్పన్నా దుప్పటివినోదయా [వినోదియా (స్యా.)] – ఉప్పన్నో రాగో దుప్పటివినోదయో, ఉప్పన్నో దోసో దుప్పటివినోదయో, ఉప్పన్నో మోహో దుప్పటివినోదయో, ఉప్పన్నం పటిభానం దుప్పటివినోదయం, ఉప్పన్నం గమియచిత్తం దుప్పటివినోదయం. పఞ్చానిసంసా సమ్మజ్జనియా – సకచిత్తం పసీదతి, పరచిత్తం పసీదతి, దేవతా అత్తమనా హోన్తి, పాసాదికసంవత్తనికకమ్మం ఉపచినతి, కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. అపరేపి పఞ్చానిసంసా సమ్మజ్జనియా – సకచిత్తం పసీదతి, పరచిత్తం పసీదతి, దేవతా అత్తమనా హోన్తి, సత్థుసాసనం కతం హోతి, పచ్ఛిమా జనతా దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జతి.

పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో ‘‘బాలో’’ త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – అత్తనో భాసపరియన్తం న ఉగ్గణ్హాతి, పరస్స భాసపరియన్తం న ఉగ్గణ్హాతి, అత్తనో భాసపరియన్తం న ఉగ్గహేత్వా పరస్స భాసపరియన్తం న ఉగ్గహేత్వా అధమ్మేన కారేతి అప్పటిఞ్ఞాయ. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో ‘‘పణ్డితో’’ త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – అత్తనో భాసపరియన్తం ఉగ్గణ్హాతి, పరస్స భాసపరియన్తం ఉగ్గణ్హాతి, అత్తనో భాసపరియన్తం ఉగ్గహేత్వా పరస్స భాసపరియన్తం ఉగ్గహేత్వా ధమ్మేన కారేతి పటిఞ్ఞాయ. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తిం న జానాతి, ఆపత్తియా మూలం న జానాతి, ఆపత్తిసముదయం న జానాతి, ఆపత్తినిరోధం న జానాతి, ఆపత్తినిరోధగామినిం పటిపదం న జానాతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తిం జానాతి, ఆపత్తియా మూలం జానాతి, ఆపత్తిసముదయం జానాతి, ఆపత్తినిరోధం జానాతి, ఆపత్తినిరోధగామినిం పటిపదం జానాతి. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – అధికరణం న జానాతి, అధికరణస్స మూలం న జానాతి, అధికరణసముదయం న జానాతి, అధికరణనిరోధం న జానాతి, అధికరణనిరోధగామినిం పటిపదం న జానాతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – అధికరణం జానాతి, అధికరణస్స మూలం జానాతి, అధికరణసముదయం జానాతి, అధికరణనిరోధం జానాతి, అధికరణనిరోధగామినిం పటిపదం జానాతి. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – వత్థుం న జానాతి, నిదానం న జానాతి, పఞ్ఞత్తిం న జానాతి, అనుపఞ్ఞత్తిం న జానాతి, అనుసన్ధివచనపథం న జానాతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – వత్థుం జానాతి, నిదానం జానాతి, పఞ్ఞత్తిం జానాతి, అనుపఞ్ఞత్తిం జానాతి, అనుసన్ధివచనపథం జానాతి. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఞత్తిం న జానాతి, ఞత్తియా కరణం న జానాతి, న పుబ్బకుసలో హోతి, న అపరకుసలో హోతి, అకాలఞ్ఞూ చ హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఞత్తిం జానాతి, ఞత్తియా కరణం జానాతి, పుబ్బకుసలో హోతి, అపరకుసలో హోతి, కాలఞ్ఞూ చ హోతి. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం న జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం న జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం న జానాతి, ఆచరియపరమ్పరా ఖో పనస్స న సుగ్గహితా హోతి న సుమనసికతా న సూపధారితా. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితోత్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం జానతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, ఆచరియపరమ్పరా ఖో పనస్స సుగ్గహితా హోతి సుమనసికతా సూపధారితా. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం న జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం న జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, ఉభయాని ఖో పనస్స పాతిమోక్ఖాని న విత్థారేన స్వాగతాని హోన్తి న సువిభత్తాని న సుప్పవత్తీని న సువినిచ్ఛితాని సుత్తసో అనుబ్యఞ్జనసో. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, ఉభయాని ఖో పనస్స పాతిమోక్ఖాని విత్థారేన స్వాగతాని హోన్తి సువిభత్తాని సుప్పవత్తీని సువినిచ్ఛితాని సుత్తసో అనుబ్యఞ్జనసో. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో బాలో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం న జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం న జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం న జానాతి, అధికరణే చ న వినిచ్ఛయకుసలో హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో వినయధరో పణ్డితో త్వేవ సఙ్ఖం గచ్ఛతి – ఆపత్తానాపత్తిం జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, అధికరణే చ వినిచ్ఛయకుసలో హోతి.

[అ. ని. ౫.౧౮౧; పరి. ౪౪౩] పఞ్చ ఆరఞ్ఞికా – మన్దత్తా మోమూహత్తా ఆరఞ్ఞికో హోతి, పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో ఆరఞ్ఞికో హోతి, ఉమ్మాదా చిత్తక్ఖేపా ఆరఞ్ఞికో హోతి, వణ్ణితం బుద్ధేహి బుద్ధసావకేహీతి ఆరఞ్ఞికో హోతి, అపి చ అప్పిచ్ఛఞ్ఞేవ నిస్సాయ సన్తుట్ఠిఞ్ఞేవ నిస్సాయ సల్లేఖఞ్ఞేవ నిస్సాయ పవివేకఞ్ఞేవ నిస్సాయ ఇదమత్థితఞ్ఞేవ [ఇదమట్ఠితఞ్ఞేవ (సీ. స్యా.)] నిస్సాయ ఆరఞ్ఞికో హోతి. పఞ్చ పిణ్డపాతికా…పే… పఞ్చ పంసుకూలికా…పే… పఞ్చ రుక్ఖమూలికా…పే… పఞ్చ సోసానికా…పే… పఞ్చ అబ్భోకాసికా…పే… పఞ్చ తేచీవరికా…పే… పఞ్చ సపదానచారికా…పే… పఞ్చ నేసజ్జికా…పే… పఞ్చ యథాసన్థతికా…పే… పఞ్చ ఏకాసనికా…పే… పఞ్చ ఖలుపచ్ఛాభత్తికా…పే… పఞ్చ పత్తపిణ్డికా – మన్దత్తా మోమూహత్తా పత్తపిణ్డికో హోతి, పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో పత్తపిణ్డికో హోతి, ఉమ్మాదా చిత్తక్ఖేపా పత్తపిణ్డికో హోతి, వణ్ణితం బుద్ధేహి బుద్ధసావకేహీతి పత్తపిణ్డికో హోతి, అపి చ అప్పిచ్ఛఞ్ఞేవ నిస్సాయ సన్తుట్ఠిఞ్ఞేవ నిస్సాయ సల్లేఖఞ్ఞేవ నిస్సాయ పవివేకఞ్ఞేవ నిస్సాయ ఇదమత్థితఞ్ఞేవ నిస్సాయ పత్తపిణ్డికో హోతి.

[పరి. ౪౧౭] పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా నానిస్సితేన వత్థబ్బం – ఉపోసథం న జానాతి, ఉపోసథకమ్మం న జానాతి, పాతిమోక్ఖం న జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సో హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా అనిస్సితేన వత్థబ్బం – ఉపోసథం జానాతి, ఉపోసథకమ్మం జానాతి, పాతిమోక్ఖం జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం జానాతి, పఞ్చవస్సో వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సో వా. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా నానిస్సితేన వత్థబ్బం – పవారణం న జానాతి, పవారణాకమ్మం న జానాతి, పాతిమోక్ఖం న జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సో హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా అనిస్సితేన వత్థబ్బం – పవారణం జానాతి, పవారణాకమ్మం జానాతి, పాతిమోక్ఖం జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం జానాతి, పఞ్చవస్సో వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సో వా. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా నానిస్సితేన వత్థబ్బం – ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం న జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం న జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సో హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా అనిస్సితేన వత్థబ్బం – ఆపత్తానాపత్తిం జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, పఞ్చవస్సో వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సో వా. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా నానిస్సితాయ వత్థబ్బం – ఉపోసథం న జానాతి, ఉపోసథకమ్మం న జానాతి, పాతిమోక్ఖం న జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సా హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా అనిస్సితాయ వత్థబ్బం – ఉపోసథం జానాతి, ఉపోసథకమ్మం జానాతి, పాతిమోక్ఖం జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం జానాతి, పఞ్చవస్సా వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సా వా. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా నానిస్సితాయ వత్థబ్బం – పవారణం న జానాతి, పవారణాకమ్మం న జానాతి, పాతిమోక్ఖం న జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సా హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా అనిస్సితాయ వత్థబ్బం – పవారణం జానాతి, పవారణాకమ్మం జానాతి, పాతిమోక్ఖం జానాతి, పాతిమోక్ఖుద్దేసం జానాతి, పఞ్చవస్సా వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సా వా. అపరేహిపి పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా నానిస్సితాయ వత్థబ్బం – ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం న జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం న జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం న జానాతి, ఊనపఞ్చవస్సా హోతి. పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతాయ భిక్ఖునియా అనిస్సితాయ వత్థబ్బం – ఆపత్తానాపత్తిం జానాతి, లహుకగరుకం ఆపత్తిం జానాతి, సావసేసానవసేసం ఆపత్తిం జానాతి, దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం జానాతి, పఞ్చవస్సా వా హోతి అతిరేకపఞ్చవస్సా వా.

పఞ్చ ఆదీనవా అపాసాదికే – అత్తాపి అత్తానం ఉపవదతి, అనువిచ్చపి విఞ్ఞూ గరహన్తి, పాపకో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గచ్ఛతి, సమ్మూళ్హో కాలం కరోతి, కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జతి. పఞ్చానిసంసా పాసాదికే – అత్తాపి అత్తానం న ఉపవదతి, అనువిచ్చపి విఞ్ఞూ పసంసన్తి, కల్యాణో కిత్తిసద్దో అబ్భుగ్గచ్ఛతి, అసమ్మూళ్హో కాలం కరోతి, కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జతి. అపరేపి పఞ్చ ఆదీనవా అపాసాదికే – అప్పసన్నా న పసీదన్తి, పసన్నానం ఏకచ్చానం అఞ్ఞథత్తం హోతి, సత్థుసాసనం అకతం హోతి, పచ్ఛిమా జనతా దిట్ఠానుగతిం నాపజ్జతి, చిత్తమస్స న పసీదతి. పఞ్చానిసంసా పాసాదికే – అప్పసన్నా పసీదన్తి, పసన్నానం భియ్యోభావాయ హోతి, సత్థుసాసనం కతం హోతి, పచ్ఛిమా జనతా దిట్ఠానుగతిం ఆపజ్జతి, చిత్తమస్స పసీదతి. పఞ్చ ఆదీనవా కులూపకే – అనామన్తచారే ఆపజ్జతి, రహో నిసజ్జాయ ఆపజ్జతి, పటిచ్ఛన్నే ఆసనే ఆపజ్జతి, మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేన్తో ఆపజ్జతి, కామసఙ్కప్పబహులో చ విహరతి. పఞ్చ ఆదీనవా కులూపకస్స భిక్ఖునో – అతివేలం కులేసు సంసట్ఠస్స విహరతో మాతుగామస్స అభిణ్హదస్సనం, దస్సనే సతి సంసగ్గో, సంసగ్గే సతి విస్సాసో, విస్సాసే సతి ఓతారో, ఓతిణ్ణచిత్తస్సేతం భిక్ఖునో పాటికఙ్ఖం అనభిరతో వా బ్రహ్మచరియం చరిస్సతి అఞ్ఞతరం వా సంకిలిట్ఠం ఆపత్తిం ఆపజ్జిస్సతి సిక్ఖం వా పచ్చక్ఖాయ హీనాయావత్తిస్సతి.

[పాచి. ౯౨] పఞ్చ బీజజాతాని – మూలబీజం, ఖన్ధబీజం, ఫళుబీజం, అగ్గబీజం, బీజబీజఞ్ఞేవ [బీజబీజమేవ (క.)] పఞ్చమం. పఞ్చహి సమణకప్పేహి ఫలం పరిభుఞ్జితబ్బం – అగ్గిపరిజితం, సత్థపరిజితం, నఖపరిజితం, అబీజం, నిబ్బత్తబీజఞ్ఞేవ [నిబ్బట్టబీజఞ్ఞేవ (సీ.), నిబ్బటబీజఞ్ఞేవ (స్యా.), నిప్పట్టబీజఞ్ఞేవ (క.)] పఞ్చమం. పఞ్చ విసుద్ధియో – నిదానం ఉద్దిసిత్వా అవసేసం సుతేన సావేతబ్బం, అయం పఠమా విసుద్ధి; నిదానం ఉద్దిసిత్వా చత్తారి పారాజికాని ఉద్దిసిత్వా అవసేసం సుతేన సావేతబ్బం, అయం దుతియా విసుద్ధి; నిదానం ఉద్దిసిత్వా చత్తారి పారాజికాని ఉద్దిసిత్వా తేరస సఙ్ఘాదిసేసే ఉద్దిసిత్వా అవసేసం సుతేన సావేతబ్బం, అయం తతియా విసుద్ధి; నిదానం ఉద్దిసిత్వా చత్తారి పారాజికాని ఉద్దిసిత్వా తేరస సఙ్ఘాదిసేసే ఉద్దిసిత్వా ద్వే అనియతే ఉద్దిసిత్వా అవసేసం సుతేన సావేతబ్బం, అయం చతుత్థా విసుద్ధి; విత్థారేనేవ పఞ్చమీ. అపరాపి పఞ్చ విసుద్ధియో – సుత్తుద్దేసో, పారిసుద్ధిఉపోసథో, అధిట్ఠానుపోసథో, పవారణా, సామగ్గీఉపోసథోయేవ పఞ్చమో. పఞ్చానిసంసా వినయధరే – అత్తనో సీలక్ఖన్ధో సుగుత్తో హోతి సురక్ఖితో, కుక్కుచ్చపకతానం పటిసరణం హోతి, విసారదో సఙ్ఘమజ్ఝే వోహరతి, పచ్చత్థికే సహధమ్మేన సునిగ్గహితం నిగ్గణ్హాతి, సద్ధమ్మట్ఠితియా పటిపన్నో హోతి. పఞ్చ అధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనాని. పఞ్చ ధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనానీతి.

పఞ్చకం నిట్ఠితం.

తస్సుద్దానం –

ఆపత్తి ఆపత్తిక్ఖన్ధా, వినీతానన్తరేన చ;

పుగ్గలా ఛేదనా చేవ, ఆపజ్జతి చ పచ్చయా.

న ఉపేతి ఉపేతి చ, కప్పన్తుసఙ్కితేలఞ్చ;

వసం బ్యసనా సమ్పదా, పస్సద్ధి పుగ్గలేన చ.

సోసానికం ఖాయితఞ్చ, థేయ్యం చోరో చ వుచ్చతి;

అవిస్సజ్జి అవేభఙ్గి, కాయతో కాయవాచతో.

దేసనా సఙ్ఘం ఉద్దేసం, పచ్చన్తికథినేన చ;

కమ్మాని యావతతియం, పారాజిథుల్లదుక్కటం.

అకప్పియం కప్పియఞ్చ, అపుఞ్ఞదువినోదయా;

సమ్మజ్జనీ అపరే చ, భాసం ఆపత్తిమేవ చ.

అధికరణం వత్థు ఞత్తి, ఆపత్తా ఉభయాని చ;

లహుకట్ఠమకా ఏతే, కణ్హసుక్కా విజానథ.

అరఞ్ఞం పిణ్డపాతఞ్చ, పంసురుక్ఖసుసానికా;

అబ్భోకాసో చీవరఞ్చ, సపదానో నిసజ్జికో.

సన్థతి ఖలు పచ్ఛాపి, పత్తపిణ్డికమేవ చ;

ఉపోసథం పవారణం, ఆపత్తానాపత్తిపి చ.

కణ్హసుక్కపదా ఏతే, భిక్ఖునీనమ్పి తే తథా;

అపాసాదికపాసాది, తథేవ అపరే దువే.

కులూపకే అతివేలం, బీజం సమణకప్పి చ;

విసుద్ధి అపరే చేవ, వినయాధమ్మికేన చ;

ధమ్మికా చ తథా వుత్తా, నిట్ఠితా సుద్ధిపఞ్చకాతి.