౮. దుట్ఠదోససిక్ఖాపదం
౩౮౦. [ఇదం వత్థు చూళవ. ౧౮౯] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతా దబ్బేన మల్లపుత్తేన జాతియా సత్తవస్సేన అరహత్తం సచ్ఛికతం హోతి. యం కిఞ్చి [యఞ్చ కిఞ్చి (సీ. క.)] సావకేన పత్తబ్బం సబ్బం తేన అనుప్పత్తం హోతి. నత్థి చస్స కిఞ్చి ఉత్తరి కరణీయం, కతస్స వా పతిచయో. అథ ఖో ఆయస్మతో దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘మయా ఖో జాతియా సత్తవస్సేన అరహత్తం సచ్ఛికతం. యం కిఞ్చి సావకేన పత్తబ్బం సబ్బం మయా అనుప్పత్తం. నత్థి చ మే కిఞ్చి ఉత్తరి కరణీయం, కతస్స వా పతిచయో. కిన్ను ఖో అహం సఙ్ఘస్స వేయ్యావచ్చం కరేయ్య’’న్తి?
అథ ఖో ఆయస్మతో దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స ఏతదహోసి – ‘‘యంనూనాహం సఙ్ఘస్స సేనాసనఞ్చ పఞ్ఞపేయ్యం భత్తాని చ ఉద్దిసేయ్య’’న్తి. అథ ఖో ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ మయ్హం, భన్తే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది మయా ఖో జాతియా సత్తవస్సేన అరహత్తం సచ్ఛికతం, యం కిఞ్చి సావకేన పత్తబ్బం, సబ్బం మయా అనుపత్తం, నత్థి చ మే కిఞ్చి ఉత్తరి కరణీయం, కతస్స వా పతిచయో, కిం ను ఖో అహం సఙ్ఘస్స వేయ్యావచ్చం కరేయ్య’’న్తి. తస్స మయ్హం భన్తే, ఏతదహోసి యంనూనాహం ‘‘సఙ్ఘస్స సేనాసనఞ్చ పఞ్ఞపేయ్యం భత్తాని చ ఉద్దిసేయ్యన్తి. ఇచ్ఛామహం, భన్తే, సఙ్ఘస్స సేనాసనఞ్చ పఞ్ఞపేతుం భత్తాని చ ఉద్దిసితు’’న్తి. ‘‘సాధు సాధు, దబ్బ. తేన హి త్వం, దబ్బ, సఙ్ఘస్స సేనాసనఞ్చ పఞ్ఞపేహి భత్తాని చ ఉద్దిసా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో భగవతో పచ్చస్సోసి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘో దబ్బం మల్లపుత్తం సేనాసనపఞ్ఞాపకఞ్చ భత్తుద్దేసకఞ్చ సమ్మన్నతు. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమ్మన్నితబ్బో. పఠమం దబ్బో మల్లపుత్తో యాచితబ్బో. యాచిత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౩౮౧. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం సఙ్ఘో ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం సేనాసనపఞ్ఞాపకఞ్చ భత్తుద్దేసకఞ్చ సమ్మన్నేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం సేనాసనపఞ్ఞాపకఞ్చ భత్తుద్దేసకఞ్చ సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఆయస్మతో దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స సేనాసనపఞ్ఞాపకస్స చ భత్తుద్దేసకస్స చ సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘సమ్మతో సఙ్ఘేన ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో సేనాసనపఞ్ఞాపకో చ భత్తుద్దేసకో చ. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
౩౮౨. సమ్మతో చ పనాయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో సభాగానం భిక్ఖూనం ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి. యే తే భిక్ఖూ సుత్తన్తికా తేసం ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘తే అఞ్ఞమఞ్ఞం సుత్తన్తం సఙ్గాయిస్సన్తీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ వినయధరా తేసం ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘తే అఞ్ఞమఞ్ఞం వినయం వినిచ్ఛినిస్సన్తీ’’తి [వినిచ్ఛిస్సన్తీతి (క.)]. యే తే భిక్ఖూ ధమ్మకథికా తేసం ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘తే అఞ్ఞమఞ్ఞం ధమ్మం సాకచ్ఛిస్సన్తీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ ఝాయినో తేసం ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘తే అఞ్ఞమఞ్ఞం న బ్యాబాధిస్సన్తీ’’తి [న బ్యాబాహిస్సన్తీతి (క.)]. యే తే భిక్ఖూ తిరచ్ఛానకథికా కాయదళ్హిబహులా [కాయదడ్ఢిబహులా (సీ.)] విహరన్తి తేసమ్పి ఏకజ్ఝం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘ఇమాయపిమే ఆయస్మన్తో రతియా అచ్ఛిస్సన్తీ’’తి. యేపి తే భిక్ఖూ వికాలే ఆగచ్ఛన్తి తేసమ్పి తేజోధాతుం సమాపజ్జిత్వా తేనేవ ఆలోకేన సేనాసనం పఞ్ఞపేతి. అపిసు భిక్ఖూ సఞ్చిచ్చ వికాలే ఆగచ్ఛన్తి – ‘‘మయం ఆయస్మతో దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స ఇద్ధిపాటిహారియం పస్సిస్సామా’’తి.
తే ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘‘అమ్హాకం, ఆవుసో దబ్బ, సేనాసనం పఞ్ఞపేహీ’’తి. తే ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో ఏవం వదేతి – ‘‘కత్థాయస్మన్తా ఇచ్ఛన్తి, కత్థ పఞ్ఞపేమీ’’తి? తే సఞ్చిచ్చ దూరే అపదిసన్తి – ‘‘అమ్హాకం, ఆవుసో దబ్బ, గిజ్ఝకూటే పబ్బతే సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, చోరపపాతే సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, ఇసిగిలిపస్సే కాళసిలాయం సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, వేభారపస్సే సత్తపణ్ణిగుహాయం సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, సీతవనే సప్పసోణ్డికపబ్భారే సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, గోతమకకన్దరాయం సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, తిన్దుకకన్దరాయం సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, తపోదకన్దరాయం సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, తపోదారామే సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, జీవకమ్బవనే సేనాసనం పఞ్ఞపేహి. అమ్హాకం, ఆవుసో, మద్దకుచ్ఛిస్మిం మిగదాయే సేనాసనం పఞ్ఞపేహీ’’తి.
తేసం ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో తేజోధాతుం సమాపజ్జిత్వా అఙ్గులియా జలమానాయ పురతో పురతో గచ్ఛతి. తేపి తేనేవ ఆలోకేన ఆయస్మతో దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స పిట్ఠితో పిట్ఠితో గచ్ఛన్తి. తేసం ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో ఏవం సేనాసనం పఞ్ఞపేతి – ‘‘అయం మఞ్చో, ఇదం పీఠం, అయం భిసి, ఇదం బిమ్బోహనం, ఇదం వచ్చట్ఠానం, ఇదం పస్సావట్ఠానం, ఇదం పానీయం, ఇదం పరిభోజనీయం, అయం కత్తరదణ్డో, ఇదం సఙ్ఘస్స కతికసణ్ఠానం, ఇమం కాలం పవిసితబ్బం, ఇమం కాలం నిక్ఖమితబ్బ’’న్తి. తేసం ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో ఏవం సేనాసనం పఞ్ఞపేత్వా పునదేవ వేళువనం పచ్చాగచ్ఛతి.
౩౮౩. తేన ఖో పన సమయేన మేత్తియభూమజకా [భుమ్మజకా (సీ. స్యా.)] భిక్ఖూ నవకా చేవ హోన్తి అప్పపుఞ్ఞా చ. యాని సఙ్ఘస్స లామకాని సేనాసనాని తాని తేసం పాపుణన్తి లామకాని చ భత్తాని. తేన ఖో పన సమయేన రాజగహే మనుస్సా ఇచ్ఛన్తి థేరానం భిక్ఖూనం అభిసఙ్ఖారికం పిణ్డపాతం దాతుం సప్పిమ్పి తేలమ్పి ఉత్తరిభఙ్గమ్పి. మేత్తియభూమజకానం పన భిక్ఖూనం పాకతికం దేన్తి యథారన్ధం కణాజకం బిలఙ్గదుతియం. తే పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతప్పటిక్కన్తా థేరే భిక్ఖూ పుచ్ఛన్తి – ‘‘తుమ్హాకం, ఆవుసో, భత్తగ్గే కిం అహోసి? తుమ్హాకం, ఆవుసో, భత్తగ్గే కిం అహోసీ’’తి? ఏకచ్చే థేరా ఏవం వదన్తి – ‘‘అమ్హాకం, ఆవుసో, సప్పి అహోసి తేలం అహోసి ఉత్తరిభఙ్గం అహోసీ’’తి. మేత్తియభూమజకా పన భిక్ఖూ ఏవం వదన్తి – ‘‘అమ్హాకం, ఆవుసో, న కిఞ్చి అహోసి, పాకతికం యథారన్ధం కణాజకం బిలఙ్గదుతియ’’న్తి.
తేన ఖో పన సమయేన కల్యాణభత్తికో గహపతి సఙ్ఘస్స చతుక్కభత్తం దేతి నిచ్చభత్తం. సో భత్తగ్గే సపుత్తదారో ఉపతిట్ఠిత్వా పరివిసతి. అఞ్ఞే ఓదనేన పుచ్ఛన్తి, అఞ్ఞే సూపేన పుచ్ఛన్తి, అఞ్ఞే తేలేన పుచ్ఛన్తి, అఞ్ఞే ఉత్తరిభఙ్గేన పుచ్ఛన్తి. తేన ఖో పన సమయేన కల్యాణభత్తికస్స గహపతినో భత్తం స్వాతనాయ మేత్తియభూమజకానం భిక్ఖూనం ఉద్దిట్ఠం హోతి. అథ ఖో కల్యాణభత్తికో గహపతి ఆరామం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. సో యేనాయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో కల్యాణభత్తికం గహపతిం ఆయస్మా దబ్బో మల్లపుత్తో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో కల్యాణభత్తికో గహపతి ఆయస్మతా దబ్బేన మల్లపుత్తేన ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితో సమాదపితో సముత్తేజితో సమ్పహంసితో ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘కస్స, భన్తే, అమ్హాకం ఘరే స్వాతనాయ భత్తం ఉద్దిట్ఠ’’న్తి? ‘‘మేత్తియభూమజకానం ఖో, గహపతి, భిక్ఖూనం తుమ్హాకం ఘరే స్వాతనాయ భత్తం ఉద్దిట్ఠ’’న్తి. అథ ఖో కల్యాణభత్తికో గహపతి అనత్తమనో అహోసి – ‘‘కథఞ్హి నామ పాపభిక్ఖూ అమ్హాకం ఘరే భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి! ఘరం గన్త్వా దాసిం ఆణాపేసి – ‘‘యే, జే, స్వే భత్తికా ఆగచ్ఛన్తి తే కోట్ఠకే ఆసనం పఞ్ఞపేత్వా కణాజకేన బిలఙ్గదుతియేన పరివిసా’’తి. ‘‘ఏవం అయ్యా’’తి ఖో సా దాసీ కల్యాణభత్తికస్స గహపతినో పచ్చస్సోసి.
అథ ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ – ‘‘హియ్యో ఖో, ఆవుసో, అమ్హాకం కల్యాణభత్తికస్స గహపతినో ఘరే భత్తం ఉద్దిట్ఠం, స్వే అమ్హే కల్యాణభత్తికో గహపతి సపుత్తదారో ఉపతిట్ఠిత్వా పరివిసిస్సతి; అఞ్ఞే ఓదనేన పుచ్ఛిస్సన్తి, అఞ్ఞే సూపేన పుచ్ఛిస్సన్తి, అఞ్ఞే తేలేన పుచ్ఛిస్సన్తి, అఞ్ఞే ఉత్తరిభఙ్గేన పుచ్ఛిస్సన్తీ’’తి. తే తేనేవ సోమనస్సేన న చిత్తరూపం రత్తియా సుపింసు. అథ ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరం ఆదాయ యేన కల్యాణభత్తికస్స గహపతినో నివేసనం తేనుపసఙ్కమింసు. అద్దసా ఖో సా దాసీ మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ దూరతోవ ఆగచ్ఛన్తే. దిస్వాన కోట్ఠకే ఆసనం పఞ్ఞపేత్వా మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘నిసీదథ, భన్తే’’తి. అథ ఖో మేత్తియభూమజకానం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘నిస్సంసయం ఖో న తావ భత్తం సిద్ధం భవిస్సతి! యథా [యావ (సీ.)] మయం కోట్ఠకే నిసీదేయ్యామా’’తి [నిసీదాపీయేయ్యామాతి (సీ.), నిసీదాపీయామాతి (స్యా.)]. అథ ఖో సా దాసీ కణాజకేన బిలఙ్గదుతియేన ఉపగచ్ఛి – ‘‘భుఞ్జథ, భన్తే’’తి. ‘‘మయం ఖో, భగిని, నిచ్చభత్తికా’’తి. ‘‘జానామి అయ్యా నిచ్చభత్తికాత్థ. అపిచాహం హియ్యోవ గహపతినా ఆణత్తా – ‘యే, జే, స్వే భత్తికా ఆగచ్ఛన్తి తే కోట్ఠకే ఆసనం పఞ్ఞపేత్వా కణాజకేన బిలఙ్గదుతియేన పరివిసా’తి. భుఞ్జథ, భన్తే’’తి. అథ ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ – ‘‘హియ్యో ఖో, ఆవుసో, కల్యాణభత్తికో గహపతి ఆరామం అగమాసి దబ్బస్స మల్లపుత్తస్స సన్తికే. నిస్సంసయం ఖో మయం దబ్బేన మల్లపుత్తేన గహపతినో అన్తరే [సన్తికే (స్యా. కం. క.)] పరిభిన్నా’’తి. తే తేనేవ దోమనస్సేన న చిత్తరూపం భుఞ్జింసు. అథ ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతప్పటిక్కన్తా ఆరామం గన్త్వా పత్తచీవరం పటిసామేత్వా బహారామకోట్ఠకే సఙ్ఘాటిపల్లత్థికాయ నిసీదింసు తుణ్హీభూతా మఙ్కుభూతా పత్తక్ఖన్ధా అధోముఖా పజ్ఝాయన్తా అప్పటిభానా.
అథ ఖో మేత్తియా భిక్ఖునీ యేన మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘వన్దామి, అయ్యా’’తి. ఏవం వుత్తే మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ నాలపింసు. దుతియమ్పి ఖో…పే… తతియమ్పి ఖో మేత్తియా భిక్ఖునీ మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘వన్దామి, అయ్యా’’తి. తతియమ్పి ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ నాలపింసు. ‘‘క్యాహం అయ్యానం అపరజ్ఝామి? కిస్స మం అయ్యా నాలపన్తీ’’తి? ‘‘తథా హి పన త్వం, భగిని, అమ్హే దబ్బేన మల్లపుత్తేన విహేఠీయమానే అజ్ఝుపేక్ఖసీ’’తి? ‘‘క్యాహం, అయ్యా, కరోమీ’’తి? ‘‘సచే ఖో త్వం, భగిని, ఇచ్ఛేయ్యాసి అజ్జేవ భగవా దబ్బం మల్లపుత్తం నాసాపేయ్యా’’తి. ‘‘క్యాహం, అయ్యా, కరోమి, కిం మయా సక్కా కాతు’’న్తి? ‘‘ఏహి త్వం, భగిని, యేన భగవా తేనుపసఙ్కమ; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏవం వదేహి – ‘ఇదం, భన్తే, నచ్ఛన్నం నప్పతిరూపం. యాయం, భన్తే, దిసా అభయా అనీతికా అనుపద్దవా సాయం దిసా సభయా సఈతికా సఉపద్దవా. యతో నివాతం తతో సవాతం [పవాతం (సీ. స్యా.)]. ఉదకం మఞ్ఞే ఆదిత్తం. అయ్యేనమ్హి దబ్బేన మల్లపుత్తేన దూసితా’’’తి. ‘‘ఏవం, అయ్యా’’తి ఖో మేత్తియా భిక్ఖునీ మేత్తియభూమజకానం భిక్ఖూనం పటిస్సుత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితా ఖో మేత్తియా భిక్ఖునీ భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇదం, భన్తే, నచ్ఛన్నం నప్పతిరూపం. యాయం, భన్తే, దిసా అభయా అనీతికా అనుపద్దవా సాయం దిసా సభయా సఈతికా సఉపద్దవా. యతో నివాతం తతో సవాతం. ఉదకం మఞ్ఞే ఆదిత్తం! అయ్యేనమ్హి దబ్బేన మల్లపుత్తేన దూసితా’’తి.
౩౮౪. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం పటిపుచ్ఛి – ‘‘సరసి త్వం, దబ్బ, ఏవరూపం కత్తా యథాయం భిక్ఖునీ ఆహా’’తి? ‘‘యథా మం, భన్తే, భగవా జానాతీ’’తి. దుతియమ్పి ఖో భగవా…పే… తతియమ్పి ఖో భగవా ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘సరసి త్వం, దబ్బ, ఏవరూపం కత్తా యథాయం భిక్ఖునీ ఆహా’’తి? ‘‘యథా మం, భన్తే, భగవా జానాతీ’’తి. ‘‘న ఖో, దబ్బ, దబ్బా ఏవం నిబ్బేఠేన్తి. సచే తయా కతం కతన్తి వదేహి, సచే తయా అకతం అకతన్తి వదేహీ’’తి. ‘‘యతో అహం, భన్తే, జాతో నాభిజానామి సుపినన్తేనపి మేథునం ధమ్మం పటిసేవితా, పగేవ జాగరో’’తి! అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, మేత్తియం భిక్ఖునిం నాసేథ. ఇమే చ భిక్ఖూ అనుయుఞ్జథా’’తి. ఇదం వత్వా భగవా ఉట్ఠాయాసనా విహారం పావిసి.
అథ ఖో తే భిక్ఖూ మేత్తియం భిక్ఖునిం నాసేసుం. అథ ఖో మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘మావుసో, మేత్తియం భిక్ఖునిం నాసేథ. న సా కిఞ్చి అపరజ్ఝతి. అమ్హేహి సా ఉస్సాహితా కుపితేహి అనత్తమనేహి చావనాధిప్పాయేహీ’’తి. ‘‘కిం పన తుమ్హే, ఆవుసో, ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేథా’’తి? ‘‘ఏవమావుసో’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, దబ్బం మల్లపుత్తం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… ‘‘కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, దబ్బం మల్లపుత్తం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౩౮౫. యో పన భిక్ఖు భిక్ఖుం దుట్ఠో దోసో అప్పతీతో అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేయ్య – ‘అప్పేవ నామ నం ఇమమ్హా బ్రహ్మచరియా చావేయ్య’న్తి, తతో అపరేన సమయేన సమనుగ్గాహీయమానో వా అసమనుగ్గాహీయమానో వా అమూలకఞ్చేవ తం అధికరణం హోతి భిక్ఖు చ దోసం పతిట్ఠాతి, సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.
౩౮౬. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
భిక్ఖున్తి అఞ్ఞం భిక్ఖుం.
దుట్ఠో దోసోతి కుపితో అనత్తమనో అనభిరద్ధో ఆహతచిత్తో ఖిలజాతో.
అప్పతీతోతి తేన చ కోపేన తేన చ దోసేన తాయ చ అనత్తమనతాయ తాయ చ అనభిరద్ధియా అప్పతీతో హోతి.
అమూలకం నామ అదిట్ఠం అసుతం అపరిసఙ్కితం.
పారాజికేన ధమ్మేనాతి చతున్నం అఞ్ఞతరేన.
అనుద్ధంసేయ్యాతి చోదేతి వా చోదాపేతి వా.
అప్పేవ నామ నం ఇమమ్హా బ్రహ్మచరియా చావేయ్యన్తి భిక్ఖుభావా చావేయ్యం, సమణధమ్మా చావేయ్యం, సీలక్ఖన్ధా చావేయ్యం, తపోగుణా చావేయ్యం.
తతో అపరేన సమయేనాతి యస్మిం ఖణే అనుద్ధంసితో హోతి తం ఖణం తం లయం తం ముహుత్తం వీతివత్తే.
సమనుగ్గాహీయమానోతి యేన వత్థునా అనుద్ధంసితో హోతి తస్మిం వత్థుస్మిం సమనుగ్గాహీయమానో.
అసమనుగ్గాహీయమానోతి న కేనచి వుచ్చమానో.
అధికరణం నామ చత్తారి అధికరణాని – వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం.
భిక్ఖు చ దోసం పతిట్ఠాతీతి తుచ్ఛకం మయా భణితం, ముసా మయా భణితం, అభూతం మయా భణితం, అజానన్తేన మయా భణితం.
సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.
౩౮౭. అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘దిట్ఠో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అసుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘సుతో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అపరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘పరిసఙ్కితో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘దిట్ఠో మయా సుతో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘దిట్ఠో మయా పరిసఙ్కితో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘దిట్ఠో మయా సుతో చ పరిసఙ్కితో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అసుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘సుతో మయా పరిసఙ్కితో చ…పే… సుతో మయా దిట్ఠో చ…పే… సుతో మయా పరిసఙ్కితో చ దిట్ఠో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అపరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘పరిసఙ్కితో మయా దిట్ఠో చ…పే… పరిసఙ్కితో మయా సుతో చ…పే… పరిసఙ్కితో మయా దిట్ఠో చ సుతో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
దిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘సుతో మయా పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
దిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘పరిసఙ్కితో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి’’…పే… ‘‘సుతో మయా పరిసఙ్కితో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
సుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘పరిసఙ్కితో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి…పే… దిట్ఠో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి…పే… పరిసఙ్కితో మయా దిట్ఠో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
పరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘దిట్ఠో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి…పే… సుతో మయా, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి…పే… దిట్ఠో మయా సుతో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
దిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. దిట్ఠే వేమతికో దిట్ఠం నో కప్పేతి దిట్ఠం నస్సరతి దిట్ఠం పముట్ఠో హోతి…పే… సుతే వేమతికో సుతం నో కప్పేతి సుతం నస్సరతి సుతం పముట్ఠో హోతి…పే… పరిసఙ్కితే వేమతికో పరిసఙ్కితం నో కప్పేతి పరిసఙ్కితం నస్సరతి పరిసఙ్కితం పముట్ఠో హోతి. తఞ్చే చోదేతి – ‘‘పరిసఙ్కితో మయా దిట్ఠో చ…పే… పరిసఙ్కితో మయా సుతో చ…పే… పరిసఙ్కితో మయా దిట్ఠో చ సుతో చ, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
౩౮౮. అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘దిట్ఠోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అసుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి…పే… అపరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అదిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘దిట్ఠోసి సుతోసి…పే… దిట్ఠోసి పరిసఙ్కితోసి…పే… దిట్ఠోసి సుతోసి పరిసఙ్కితోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి’’…పే… అసుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి…పే… అపరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి, దిట్ఠోసి…పే… పరిసఙ్కితోసి, సుతోసి…పే… పరిసఙ్కితోసి, దిట్ఠోసి, సుతోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
దిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘సుతోసి’’…పే… తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి’’…పే… తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘సుతోసి, పరిసఙ్కితోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
సుతస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి…పే… పరిసఙ్కితస్స హోతి – ‘‘పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’’తి. తఞ్చే ‘‘దిట్ఠోసి’’…పే… తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘సుతోసి’’…పే… తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘దిట్ఠోసి, సుతోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి’’…పే… ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
దిట్ఠస్స హోతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తో. దిట్ఠే వేమతికో దిట్ఠం నో కప్పేతి దిట్ఠం నస్సరతి దిట్ఠం పముట్ఠో హోతి…పే… సుతే వేమతికో సుతం నో కప్పేతి సుతం నస్సరతి సుతం పముట్ఠో హోతి…పే… పరిసఙ్కితే వేమతికో పరిసఙ్కితం నో కప్పేతి పరిసఙ్కితం నస్సరతి పరిసఙ్కితం పముట్ఠో హోతి. తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి, దిట్ఠోసి’’…పే… పరిసఙ్కితం పముట్ఠో హోతి, తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి సుతోసి’’…పే… పరిసఙ్కితం పముట్ఠో హోతి, తఞ్చే చోదాపేతి – ‘‘పరిసఙ్కితోసి, దిట్ఠోసి, సుతోసి, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నోసి, అస్సమణోసి, అసక్యపుత్తియోసి, నత్థి తయా సద్ధిం ఉపోసథో వా పవారణా వా సఙ్ఘకమ్మం వా’’తి, ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ సఙ్ఘాదిసేసస్స.
౩౮౯. అసుద్ధే సుద్ధదిట్ఠి, సుద్ధే అసుద్ధదిట్ఠి, అసుద్ధే అసుద్ధదిట్ఠి, సుద్ధే సుద్ధదిట్ఠి.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసేన దుక్కటస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదేన దుక్కటస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, అనాపత్తి.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదేన దుక్కటస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, అనాపత్తి.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదేన దుక్కటస్స.
అసుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే అసుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసేన దుక్కటస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా చావనాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో. తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో అనోకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదేన దుక్కటస్స.
సుద్ధో హోతి పుగ్గలో అఞ్ఞతరం పారాజికం ధమ్మం అనజ్ఝాపన్నో తఞ్చే సుద్ధదిట్ఠి సమానో ఓకాసం కారాపేత్వా అక్కోసాధిప్పాయో వదేతి, ఆపత్తి ఓమసవాదస్స.
౩౯౦. అనాపత్తి సుద్ధే అసుద్ధదిట్ఠిస్స, అసుద్ధే అసుద్ధదిట్ఠిస్స, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
దుట్ఠదోససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.