౬. అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదం

౫౧౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో పట్టో [పట్ఠో (స్యా. క.)] హోతి ధమ్మిం కథం కాతుం. అథ ఖో అఞ్ఞతరో సేట్ఠిపుత్తో యేనాయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో తం సేట్ఠిపుత్తం ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో సో సేట్ఠిపుత్తో ఆయస్మతా ఉపనన్దేన సక్యపుత్తేన ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘వదేయ్యాథ, భన్తే, యేన అత్థో. పటిబలా మయం అయ్యస్స దాతుం యదిదం చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖార’’న్తి. ‘‘సచే మే త్వం, ఆవుసో, దాతుకామోసి, ఇతో ఏకం సాటకం దేహీ’’తి. ‘‘అమ్హాకం ఖో, భన్తే, కులపుత్తానం కిస్మిం వియ ఏకసాటకం గన్తుం. ఆగమేహి, భన్తే, యావ ఘరం గచ్ఛామి. ఘరం గతో ఇతో వా ఏకం సాటకం పహిణిస్సామి ఇతో వా సున్దరతర’’న్తి. దుతియమ్పి ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తం సేట్ఠిపుత్తం ఏతదవోచ ‘‘సచే మే త్వం ఆవుసో దాతుకామోసి ఇతో ఏకం సాటకం దేహీ’’తి. అమ్హాకం ఖో భన్తే కులపుత్తానం కిస్మిం వియ ఏకసాటకం గన్తుం, ఆగమేహి భన్తే యావ ఘరం గచ్ఛామి, ఘరం గతో ఇతో వా ఏకం సాటకం పహిణిస్సామి ఇతో వా సున్దరతరన్తి. తతియమ్పి ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తం సేట్ఠిపుత్తం ఏతదవోచ ‘‘సచే మే త్వం ఆవుసో దాతుకామోసి, ఇతో ఏకం సాటకం దేహీ’’తి. అమ్హాకం ఖో భన్తే కులపుత్తానం కిస్మిం వియ ఏకసాటకం గన్తుం, ఆగమేహి భన్తే యావ ఘరం గచ్ఛామి, ఘరం గతో ఇతో వా ఏకం సాటకం పహిణిస్సామి ఇతో వా సున్దరతరన్తి. ‘‘కిం పన తయా, ఆవుసో, అదాతుకామేన పవారితేన యం త్వం పవారేత్వా న దేసీ’’తి.

అథ ఖో సో సేట్ఠిపుత్తో ఆయస్మతా ఉపనన్దేన సక్యపుత్తేన నిప్పీళియమానో ఏకం సాటకం దత్వా అగమాసి. మనుస్సా తం సేట్ఠిపుత్తం ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం అయ్యో ఏకసాటకో ఆగచ్ఛసీ’’తి? అథ ఖో సో సేట్ఠిపుత్తో తేసం మనుస్సానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘మహిచ్ఛా ఇమే సమణా సక్యపుత్తియా అసన్తుట్ఠా. నయిమేసం సుకరా ధమ్మనిమన్తనాపి కాతుం [నయిమే సుకరా ధమ్మనిమన్తనాయపి కాతుం (స్యా.)]. కథఞ్హి నామ సేట్ఠిపుత్తేన ధమ్మనిమన్తనాయ కయిరమానాయ సాటకం గహేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో సేట్ఠిపుత్తం చీవరం విఞ్ఞాపేస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, ఉపనన్ద, సేట్ఠిపుత్తం చీవరం విఞ్ఞాపేసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. ‘‘ఞాతకో తే, ఉపనన్ద, అఞ్ఞాతకో’’తి? ‘‘అఞ్ఞాతకో, భగవా’’తి. ‘‘అఞ్ఞాతకో, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతకస్స న జానాతి పతిరూపం వా అప్పతిరూపం వా సన్తం వా అసన్తం వా. తత్థ నామ త్వం, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతకం సేట్ఠిపుత్తం చీవరం విఞ్ఞాపేస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౫౧౬. ‘‘యో పన భిక్ఖు అఞ్ఞాతకం గహపతిం వా గహపతానిం వా చీవరం విఞ్ఞాపేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౫౧౭. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ సాకేతా సావత్థిం ౨ అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అన్తరామగ్గే చోరా నిక్ఖమిత్వా తే భిక్ఖూ అచ్ఛిన్దింసు. అథ ఖో తే భిక్ఖూ – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్తం అఞ్ఞాతకం గహపతిం వా గహపతానిం వా చీవరం విఞ్ఞాపేతు’’న్తి, కుక్కుచ్చాయన్తా న విఞ్ఞాపేసుం. యథానగ్గావ సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖూ అభివాదేన్తి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘సున్దరా ఖో ఇమే, ఆవుసో, ఆజీవకా యే ఇమే భిక్ఖూసు అభివాదేన్తీ’’తి. తే ఏవమాహంసు – ‘‘న మయం, ఆవుసో, ఆజీవకా, భిక్ఖూ మయ’’న్తి. భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉపాలిం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇఙ్ఘావుసో ఉపాలి, ఇమే అనుయుఞ్జాహీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మతా ఉపాలినా అనుయుఞ్జియమానా తే భిక్ఖూ ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపాలి తే భిక్ఖూ అనుయుఞ్జిత్వా భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘భిక్ఖూ ఇమే, ఆవుసో. దేథ నేసం చీవరానీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ నగ్గా ఆగచ్ఛిస్సన్తి! నను నామ తిణేన వా పణ్ణేన వా పటిచ్ఛాదేత్వా ఆగన్తబ్బ’’న్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అచ్ఛిన్నచీవరస్స వా నట్ఠచీవరస్స వా అఞ్ఞాతకం గహపతిం వా గహపతానిం వా చీవరం విఞ్ఞాపేతుం. యం ఆవాసం పఠమం ఉపగచ్ఛతి, సచే తత్థ హోతి సఙ్ఘస్స విహారచీవరం వా ఉత్తరత్థరణం వా భూమత్థరణం వా భిసిచ్ఛవి వా, తం గహేత్వా పారుపితుం లభిత్వా ఓదహిస్సామీ’’తి. నో చే హోతి సఙ్ఘస్స విహారచీవరం వా ఉత్తరత్థరణం వా భుమత్థరణం వా భిసిచ్ఛవి వా తిణేన వా పణ్ణేన వా పటిచ్ఛాదేత్వా ఆగన్తబ్బం; న త్వేవ నగ్గేన ఆగన్తబ్బం. యో ఆగచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౫౧౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు అఞ్ఞాతకం గహపతిం వా గహపతానిం వా చీవరం విఞ్ఞాపేయ్య, అఞ్ఞత్ర సమయా, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో – అచ్ఛిన్నచీవరో వా హోతి భిక్ఖు నట్ఠచీవరో వా. అయం తత్థ సమయో’’తి.

౫౧౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

అఞ్ఞాతకో నామ మాతితో వా పితితో వా యావ సత్తమా పితామహయుగా అసమ్బద్ధో.

గహపతి నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.

గహపతానీ నామ యా కాచి అగారం అజ్ఝావసతి.

చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం వికప్పనుపగం పచ్ఛిమం.

అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.

అచ్ఛిన్నచీవరో నామ భిక్ఖుస్స చీవరం అచ్ఛిన్నం హోతి రాజూహి వా చోరేహి వా ధుత్తేహి వా, యేహి కేహిచి వా అచ్ఛిన్నం హోతి.

నట్ఠచీవరో నామ భిక్ఖుస్స చీవరం అగ్గినా వా దడ్ఢం హోతి, ఉదకేన వా వుళ్హం హోతి, ఉన్దూరేహి వా ఉపచికాహి వా ఖాయితం హోతి, పరిభోగజిణ్ణం వా హోతి.

అఞ్ఞత్ర సమయా విఞ్ఞాపేతి, పయోగే దుక్కటం. పటిలాభేన నిస్సగ్గియం హోతి. నిస్సజ్జితబ్బం సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం…పే… ఇదం మే, భన్తే, చీవరం అఞ్ఞాతకం గహపతికం, అఞ్ఞత్ర సమయా విఞ్ఞాపితం, నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీతి…పే… దదేయ్యాతి…పే… దదేయ్యున్తి…పే… ఆయస్మతో దమ్మీతి.

౫౨౦. అఞ్ఞాతకే అఞ్ఞాతకసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, చీవరం విఞ్ఞాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అఞ్ఞాతకే వేమతికో, అఞ్ఞత్ర సమయా, చీవరం విఞ్ఞాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అఞ్ఞాతకే ఞాతకసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, చీవరం విఞ్ఞాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

ఞాతకే అఞ్ఞాతకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతకే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతకే ఞాతకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౫౨౧. అనాపత్తి సమయే, ఞాతకానం, పవారితానం, అఞ్ఞస్సత్థాయ, అత్తనో ధనేన, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం ఛట్ఠం.