౪. చతుక్కవారో

౩౨౪. అత్థాపత్తి సకవాచాయ ఆపజ్జతి, పరవాచాయ వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పరవాచాయ ఆపజ్జతి, సకవాచాయ వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి సకవాచాయ ఆపజ్జతి, సకవాచాయ వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పరవాచాయ ఆపజ్జతి, పరవాచాయ వుట్ఠాతి. అత్థాపత్తి కాయేన ఆపజ్జతి, వాచాయ వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి వాచాయ ఆపజ్జతి, కాయేన వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి కాయేన ఆపజ్జతి, కాయేన వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి వాచాయ ఆపజ్జతి, వాచాయ వుట్ఠాతి. అత్థాపత్తి పసుత్తో ఆపజ్జతి, పటిబుద్ధో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పటిబుద్ధో ఆపజ్జతి, పసుత్తో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పసుత్తో ఆపజ్జతి, పసుత్తో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పటిబుద్ధో ఆపజ్జతి, పటిబుద్ధో వుట్ఠాతి. అత్థాపత్తి అచిత్తకో ఆపజ్జతి, సచిత్తకో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి సచిత్తకో ఆపజ్జతి, అచిత్తకో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి అచిత్తకో ఆపజ్జతి, అచిత్తకో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి సచిత్తకో ఆపజ్జతి, సచిత్తకో వుట్ఠాతి. అత్థాపత్తి ఆపజ్జన్తో దేసేతి; దేసేన్తో ఆపజ్జతి; అత్థాపత్తి ఆపజ్జన్తో వుట్ఠాతి; వుట్ఠహన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి కమ్మేన ఆపజ్జతి, అకమ్మేన వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి అకమ్మేన ఆపజ్జతి, కమ్మేన వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి కమ్మేన ఆపజ్జతి, కమ్మేన వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి అకమ్మేన ఆపజ్జతి, అకమ్మేన వుట్ఠాతి.

[అ. ని. ౪.౨౫౦; దీ. ని. ౩.౩౧౩; విభ. ౯౩౯] చత్తారో అనరియవోహారా – అదిట్ఠే దిట్ఠవాదితా, అస్సుతే సుతవాదితా, అముతే ముతవాదితా, అవిఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతవాదితా. చత్తారో అరియవోహారా – అదిట్ఠే అదిట్ఠవాదితా, అస్సుతే అస్సుతవాదితా, అముతే అముతవాదితా, అవిఞ్ఞాతే అవిఞ్ఞాతవాదితా. అపరేపి చత్తారో అనరియవోహారా – దిట్ఠే అదిట్ఠవాదితా, సుతే అస్సుతవాదితా, ముతే అముతవాదితా, విఞ్ఞాతే అవిఞ్ఞాతవాదితా. చత్తారో అరియవోహారా – దిట్ఠే దిట్ఠవాదితా, సుతే సుతవాదితా, ముతే ముతవాదితా, విఞ్ఞాతే విఞ్ఞాతవాదితా.

చత్తారో పారాజికా భిక్ఖూనం భిక్ఖునీహి సాధారణా; చత్తారో పారాజికా భిక్ఖునీనం భిక్ఖూహి అసాధారణా. చత్తారో పరిక్ఖారా – అత్థి పరిక్ఖారో రక్ఖితబ్బో గోపేతబ్బో మమాయితబ్బో పరిభుఞ్జితబ్బో; అత్థి పరిక్ఖారో రక్ఖితబ్బో గోపేతబ్బో మమాయితబ్బో, న పరిభుఞ్జితబ్బో; అత్థి పరిక్ఖారో రక్ఖితబ్బో గోపేతబ్బో, న మమాయితబ్బో న పరిభుఞ్జితబ్బో; అత్థి పరిక్ఖారో న రక్ఖితబ్బో న గోపేతబ్బో, న మమాయితబ్బో న పరిభుఞ్జితబ్బో. అత్థాపత్తి సమ్ముఖా ఆపజ్జతి, పరమ్ముఖా వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పరమ్ముఖా ఆపజ్జతి, సమ్ముఖా వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి సమ్ముఖా ఆపజ్జతి, సమ్ముఖా వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి పరమ్ముఖా ఆపజ్జతి, పరమ్ముఖా వుట్ఠాతి. అత్థాపత్తి అజానన్తో ఆపజ్జతి, జానన్తో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి జానన్తో ఆపజ్జతి, అజానన్తో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి అజానన్తో ఆపజ్జతి, అజానన్తో వుట్ఠాతి; అత్థాపత్తి జానన్తో ఆపజ్జతి, జానన్తో వుట్ఠాతి.

చతూహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి – కాయేన ఆపజ్జతి, వాచాయ ఆపజ్జతి, కాయేన వాచాయ ఆపజ్జతి, కమ్మవాచాయ ఆపజ్జతి. అపరేహిపి చతూహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి – సఙ్ఘమజ్ఝే, గణమజ్ఝే, పుగ్గలస్స సన్తికే, లిఙ్గపాతుభావేన. చతూహాకారేహి ఆపత్తియా వుట్ఠాతి – కాయేన వుట్ఠాతి, వాచాయ వుట్ఠాతి, కాయేన వాచాయ వుట్ఠాతి, కమ్మవాచాయ వుట్ఠాతి. అపరేహిపి చతూహాకారేహి ఆపత్తియా వుట్ఠాతి – సఙ్ఘమజ్ఝే, గణమజ్ఝే, పుగ్గలస్స సన్తికే, లిఙ్గపాతుభావేన. సహ పటిలాభేన పురిమం జహతి, పచ్ఛిమే పతిట్ఠాతి, విఞ్ఞత్తియో పటిప్పస్సమ్భన్తి, పణ్ణత్తియో నిరుజ్ఝన్తి. సహ పటిలాభేన పచ్ఛిమం జహతి, పురిమే పతిట్ఠాతి, విఞ్ఞత్తియో పటిప్పస్సమ్భన్తి, పణ్ణత్తియో నిరుజ్ఝన్తి. చతస్సో చోదనా – సీలవిపత్తియా చోదేతి, ఆచారవిపత్తియా చోదేతి, దిట్ఠివిపత్తియా చోదేతి, ఆజీవవిపత్తియా చోదేతి. చత్తారో పరివాసా – పటిచ్ఛన్నపరివాసో, అప్పటిచ్ఛన్నపరివాసో, సుద్ధన్తపరివాసో, సమోధానపరివాసో. చత్తారో మానత్తా – పటిచ్ఛన్నమానత్తం, అప్పటిచ్ఛన్నమానత్తం, పక్ఖమానత్తం, సమోధానమానత్తం. చత్తారో మానత్తచారికస్స భిక్ఖునో రత్తిచ్ఛేదా – సహవాసో, విప్పవాసో, అనారోచనా, ఊనే గణే చరతి. చత్తారో సాముక్కంసా. చత్తారో పటిగ్గహితపరిభోగా – యావకాలికం, యామకాలికం, సత్తాహకాలికం, యావజీవికం. చత్తారి మహావికటాని – గూథో, ముత్తం, ఛారికా, మత్తికా. చత్తారి కమ్మాని – అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం. అపరానిపి చత్తారి కమ్మాని – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం, ధమ్మేన వగ్గకమ్మం, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం. చతస్సో విపత్తియో – సీలవిపత్తి, ఆచారవిపత్తి, దిట్ఠివిపత్తి, ఆజీవవిపత్తి. చత్తారి అధికరణాని – వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం. [అ. ని. ౪.౨౧౧] చత్తారో పరిసదూసనా – భిక్ఖు దుస్సీలో పాపధమ్మో పరిసదూసనో, భిక్ఖునీ దుస్సీలా పాపధమ్మా పరిసదూసనా, ఉపాసకో దుస్సీలో పాపధమ్మో పరిసదూసనో, ఉపాసికా దుస్సీలా పాపధమ్మా పరిసదూసనా. చత్తారో పరిససోభనా [పరిససోభణా (స్యా. క.)] – భిక్ఖు సీలవా కల్యాణధమ్మో పరిససోభనో, భిక్ఖునీ సీలవతీ కల్యాణధమ్మా పరిససోభనా, ఉపాసకో సీలవా కల్యాణధమ్మో పరిససోభనో, ఉపాసికా సీలవతీ కల్యాణధమ్మా పరిససోభనా.

అత్థాపత్తి ఆగన్తుకో ఆపజ్జతి, నో ఆవాసికో; అత్థాపత్తి ఆవాసికో ఆపజ్జతి, నో ఆగన్తుకో; అత్థాపత్తి ఆగన్తుకో చేవ ఆపజ్జతి ఆవాసికో చ అత్థాపత్తి నేవ ఆగన్తుకో ఆపజ్జతి, నో ఆవాసికో. అత్థాపత్తి గమికో ఆపజ్జతి, నో ఆవాసికో; అత్థాపత్తి ఆవాసికో ఆపజ్జతి, నో గమికో; అత్థాపత్తి గమికో చేవ ఆపజ్జతి ఆవాసికో చ; అత్థాపత్తి నేవ గమికో ఆపజ్జతి నో ఆవాసికో. అత్థి వత్థునానత్తతా నో ఆపత్తినానత్తతా, అత్థి ఆపత్తినానత్తతా నో వత్థునానత్తతా, అత్థి వత్థునానత్తతా చేవ ఆపత్తినానత్తతా చ, అత్థి నేవ వత్థునానత్తతా నో ఆపత్తినానత్తతా. అత్థి వత్థుసభాగతా నో ఆపత్తిసభాగతా, అత్థి ఆపత్తిసభాగతా నో వత్థుసభాగతా, అత్థి వత్థుసభాగతా చేవ ఆపత్తిసభాగతా చ అత్థి నేవ వత్థుసభాగతా నో ఆపత్తిసభాగతా. అత్థాపత్తి ఉపజ్ఝాయో ఆపజ్జతి నో సద్ధివిహారికో, అత్థాపత్తి సద్ధివిహారికో ఆపజ్జతి నో ఉపజ్ఝాయో, అత్థాపత్తి ఉపజ్ఝాయో చేవ ఆపజ్జతి సద్ధివిహారికో చ, అత్థాపత్తి నేవ ఉపజ్ఝాయో ఆపజ్జతి నో సద్ధివిహారికో. అత్థాపత్తి ఆచరియో ఆపజ్జతి నో అన్తేవాసికో, అత్థాపత్తి అన్తేవాసికో ఆపజ్జతి నో ఆచరియో, అత్థాపత్తి ఆచరియో చేవ ఆపజ్జతి అన్తేవాసికో చ, అత్థాపత్తి నేవ ఆచరియో ఆపజ్జతి నో అన్తేవాసికో. చత్తారో పచ్చయా అనాపత్తి వస్సచ్ఛేదస్స – సఙ్ఘో వా భిన్నో హోతి, సఙ్ఘం వా భిన్దితుకామా హోన్తి, జీవితన్తరాయో వా హోతి, బ్రహ్మచరియన్తరాయో వా హోతి. చత్తారి వచీదుచ్చరితాని – ముసావాదో, పిసుణా వాచా, ఫరుసా వాచా, సమ్ఫప్పలాపో. చత్తారి వచీసుచరితాని – సచ్చవాచా, అపిసుణా వాచా, సణ్హా వాచా, మన్తా భాసా. అత్థి ఆదియన్తో గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, పయోజేన్తో లహుకం; అత్థి ఆదియన్తో లహుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, పయోజేన్తో గరుకం, అత్థి ఆదియన్తోపి పయోజేన్తోపి గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి; అత్థి ఆదియన్తోపి పయోజేన్తోపి లహుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి.

అత్థి పుగ్గలో అభివాదనారహో, నో పచ్చుట్ఠానారహో; అత్థి పుగ్గలో పచ్చుట్ఠానారహో, నో అభివాదనారహో; అత్థి పుగ్గలో అభివాదనారహో చేవ పచ్చుట్ఠానారహో చ; అత్థి పుగ్గలో నేవ అభివాదనారహో నో పచ్చుట్ఠానారహో. అత్థి పుగ్గలో ఆసనారహో, నో అభివాదనారహో; అత్థి పుగ్గలో అభివాదనారహో, నో ఆసనారహో; అత్థి పుగ్గలో ఆసనారహో చేవ అభివాదనారహో చ; అత్థి పుగ్గలో నేవ ఆసనారహో నో అభివాదనారహో. అత్థాపత్తి కాలే ఆపజ్జతి, నో వికాలే; అత్థాపత్తి వికాలే ఆపజ్జతి, నో కాలే; అత్థాపత్తి కాలే చేవ ఆపజ్జతి వికాలే చ; అత్థాపత్తి నేవ కాలే ఆపజ్జతి నో వికాలే. అత్థి పటిగ్గహితం కాలే కప్పతి, నో వికాలే; అత్థి పటిగ్గహితం వికాలే కప్పతి, నో కాలే; అత్థి పటిగ్గహితం కాలే చేవ కప్పతి వికాలే చ; అత్థి పటిగ్గహితం నేవ కాలే కప్పతి నో వికాలే. అత్థాపత్తి పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు ఆపజ్జతి, నో మజ్ఝిమేసు; అత్థాపత్తి మజ్ఝిమేసు జనపదేసు ఆపజ్జతి, నో పచ్చన్తిమేసు; అత్థాపత్తి పచ్చన్తిమేసు చేవ జనపదేసు ఆపజ్జతి మజ్ఝిమేసు చ; అత్థాపత్తి నేవ పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు ఆపజ్జతి నో మజ్ఝిమేసు. అత్థి పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు కప్పతి, నో మజ్ఝిమేసు; అత్థి మజ్ఝిమేసు జనపదేసు కప్పతి, నో పచ్చన్తిమేసు; అత్థి పచ్చన్తిమేసు చేవ జనపదేసు కప్పతి మజ్ఝిమేసు చ; అత్థి నేవ పచ్చన్తిమేసు జనపదేసు కప్పతి నో మజ్ఝిమేసు. అత్థాపత్తి అన్తో ఆపజ్జతి, నో బహి; అత్థాపత్తి బహి ఆపజ్జతి, నో అన్తో; అత్థాపత్తి అన్తో చేవ ఆపజ్జతి బహి చ; అత్థాపత్తి నేవ అన్తో ఆపజ్జతి నో బహి. అత్థాపత్తి అన్తోసీమాయ ఆపజ్జతి, నో బహిసీమాయ; అత్థాపత్తి బహిసీమాయ ఆపజ్జతి, నో అన్తోసీమాయ; అత్థాపత్తి అన్తోసీమాయ చేవ ఆపజ్జతి బహిసీమాయ చ; అత్థాపత్తి నేవ అన్తోసీమాయ ఆపజ్జతి నో బహిసీమాయ. అత్థాపత్తి గామే ఆపజ్జతి, నో అరఞ్ఞే; అత్థాపత్తి అరఞ్ఞే ఆపజ్జతి, నో గామే; అత్థాపత్తి గామే చేవ ఆపజ్జతి అరఞ్ఞే చ; అత్థాపత్తి నేవ గామే ఆపజ్జతి నో అరఞ్ఞే.

చతస్సో చోదనా – వత్థుసన్దస్సనా, ఆపత్తిసన్దస్సనా, సంవాసపటిక్ఖేపో, సామీచిపటిక్ఖేపో. చత్తారో పుబ్బకిచ్చా. చత్తారో పత్తకల్లా. చత్తారి అనఞ్ఞపాచిత్తియాని. చతస్సో భిక్ఖుసమ్ముతియో. [అ. ని. ౪.౧౭; విభ. ౯౩౯; దీ. ని. ౩.౩౧౧] చత్తారి అగతిగమనాని – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చత్తారి నాగతిగమనాని – న ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, న దోసాగతిం గచ్ఛతి, న మోహాగతిం గచ్ఛతి, న భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతో అలజ్జీ భిక్ఖు సఙ్ఘం భిన్దతి – ఛన్దాగతిం గచ్ఛన్తో, దోసాగతిం గచ్ఛన్తో, మోహాగతిం గచ్ఛన్తో, భయాగతిం గచ్ఛన్తో. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతో పేసలో భిక్ఖు భిన్నం సఙ్ఘం సమగ్గం కరోతి – న ఛన్దాగతిం గచ్ఛన్తో, న దోసాగతిం గచ్ఛన్తో, న మోహాగతిం గచ్ఛన్తో, న భయాగతిం గచ్ఛన్తో. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో వినయో న పుచ్ఛితబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా వినయో న పుచ్ఛితబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో వినయో న విస్సజ్జేతబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతేన భిక్ఖునా వినయో న విస్సజ్జేతబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో అనుయోగో న దాతబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. చతూహఙ్గేహి సమన్నాగతే భిక్ఖునా సద్ధిం వినయో న సాకచ్ఛితబ్బో – ఛన్దాగతిం గచ్ఛతి, దోసాగతిం గచ్ఛతి, మోహాగతిం గచ్ఛతి, భయాగతిం గచ్ఛతి. అత్థాపత్తి గిలానో ఆపజ్జతి, నో అగిలానో; అత్థాపత్తి అగిలానో ఆపజ్జతి, నో గిలానో; అత్థాపత్తి గిలానో చేవ ఆపజ్జతి అగిలానో చ; అత్థాపత్తి నేవ గిలానో ఆపజ్జతి నో అగిలానో. చత్తారి అధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనాని. చత్తారి ధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనాని.

చతుక్కం నిట్ఠితం.

తస్సుద్దానం –

సకవాచాయ కాయేన, పసుత్తో చ అచిత్తకో;

ఆపజ్జన్తో చ కమ్మేన, వోహారా చతురో తథా.

భిక్ఖూనం భిక్ఖునీనఞ్చ, పరిక్ఖారో చ సమ్ముఖా;

అజానకాయే మజ్ఝే చ, వుట్ఠాతి దువిధా తథా.

పటిలాభేన చోదనా, పరివాసా చ వుచ్చతి;

మానత్తచారికా చాపి, సాముక్కంసా పటిగ్గహి.

మహావికటకమ్మాని, పున కమ్మే విపత్తియో;

అధికరణా దుస్సీలా చ, సోభనాగన్తుకేన చ.

గమికో వత్థునానత్తా, సభాగుపజ్ఝాయేన చ;

ఆచరియో పచ్చయా వా, దుచ్చరితం సుచరితం.

ఆదియన్తో పుగ్గలో చ, అరహో ఆసనేన చ;

కాలే చ కప్పతి చేవ, పచ్చన్తిమేసు కప్పతి.

అన్తో అన్తో చ సీమాయ, గామే చ చోదనాయ చ;

పుబ్బకిచ్చం పత్తకల్లం, అనఞ్ఞా సమ్ముతియో చ.

అగతి నాగతి చేవ, అలజ్జీ పేసలేన చ;

పుచ్ఛితబ్బా దువే చేవ, విస్సజ్జేయ్యా తథా దువే;

అనుయోగో చ సాకచ్ఛా, గిలానో ఠపనేన చాతి.