౬. ధుతఙ్గవగ్గో
౪౪౩. ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, ఆరఞ్ఞికా’’తి? ‘‘పఞ్చిమే, ఉపాలి, ఆరఞ్ఞికా [అ. ని. ౫.౧౮౧; పరి. ౩౨౫]. కతమే పఞ్చ? మన్దత్తా మోమూహత్తా ఆరఞ్ఞికో హోతి, పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో ఆరఞ్ఞికో హోతి, ఉమ్మాదా చిత్తక్ఖేపా ఆరఞ్ఞికో హోతి, వణ్ణితం బుద్ధేహి బుద్ధసావకేహీతి ఆరఞ్ఞికో హోతి, అపి చ అప్పిచ్ఛఞ్ఞేవ నిస్సాయ సన్తుట్ఠిఞ్ఞేవ నిస్సాయ – సల్లేఖఞ్ఞేవ నిస్సాయ పవివేకఞ్ఞేవ నిస్సాయ ఇదమత్థితఞ్ఞేవ నిస్సాయ ఆరఞ్ఞికో హోతి – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ ఆరఞ్ఞికా’’తి.
‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, పిణ్డపాతికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, పంసుకూలికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, రుక్ఖమూలికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, సోసానికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, అబ్భోకాసికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, తేచీవరికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, సపదానచారికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, నేసజ్జికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, యథాసన్థతికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, ఏకాసనికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, ఖలుపచ్ఛాభత్తికాతి…పే… కతి ను ఖో, భన్తే, పత్తపిణ్డికాతి? పఞ్చిమే, ఉపాలి, పత్తపిణ్డికా. కతమే పఞ్చ? మన్దత్తా మోమూహత్తా పత్తపిణ్డికో హోతి, పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో పత్తపిణ్డికో హోతి, ఉమ్మాదా చిత్తక్ఖేపా పత్తపిణ్డికో హోతి, వణ్ణితం బుద్ధేహి బుద్ధసావకేహీతి పత్తపిణ్డికో హోతి, అపి చ అప్పిచ్ఛఞ్ఞేవ నిస్సాయ సన్తుట్ఠిఞ్ఞేవ నిస్సాయ సల్లేఖఞ్ఞేవ నిస్సాయ పవివేకఞ్ఞేవ నిస్సాయ ఇదమత్థితఞ్ఞేవ నిస్సాయ పత్తపిణ్డికో హోతి – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ పత్తపిణ్డికా’’తి.
ధుతఙ్గవగ్గో నిట్ఠితో ఛట్ఠో.
తస్సుద్దానం –
ఆరఞ్ఞికో పిణ్డిపంసు, రుక్ఖసుసానపఞ్చమం;
అబ్భో తేచీవరఞ్చేవ, సపదాననేసజ్జికా;
సన్థతేకాసనఞ్చేవ, ఖలుపచ్ఛా పత్తపిణ్డికాతి.