౨. దుకవారో

౩౨౨. అత్థాపత్తి సఞ్ఞా విమోక్ఖా, అత్థాపత్తి నో సఞ్ఞావిమోక్ఖా. అత్థాపత్తి లద్ధసమాపత్తికస్స, అత్థాపత్తి న లద్ధసమాపత్తికస్స. అత్థాపత్తి సద్ధమ్మపటిసఞ్ఞుత్తా, అత్థాపత్తి అసద్ధమ్మపటిసఞ్ఞుత్తా. అత్థాపత్తి సపరిక్ఖారపటిసఞ్ఞుత్తా, అత్థాపత్తి పరపరిక్ఖారపటిసఞ్ఞుత్తా. అత్థాపత్తి సపుగ్గలపటిసఞ్ఞుత్తా, అత్థాపత్తి పరపుగ్గలపటిసఞ్ఞుత్తా. అత్థి సచ్చం భణన్తో గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, ముసా భణన్తో లహుకం. అత్థి ముసా భణన్తో గరుకం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, సచ్చం భణన్తో లహుకం. అత్థాపత్తి భూమిగతో ఆపజ్జతి, నో వేహాసగతో. అత్థాపత్తి వేహాసగతో ఆపజ్జతి, నో భూమిగతో. అత్థాపత్తి నిక్ఖమన్తో ఆపజ్జతి, నో పవిసన్తో. అత్థాపత్తి పవిసన్తో ఆపజ్జతి, నో నిక్ఖమన్తో. అత్థాపత్తి ఆదియన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి అనాదియన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి సమాదియన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న సమాదియన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి కరోన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న కరోన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి దేన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న దేన్తో ఆపజ్జతి. (అత్థాపత్తి దేసేన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న దేసేన్తో ఆపజ్జతి.) [( ) (నత్థి కత్థచి)] అత్థాపత్తి పటిగ్గణ్హన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న పటిగ్గణ్హన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి పరిభోగేన ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న పరిభోగేన ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి రత్తిం ఆపజ్జతి, నో దివా. అత్థాపత్తి దివా ఆపజ్జతి, నో రత్తిం. అత్థాపత్తి అరుణుగ్గే ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న అరుణుగ్గే ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి ఛిన్దన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న ఛిన్దన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి ఛాదేన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న ఛాదేన్తో ఆపజ్జతి. అత్థాపత్తి ధారేన్తో ఆపజ్జతి, అత్థాపత్తి న ధారేన్తో ఆపజ్జతి.

ద్వే ఉపోసథా – చాతుద్దసికో చ పన్నరసికో చ. ద్వే పవారణా – చాతుద్దసికా చ పన్నరసికా చ. ద్వే కమ్మాని – అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం. అపరానిపి ద్వే కమ్మాని – ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం. ద్వే కమ్మవత్థూని – అపలోకనకమ్మస్స వత్థు, ఞత్తికమ్మస్స వత్థు. అపరానిపి ద్వే కమ్మవత్థూని – ఞత్తిదుతియకమ్మస్స వత్థు, ఞత్తిచతుత్థకమ్మస్స వత్థు. ద్వే కమ్మదోసా – అపలోకనకమ్మస్స దోసో, ఞత్తికమ్మస్స దోసో. అపరేపి ద్వే కమ్మదోసా – ఞత్తిదుతియకమ్మస్స దోసో, ఞత్తిచతుత్థకమ్మస్స దోసో. ద్వే కమ్మసమ్పత్తియో – అపలోకనకమ్మస్స సమ్పత్తి, ఞత్తికమ్మస్స సమ్పత్తి. అపరాపి ద్వే కమ్మసమ్పత్తియో – ఞత్తిదుతియకమ్మస్స సమ్పత్తి, ఞత్తిచతుత్థకమ్మస్స సమ్పత్తి. ద్వే నానాసంవాసకభూమియో – అత్తనా వా అత్తానం నానాసంవాసకం కరోతి, సమగ్గో వా నం సఙ్ఘో ఉక్ఖిపతి అదస్సనే వా అప్పటికమ్మే వా అప్పటినిస్సగ్గే వా. ద్వే సమానసంవాసకభూమియో – అత్తనా వా అత్తానం సమానసంవాసకం కరోతి, సమగ్గో వా నం సఙ్ఘో ఉక్ఖిత్తం ఓసారేతి దస్సనే వా పటికమ్మే వా పటినిస్సగ్గే వా. ద్వే పారాజికా – భిక్ఖూనఞ్చ భిక్ఖునీనఞ్చ. ద్వే సఙ్ఘాదిసేసా, ద్వే థుల్లచ్చయా, ద్వే పాచిత్తియా, ద్వే పాటిదేసనీయా, ద్వే దుక్కటా, ద్వే దుబ్భాసితా – భిక్ఖూనఞ్చ భిక్ఖునీనఞ్చ. సత్త ఆపత్తియో, సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా. ద్వీహాకారేహి సఙ్ఘో భిజ్జతి – కమ్మేన వా సలాకగ్గాహేన వా.

ద్వే పుగ్గలా న ఉపసమ్పాదేతబ్బా – అద్ధానహీనో, అఙ్గహీనో. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా న ఉపసమ్పాదేతబ్బా – వత్థువిపన్నో, కరణదుక్కటకో. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా న ఉపసమ్పాదేతబ్బా – అపరిపూరో పరిపూరో నో చ యాచతి. ద్విన్నం పుగ్గలానం నిస్సాయ న వత్థబ్బం – అలజ్జిస్స చ బాలస్స చ. ద్విన్నం పుగ్గలానం నిస్సయో న దాతబ్బో – అలజ్జిస్స చ లజ్జినో చ న యాచతి. ద్విన్నం పుగ్గలానం నిస్సయో దాతబ్బో – బాలస్స చ లజ్జిస్స చ యాచతి. ద్వే పుగ్గలా అభబ్బా ఆపత్తిం ఆపజ్జితుం – బుద్ధా చ పచ్చేకబుద్ధా చ. ద్వే పుగ్గలా భబ్బా, ఆపత్తిం ఆపజ్జితుం – భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ. ద్వే పుగ్గలా అభబ్బా సఞ్చిచ్చ ఆపత్తిం ఆపజ్జితుం – భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ అరియపుగ్గలా. ద్వే పుగ్గలా భబ్బా సఞ్చిచ్చ ఆపత్తిం ఆపజ్జితుం – భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ పుథుజ్జనా. ద్వే పుగ్గలా అభబ్బా సఞ్చిచ్చ సాతిసారం వత్థుం అజ్ఝాచరితుం – భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ అరియపుగ్గలా. ద్వే పుగ్గలా భబ్బా సఞ్చిచ్చ సాతిసారం వత్థుం అజ్ఝాచరితుం – భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ పుథుజ్జనా.

ద్వే పటిక్కోసా – కాయేన వా పటిక్కోసతి వాచాయ వా పటిక్కోసతి. ద్వే నిస్సారణా – అత్థి పుగ్గలో అప్పత్తో నిస్సారణం తం చే సఙ్ఘో నిస్సారేతి ఏకచ్చో సునిస్సారితో, ఏకచ్చో దున్నిస్సారితో. ద్వే ఓసారణా – అత్థి పుగ్గలో అప్పత్తో ఓసారణం తం చే సఙ్ఘో ఓసారేతి ఏకచ్చో సోసారితో, ఏకచ్చో దోసారితో. ద్వే పటిఞ్ఞా – కాయేన వా పటిజానాతి వాచాయ వా పటిజానాతి. ద్వే పటిగ్గహా – కాయేన వా పటిగ్గణ్హాతి కాయపటిబద్ధేన వా పటిగ్గణ్హాతి. ద్వే పటిక్ఖేపా – కాయేన వా పటిక్ఖిపతి వాచాయ వా పటిక్ఖిపతి. ద్వే ఉపఘాతికా – సిక్ఖూపఘాతికా చ భోగూపఘాతికా చ. ద్వే చోదనా – కాయేన వా చోదేతి వాచాయ వా చోదేతి. ద్వే కథినస్స పలిబోధా – ఆవాసపలిబోధో చ చీవరపలిబోధో చ. ద్వే కథినస్స అపలిబోధా – ఆవాసఅపలిబోధో చ చీవరఅపలిబోధో చ. ద్వే చీవరాని – గహపతికఞ్చ పంసుకూలఞ్చ. ద్వే పత్తా – అయోపత్తో మత్తికాపత్తో. ద్వే మణ్డలాని – తిపుమయం, సీసమయం. ద్వే పత్తస్స అధిట్ఠానా – కాయేన వా అధిట్ఠేతి వాచాయ వా అధిట్ఠేతి. ద్వే చీవరస్స అధిట్ఠానా – కాయేన వా అధిట్ఠేతి వాచాయ వా అధిట్ఠేతి. ద్వే వికప్పనా – సమ్ముఖావికప్పనా చ పరమ్ముఖావికప్పనా చ. ద్వే వినయా – భిక్ఖూనఞ్చ భిక్ఖునీనఞ్చ. ద్వే వేనయికా – పఞ్ఞత్తఞ్చ పఞ్ఞత్తానులోమఞ్చ. ద్వే వినయస్స సల్లేఖా – అకప్పియే సేతుఘాతో, కప్పియే మత్తకారితా. ద్వీహాకారేహి ఆపత్తిం ఆపజ్జతి – కాయేన వా ఆపజ్జతి వాచాయ వా ఆపజ్జతి. ద్వీహాకారేహి ఆపత్తియా వుట్ఠాతి – కాయేన వా వుట్ఠాతి వాచాయ వా వుట్ఠాతి. ద్వే పరివాసా – పటిచ్ఛన్నపరివాసో, అప్పటిచ్ఛన్నపరివాసో. అపరేపి ద్వే పరివాసా – సుద్ధన్తపరివాసో సమోధానపరివాసో. ద్వే మానత్తా – పటిచ్ఛన్నమానత్తం, అప్పటిచ్ఛన్నమానత్తం. అపరేపి ద్వే మానత్తా – పక్ఖమానత్తం, సమోధానమానత్తం. ద్విన్నం పుగ్గలానం రత్తిచ్ఛేదో – పారివాసికస్స చ మానత్తచారికస్స చ. ద్వే అనాదరియాని – పుగ్గలానాదరియఞ్చ ధమ్మానాదరియఞ్చ. ద్వే లోణాని – జాతిమఞ్చ కారిమఞ్చ [జాతిమయఞ్చ ఖారిమయఞ్చ (స్యా.)]. అపరానిపి ద్వే లోణాని – సాముద్దం కాళలోణం. అపరానిపి ద్వే లోణాని – సిన్ధవం, ఉబ్భిదం [ఉబ్భిరం (ఇతిపి)]. అపరానిపి ద్వే లోణాని – రోమకం, పక్కాలకం. ద్వే పరిభోగా – అబ్భన్తరపరిభోగో చ బాహిరపరిభోగో చ. ద్వే అక్కోసా – హీనో చ అక్కోసో ఉక్కట్ఠో చ అక్కోసో. ద్వీహాకారేహి పేసుఞ్ఞం హోతి – పియకమ్యస్స వా భేదాధిప్పాయస్స వా. ద్వీహాకారేహి గణభోజనం పసవతి – నిమన్తనతో వా విఞ్ఞత్తితో వా. ద్వే వస్సూపనాయికా – పురిమికా, పచ్ఛిమికా. ద్వే అధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనాని. ద్వే ధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనాని.

[అ. ని. ౨.౯౯ ఆదయో] ద్వే పుగ్గలా బాలా – యో చ అనాగతం భారం వహతి, యో చ ఆగతం భారం న వహతి. ద్వే పుగ్గలా పణ్డితా – యో చ అనాగతం భారం న వహతి, యో చ ఆగతం భారం వహతి. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా బాలా – యో చ అకప్పియే కప్పియసఞ్ఞీ, యో చ కప్పియే అకప్పియసఞ్ఞీ. ద్వే పుగ్గలా పణ్డితా – యో చ అకప్పియే అకప్పియసఞ్ఞీ, యో చ కప్పియే కప్పియసఞ్ఞీ. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా బాలా – యో చ అనాపత్తియా ఆపత్తిసఞ్ఞీ, యో చ ఆపత్తియా అనాపత్తిసఞ్ఞీ. ద్వే పుగ్గలా పణ్డితా – యో చ ఆపత్తియా ఆపత్తిసఞ్ఞీ, యో చ అనాపత్తియా అనాపత్తిసఞ్ఞీ. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా బాలా – యో చ అధమ్మే ధమ్మసఞ్ఞీ, యో చ ధమ్మే అధమ్మసఞ్ఞీ. ద్వే పుగ్గలా పణ్డితా – యో చ అధమ్మే అధమ్మసఞ్ఞీ, యో చ ధమ్మే ధమ్మసఞ్ఞీ. అపరేపి ద్వే పుగ్గలా బాలా – యో చ అవినయే వినయసఞ్ఞీ, యో చ వినయే అవినయసఞ్ఞీ. ద్వే పుగ్గలా పణ్డితా – యో చ అవినయే అవినయసఞ్ఞీ, యో చ వినయే వినయసఞ్ఞీ.

[అ. ని. ౨.౧౦౯] ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా వడ్ఢన్తి – యో చ న కుక్కుచ్చాయితబ్బం కుక్కుచ్చాయతి, యో చ కుక్కుచ్చాయితబ్బం కుక్కుచ్చాయతి. ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా న వడ్ఢన్తి – యో చ కుక్కుచ్చాయితబ్బం న కుక్కుచ్చాయతి, యో చ కుక్కుచ్చాయితబ్బం కుక్కుచ్చాయతి. అపరేసమ్పి ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా వడ్ఢన్తి – యో చ అకప్పియే కప్పియసఞ్ఞీ, యో చ కప్పియే అకప్పియసఞ్ఞీ. ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా న వడ్ఢన్తి – యో చ అకప్పియే అకప్పియసఞ్ఞీ, యో చ కప్పియే కప్పియసఞ్ఞీ. అపరేసమ్పి ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా వడ్ఢన్తి – యో చ అనాపత్తియా ఆపత్తిసఞ్ఞీ, యో చ ఆపత్తియా అనాపత్తిసఞ్ఞీ. ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా న వడ్ఢన్తి – యో చ అనాపత్తియా అనాపత్తిసఞ్ఞీ, యో చ ఆపత్తియా ఆపత్తిసఞ్ఞీ. అపరేసమ్పి ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా వడ్ఢన్తి – యో చ అధమ్మే ధమ్మసఞ్ఞీ, యో చ ధమ్మే అధమ్మసఞ్ఞీ. ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా న వడ్ఢన్తి – యో చ అధమ్మే అధమ్మసఞ్ఞీ, యో చ ధమ్మే ధమ్మసఞ్ఞీ. అపరేసమ్పి ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా వడ్ఢన్తి – యో చ అవినయే వినయసఞ్ఞీ, యో చ వినయే అవినయసఞ్ఞీ. ద్విన్నం పుగ్గలానం ఆసవా న వడ్ఢన్తి – యో చ అవినయే అవినయసఞ్ఞీ, యో చ వినయే వినయసఞ్ఞీ.

దుకా నిట్ఠితా.

తస్సుద్దానం –

సఞ్ఞా లద్ధా చ సద్ధమ్మా, పరిక్ఖారా చ పుగ్గలా;

సచ్చం భూమి నిక్ఖమన్తో, ఆదియన్తో సమాదియం.

కరోన్తో దేన్తో గణ్హన్తో, పరిభోగేన రత్తి చ;

అరుణాఛిన్దం ఛాదేన్తో, ధారేన్తో చ ఉపోసథా.

పవారణా కమ్మాపరా, వత్థు అపరా దోసా చ;

అపరా ద్వే చ సమ్పత్తి, నానా సమానమేవ చ.

పారాజిసఙ్ఘథుల్లచ్చయ, పాచిత్తి పాటిదేసనా;

దుక్కటా దుబ్భాసితా చేవ, సత్త ఆపత్తిక్ఖన్ధా చ.

భిజ్జతి ఉపసమ్పదా, తథేవ అపరే దువే;

న వత్థబ్బం న దాతబ్బం, అభబ్బాభబ్బమేవ చ.

సఞ్చిచ్చ సాతిసారా చ, పటిక్కోసా నిస్సారణా;

ఓసారణా పటిఞ్ఞా చ, పటిగ్గహా పటిక్ఖిపా.

ఉపఘాతి చోదనా చ, కథినా చ దువే తథా;

చీవరా పత్తమణ్డలా, అధిట్ఠానా తథేవ ద్వే.

వికప్పనా చ వినయా, వేనయికా చ సల్లేఖా;

ఆపజ్జతి చ వుట్ఠాతి, పరివాసాపరే దువే.

ద్వే మానత్తా అపరే చ, రత్తిచ్ఛేదో అనాదరి;

ద్వే లోణా తయో అపరే, పరిభోగక్కోసేన చ.

పేసుఞ్ఞో చ గణావస్స, ఠపనా భారకప్పియం;

అనాపత్తి అధమ్మధమ్మా, వినయే ఆసవే తథాతి.