౧౪. కథినత్థారవగ్గో

౪౬౫. ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, ఆనిసంసా కథినత్థారే’’తి? ‘‘పఞ్చిమే, ఉపాలి, ఆనిసంసా కథినత్థారే. కతమే పఞ్చ? అనామన్తచారో, అసమాదానచారో, గణభోజనం, యావదత్థచీవరం, యో చ తత్థ చీవరుప్పాదో సో నేసం భవిస్సతి – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ ఆనిసంసా కథినత్థారే’’తి.

౪౬౬. ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, ఆదీనవా ముట్ఠస్సతిస్స అసమ్పజానస్స నిద్దం ఓక్కమతో’’తి? ‘‘పఞ్చిమే, ఉపాలి, ఆదీనవా ముట్ఠస్సతిస్స అసమ్పజానస్స నిద్దం ఓక్కమతో. కతమే పఞ్చ? దుక్ఖం సుపతి, దుక్ఖం పటిబుజ్ఝతి, పాపకం సుపినం పస్సతి, దేవతా న రక్ఖన్తి, అసుచి ముచ్చతి – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ ఆదీనవా ముట్ఠస్సతిస్స అసమ్పజానస్స నిద్దం ఓక్కమతో. పఞ్చిమే, ఉపాలి, ఆనిసంసా ఉపట్ఠితస్సతిస్స సమ్పజానస్స నిద్దం ఓక్కమతో. కతమే పఞ్చ? సుఖం సుపతి, సుఖం పటిబుజ్ఝతి, న పాపకం సుపినం పస్సతి, దేవతా రక్ఖన్తి, అసుచి న ముచ్చతి – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ ఆనిసంసా ఉపట్ఠితస్సతిస్స సమ్పజానస్స నిద్దం ఓక్కమతో’’తి.

౪౬౭. ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, అవన్దియా’’తి? ‘‘పఞ్చిమే, ఉపాలి, అవన్దియా. కతమే పఞ్చ? అన్తరఘరం పవిట్ఠో అవన్దియో, రచ్ఛగతో అవన్దియో, ఓతమసికో అవన్దియో, అసమన్నాహరన్తో అవన్దియో, సుత్తో అవన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా.

‘‘అపరేపి, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా. కతమే పఞ్చ? యాగుపానే అవన్దియో, భత్తగ్గే అవన్దియో, ఏకావత్తో అవన్దియో, అఞ్ఞవిహితో అవన్దియో, నగ్గో అవన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా.

‘‘అపరేపి, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా. కతమే పఞ్చ? ఖాదన్తో అవన్దియో, భుఞ్జన్తో అవన్దియో, ఉచ్చారం కరోన్తో అవన్దియో, పస్సావం కరోన్తో అవన్దియో, ఉక్ఖిత్తకో అవన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా.

‘‘అపరేపి, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా. కతమే పఞ్చ? పురే ఉపసమ్పన్నేన పచ్ఛా ఉపసమ్పన్నో అవన్దియో, అనుపసమ్పన్నో అవన్దియో, నానాసంవాసకో వుడ్ఢతరో అధమ్మవాదీ అవన్దియో, మాతుగామో అవన్దియో, పణ్డకో అవన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా.

‘‘అపరేపి, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా. కతమే పఞ్చ? పారివాసికో అవన్దియో, మూలాయపటికస్సనారహో అవన్దియో, మానత్తారహో అవన్దియో, మానత్తచారికో అవన్దియో, అబ్భానారహో అవన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ అవన్దియా’’తి.

౪౬౮. ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, వన్దియా’’తి? ‘‘పఞ్చిమే, ఉపాలి, వన్దియా. కతమే పఞ్చ? పచ్ఛా ఉపసమ్పన్నేన పురే ఉపసమ్పన్నో వన్దియో, నానాసంవాసకో వుడ్ఢతరో ధమ్మవాదీ వన్దియో, ఆచరియో వన్దియో, ఉపజ్ఝాయో వన్దియో, సదేవకే లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ తథాగతో అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో వన్దియో – ఇమే ఖో, ఉపాలి, పఞ్చ వన్దియా’’తి.

౪౬౯. ‘‘నవకతరేన, భన్తే, భిక్ఖునా వుడ్ఢతరస్స భిక్ఖునో పాదే వన్దన్తేన కతి ధమ్మే అజ్ఝత్తం ఉపట్ఠాపేత్వా పాదా వన్దితబ్బా’’తి? ‘‘నవకతరేనుపాలి, భిక్ఖునా వుడ్ఢతరస్స భిక్ఖునో పాదే వన్దన్తేన పఞ్చ ధమ్మే అజ్ఝత్తం ఉపట్ఠాపేత్వా పాదా వన్దితబ్బా. కతమే పఞ్చ? నవకతరేనుపాలి, భిక్ఖునా వుడ్ఢతరస్స భిక్ఖునో పాదే వన్దన్తేన ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా, అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా, ఉభోహి పాణితలేహి పాదాని పరిసమ్బాహన్తేన, పేమఞ్చ గారవఞ్చ ఉపట్ఠాపేత్వా పాదా వన్దితబ్బా – నవకతరేనుపాలి భిక్ఖునా వుడ్ఢతరస్స భిక్ఖునో పాదే వన్దన్తేన ఇమే పఞ్చ ధమ్మే అజ్ఝత్తం ఉపట్ఠాపేత్వా పాదా వన్దితబ్బా’’తి.

కథినత్థారవగ్గో నిట్ఠితో చుద్దసమో.

తస్సుద్దానం –

కథినత్థారనిద్దా చ, అన్తరా యాగుఖాదనే;

పురే చ పారివాసి చ, వన్దియో వన్దితబ్బకన్తి.

ఉపాలిపఞ్చకం నిట్ఠితం.