౧౩. కులదూసకసిక్ఖాపదం

౪౩౧. [ఇదం వత్థు చూళవ. ౨౧] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అస్సజిపునబ్బసుకా నామ [నామ భిక్ఖూ (క.)] కీటాగిరిస్మిం ఆవాసికా హోన్తి అలజ్జినో పాపభిక్ఖూ. తే [చూళవ. ౨౯౩] ఏవరూపం అనాచారం ఆచరన్తి – మాలావచ్ఛం రోపేన్తిపి రోపాపేన్తిపి, సిఞ్చన్తిపి సిఞ్చాపేన్తిపి, ఓచినన్తిపి ఓచినాపేన్తిపి, గన్థేన్తిపి గన్థాపేన్తిపి, ఏకతోవణ్టికమాలం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, ఉభతోవణ్టికమాలం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, మఞ్జరికం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, విధూతికం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, వటంసకం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, ఆవేళం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి, ఉరచ్ఛదం కరోన్తిపి కారాపేన్తిపి. తే కులిత్థీనం కులధీతానం కులకుమారీనం కులసుణ్హానం కులదాసీనం ఏకతోవణ్టికమాలం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, ఉభతోవణ్టికమాలం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, మఞ్జరికం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, విధూతికం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, వటంసకం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, ఆవేళం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి, ఉరచ్ఛదం హరన్తిపి హరాపేన్తిపి. తే కులిత్థీహి కులధీతాహి కులకుమారీహి కులసుణ్హాహి కులదాసీహి సద్ధిం ఏకభాజనేపి భుఞ్జన్తి, ఏకథాలకేపి పివన్తి, ఏకాసనేపి నిసీదన్తి, ఏకమఞ్చేపి తువట్టేన్తి, ఏకత్థరణాపి తువట్టేన్తి, ఏకపావురణాపి తువట్టేన్తి, ఏకత్థరణపావురణాపి తువట్టేన్తి, వికాలేపి భుఞ్జన్తి, మజ్జమ్పి పివన్తి, మాలాగన్ధవిలేపనమ్పి ధారేన్తి, నచ్చన్తిపి గాయన్తిపి వాదేన్తిపి లాసేన్తిపి, నచ్చన్తియాపి నచ్చన్తి, నచ్చన్తియాపి గాయన్తి, నచ్చన్తియాపి వాదేన్తి, నచ్చన్తియాపి లాసేన్తి, గాయన్తియాపి నచ్చన్తి, గాయన్తియాపి గాయన్తి, గాయన్తియాపి వాదేన్తి, గాయన్తియాపి లాసేన్తి, వాదేన్తియాపి నచ్చన్తి, వాదేన్తియాపి గాయన్తి, వాదేన్తియాపి వాదేన్తి, వాదేన్తియాపి లాసేన్తి, లాసేన్తియాపి నచ్చన్తి, లాసేన్తియాపి గాయన్తి, లాసేన్తియాపి వాదేన్తి, లాసేన్తియాపి లాసేన్తి. అట్ఠపదేపి కీళన్తి, దసపదేపి కీళన్తి, ఆకాసేపి కీళన్తి, పరిహారపథేపి కీళన్తి, సన్తికాయపి కీళన్తి, ఖలికాయపి కీళన్తి, ఘటికాయపి కీళన్తి, సలాకహత్థేనపి కీళన్తి, అక్ఖేనపి కీళన్తి, పఙ్గచీరేనపి కీళన్తి, వఙ్కకేనపి కీళన్తి, మోక్ఖచికాయపి కీళన్తి, చిఙ్గులకేనపి కీళన్తి, పత్తాళ్హకేనపి కీళన్తి, రథకేనపి కీళన్తి, ధనుకేనపి కీళన్తి, అక్ఖరికాయపి కీళన్తి, మనేసికాయపి కీళన్తి, యథావజ్జేనపి కీళన్తి. హత్థిస్మిమ్పి సిక్ఖన్తి, అస్సస్మిమ్పి సిక్ఖన్తి, రథస్మిమ్పి సిక్ఖన్తి, ధనుస్మిమ్పి సిక్ఖన్తి, థరుస్మిమ్పి సిక్ఖన్తి, హత్థిస్సపి పురతో ధావన్తి, అస్సస్సపి పురతో ధావన్తి, రథస్సపి పురతో [పురతో ధావన్తి (స్యా.)] ధావన్తిపి ఆధావన్తిపి, ఉస్సేళేన్తిపి, అప్ఫోటేన్తిపి, నిబ్బుజ్ఝన్తిపి, ముట్ఠీహిపి యుజ్ఝన్తి, రఙ్గమజ్ఝేపి సఙ్ఘాటిం పత్థరిత్వా నచ్చకిం [నచ్చన్తిం (సీ. స్యా.)] ఏవం వదన్తి – ఇధ, భగిని, నచ్చస్సూతి, నలాటికమ్పి దేన్తి, వివిధమ్పి అనాచారం ఆచరన్తి.

౪౩౨. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు కాసీసు వస్సంవుట్ఠో సావత్థిం గచ్ఛన్తో భగవన్తం దస్సనాయ, యేన కీటాగిరి తదవసరి. అథ ఖో సో భిక్ఖు పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ కీటాగిరిం పిణ్డాయ పావిసి పాసాదికేన అభిక్కన్తేన పటిక్కన్తేన ఆలోకితేన విలోకితేన సమిఞ్జితేన పసారితేన ఓక్ఖిత్తచక్ఖు ఇరియాపథసమ్పన్నో. మనుస్సా తం భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఏవమాహంసు – ‘‘క్వాయం అబలబలో వియ మన్దమన్దో వియ భాకుటికభాకుటికో వియ? కో ఇమస్స ఉపగతస్స పిణ్డకం దస్సతి? అమ్హాకం పన అయ్యా అస్సజిపునబ్బసుకా సణ్హా సఖిలా సుఖసమ్భాసా మిహితపుబ్బఙ్గమా ఏహిస్వాగతవాదినో అబ్భాకుటికా ఉత్తానముఖా పుబ్బభాసినో. తేసం ఖో నామ పిణ్డో దాతబ్బో’’తి.

అద్దసా ఖో అఞ్ఞతరో ఉపాసకో తం భిక్ఖుం కీటాగిరిస్మిం పిణ్డాయ చరన్తం. దిస్వాన యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం అభివాదేత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అపి, భన్తే, పిణ్డో లబ్భతీ’’తి? ‘‘న ఖో, ఆవుసో, పిణ్డో లబ్భతీ’’తి. ‘‘ఏహి, భన్తే, ఘరం గమిస్సామా’’తి. అథ ఖో సో ఉపాసకో తం భిక్ఖుం ఘరం నేత్వా భోజేత్వా ఏతదవోచ – ‘‘కహం, భన్తే, అయ్యో గమిస్సతీ’’తి? ‘‘సావత్థిం ఖో అహం, ఆవుసో, గమిస్సామి భగవన్తం దస్సనాయా’’తి. ‘‘తేన హి, భన్తే, మమ వచనేన భగవతో పాదే సిరసా వన్ద, ఏవఞ్చ వదేహి – ‘దుట్ఠో, భన్తే, కీటాగిరిస్మిం ఆవాసో. అస్సజిపునబ్బసుకా నామ కీటాగిరిస్మిం ఆవాసికా అలజ్జినో పాపభిక్ఖూ. తే ఏవరూపం అనాచారం ఆచరన్తి – మాలావచ్ఛం రోపేన్తిపి రోపాపేన్తిపి, సిఞ్చన్తిపి సిఞ్చాపేన్తిపి…పే… వివిధమ్పి అనాచారం ఆచరన్తి. యేపి తే, భన్తే, మనుస్సా పుబ్బే సద్ధా అహేసుం పసన్నా తేపి ఏతరహి అస్సద్ధా అప్పసన్నా. యానిపి తాని సఙ్ఘస్స పుబ్బే దానపథాని తానిపి ఏతరహి ఉపచ్ఛిన్నాని. రిఞ్చన్తి పేసలా భిక్ఖూ, నివసన్తి పాపభిక్ఖూ. సాధు, భన్తే, భగవా కీటాగిరిం భిక్ఖూ పహిణేయ్య యథాయం కీటాగిరిస్మిం ఆవాసో సణ్ఠహేయ్యా’’’తి.

ఏవమావుసోతి ఖో సో భిక్ఖు తస్స ఉపాసకస్స పటిస్సుత్వా యేన సావత్థి తేన పక్కామి. అనుపుబ్బేన యేన సావత్థి జేతవనం అనాథపిణ్డికస్స ఆరామో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖు, ఖమనీయం కచ్చి యాపనీయం, కచ్చిసి అప్పకిలమథేన అద్ధానం ఆగతో, కుతో చ త్వం భిక్ఖు ఆగచ్ఛసీ’’తి? ‘‘ఖమనీయం, భగవా, యాపనీయం, భగవా. అప్పకిలమథేన చాహం, భన్తే, అద్ధానం ఆగతో. ఇధాహం, భన్తే, కాసీసు వస్సంవుట్ఠో సావత్థిం ఆగచ్ఛన్తో భగవన్తం దస్సనాయ యేన కీటాగిరి తదవసరిం. అథ ఖ్వాహం, భన్తే, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ కీటాగిరిం పిణ్డాయ పావిసిం. అద్దసా ఖో మం, భన్తే, అఞ్ఞతరో ఉపాసకో కీటాగిరిస్మిం పిణ్డాయ చరన్తం. దిస్వాన యేనాహం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏతదవోచ – ‘అపి, భన్తే, పిణ్డో లబ్భతీ’తి? ‘న ఖో, ఆవుసో, పిణ్డో లబ్భతీ’తి. ‘ఏహి, భన్తే, ఘరం గమిస్సామా’తి. అథ ఖో, భన్తే, సో ఉపాసకో మం ఘరం నేత్వా భోజేత్వా ఏతదవోచ – ‘కహం, భన్తే, అయ్యో గమిస్ససీ’తి? ‘సావత్థిం ఖో అహం, ఆవుసో, గమిస్సామి భగవన్తం దస్సనాయా’తి. తేన హి, భన్తే, మమ వచనేన భగవతో పాదే సిరసా వన్ద, ఏవఞ్చ వదేహి – ‘దుట్ఠో, భన్తే, కీటాగిరిస్మిం ఆవాసో, అస్సజిపునబ్బసుకా నామ కీటాగిరిస్మిం ఆవాసికా అలజ్జినో పాపభిక్ఖూ. తే ఏవరూపం అనాచారం ఆచరన్తి – మాలావచ్ఛం రోపేన్తిపి రోపాపేన్తిపి, సిఞ్చన్తిపి సిఞ్చాపేన్తిపి…పే… వివిధమ్పి అనాచారం ఆచరన్తి. యేపి తే, భన్తే, మనుస్సా పుబ్బే సద్ధా అహేసుం పసన్నా తేపి ఏతరహి అస్సద్ధా అప్పసన్నా, యానిపి తాని సఙ్ఘస్స పుబ్బే దానపథాని తానిపి ఏతరహి ఉపచ్ఛిన్నాని, రిఞ్చన్తి పేసలా భిక్ఖూ నివసన్తి పాపభిక్ఖూ. సాధు, భన్తే, భగవా కీటాగిరిం భిక్ఖూ పహిణేయ్య యథాయం కీటాగిరిస్మిం ఆవాసో సణ్ఠహేయ్యా’తి. తతో అహం, భగవా, ఆగచ్ఛామీ’’తి.

౪౩౩. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, అస్సజిపునబ్బసుకా నామ కీటాగిరిస్మిం ఆవాసికా అలజ్జినో పాపభిక్ఖూ తే ఏవరూపం అనాచారం ఆచరన్తి – మాలావచ్ఛం రోపేన్తిపి రోపాపేన్తిపి, సిఞ్చన్తిపి సిఞ్చాపేన్తిపి …పే… వివిధమ్పి అనాచారం ఆచరన్తి, యేపి తే, భిక్ఖవే, మనుస్సా పుబ్బే సద్ధా అహేసుం పసన్నా తేపి ఏతరహి అస్సద్ధా అప్పసన్నా; యానిపి తాని సఙ్ఘస్స పుబ్బే దానపథాని తానిపి ఏతరహి ఉపచ్ఛిన్నాని; రిఞ్చన్తి పేసలా భిక్ఖూ నివసన్తి పాపభిక్ఖూ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… ‘‘కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా ఏవరూపం అనాచారం ఆచరిస్సన్తి – మాలావచ్ఛం రోపేస్సన్తిపి రోపాపేస్సన్తిపి, సఞ్చిస్సన్తిపి సిఞ్చాపేస్సన్తిపి, ఓచినిస్సన్తిపి ఓచినాపేస్సన్తిపి, గన్థిస్సన్తిపి గన్థాపేస్సన్తిపి, ఏకతోవణ్టికమాలం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, ఉభతోవణ్టికమాలం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, మఞ్జరికం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, విధూతికం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, వటంసకం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, ఆవేళం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి, ఉరచ్ఛదం కరిస్సన్తిపి కారాపేస్సన్తిపి. తే కులిత్థీనం కులధీతానం కులకుమారీనం కులసుణ్హానం కులదాసీనం ఏకతోవణ్టికమాలం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, ఉభతోవణ్టికమాలం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, మఞ్జరికం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, విధూతికం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, వటంసకం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, ఆవేళం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి, ఉరచ్ఛదం హరిస్సన్తిపి హారాపేస్సన్తిపి. తే కులిత్థీహి కులధీతాహి కులకుమారీహి కులసుణ్హాహి కులదాసీహి సద్ధిం ఏకభాజనేపి భుఞ్జిస్సన్తి, ఏకథాలకేపి పివిస్సన్తి, ఏకాసనేపి నిసీదిస్సన్తి, ఏకమఞ్చేపి తువట్టిస్సన్తి, ఏకత్థరణాపి తువట్టిస్సన్తి, ఏకపావురణాపి తువట్టిస్సన్తి, ఏకత్థరణపావురణాపి తువట్టిస్సన్తి, వికాలేపి భుఞ్జిస్సన్తి, మజ్జమ్పి పివిస్సన్తి, మాలాగన్ధవిలేపనమ్పి ధారిస్సన్తి, నచ్చిస్సన్తిపి గాయిస్సన్తిపి వాదేస్సన్తిపి లాసేస్సన్తిపి, నచ్చన్తియాపి నచ్చిస్సన్తి నచ్చన్తియాపి గాయిస్సన్తి నచ్చన్తియాపి వాదేస్సన్తి నచ్చన్తియాపి లాసేస్సన్తి, గాయన్తియాపి నచ్చిస్సన్తి గాయన్తియాపి గాయిస్సన్తి గాయన్తియాపి వాదేస్సన్తి గాయన్తియాపి లాసేస్సన్తి, వాదేన్తియాపి నచ్చిస్సన్తి వాదేన్తియాపి గాయిస్సన్తి వాదేన్తియాపి వాదేస్సన్తి వాదేన్తియాపి లాసేస్సన్తి, లాసేన్తియాపి నచ్చిస్సన్తి లాసేన్తియాపి గాయిస్సన్తి లాసేన్తియాపి వాదేస్సన్తి లాసేన్తియాపి లాసేస్సన్తి, అట్ఠపదేపి కీళిస్సన్తి దసపదేపి కీళిస్సన్తి, అకాసేపి కీళిస్సన్తి, పరిహారపథేపి కీళిస్సన్తి, సన్తికాయపి కీళిస్సన్తి, ఖలికాయపి కీళిస్సన్తి, ఘటికాయపి కీళిస్సన్తి, సలాకహత్థేనపి కీళిస్సన్తి, అక్ఖేనపి కీళిస్సన్తి, పఙ్గచీరేనపి కీళిస్సన్తి, వఙ్కకేనపి కీళిస్సన్తి, మోక్ఖచికాయపి కీళిస్సన్తి, చిఙ్గులకేనపి కీళిస్సన్తి, పత్తాళ్హకేనపి కీళిస్సన్తి, రథకేనపి కీళిస్సన్తి, ధనుకేనపి కీళిస్సన్తి, అక్ఖరికాయపి కీళిస్సన్తి, మనేసికాయపి కీళిస్సన్తి, యథావజ్జేనపి కీళిస్సన్తి, హత్థిస్మిమ్పి సిక్ఖిస్సన్తి, అస్సస్మిమ్పి సిక్ఖిస్సన్తి, రథస్మిమ్పి సిక్ఖిస్సన్తి, ధనుస్మిమ్పి సిక్ఖిస్సన్తి, థరుస్మిమ్పి సిక్ఖిస్సన్తి, హత్థిస్సపి పురతో ధావిస్సన్తి, అస్సస్సపి పురతో ధావిస్సన్తి, రథస్సపి పురతో [పురతో ధావిస్సన్తి (స్యా.)] ధావిస్సన్తిపి ఆధావిస్సన్తిపి, ఉస్సేళేస్సన్తిపి, అప్ఫోటేస్సన్తిపి, నిబ్బుజ్ఝిస్సన్తిపి, ముట్ఠీహిపి యుజ్ఝిస్సన్తి, రఙ్గమజ్ఝేపి సఙ్ఘాటిం పత్థరిత్వా నచ్చకిం ఏవం వక్ఖన్తి ‘‘ఇధ భగిని నచ్చస్సూ’’తి నలాటికమ్పి దస్సన్తి, వివిధమ్పి అనాచారం ఆచరిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా సారిపుత్తమోగ్గల్లానే ఆమన్తేసి – ‘‘గచ్ఛథ తుమ్హే, సారిపుత్తా, కీటాగిరిం గన్త్వా అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం కరోథ. తుమ్హాకం ఏతే సద్ధివిహారికా’’తి.

‘‘కథం మయం, భన్తే, అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం కరోమ? చణ్డా తే భిక్ఖూ ఫరుసా’’తి. ‘‘తేన హి తుమ్హే, సారిపుత్తా, బహుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం గచ్ఛథా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో సారిపుత్తమోగ్గల్లానా భగవతో పచ్చస్సోసుం. ‘‘ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, కాతబ్బం. పఠమం అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ చోదేతబ్బా. చోదేత్వా సారేతబ్బా. సారేత్వా ఆపత్తిం రోపేతబ్బా. ఆపత్తిం రోపేత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౪౩౪. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ కులదూసకా పాపసమాచారా. ఇమేసం పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చ ఇమేహి దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం కరేయ్య – ‘న అస్సజిపునబ్బసుకేహి భిక్ఖూహి కీటాగిరిస్మిం వత్థబ్బ’న్తి. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ కులదూసకా పాపసమాచారా. ఇమేసం పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చ ఇమేహి దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. సఙ్ఘో అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం కరోతి – ‘న అస్సజిపునబ్బసుకేహి భిక్ఖూహి కీటాగిరిస్మిం వత్థబ్బ’న్తి. యస్సాయస్మతో ఖమతి అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మస్స కరణం – ‘న అస్సజిపునబ్బసుకేహి భిక్ఖూహి కీటాగిరిస్మిం వత్థబ్బ’న్తి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో…పే… సో భాసేయ్య.

‘‘కతం సఙ్ఘేన అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం – ‘న అస్సజిపునబ్బసుకేహి భిక్ఖూహి కీటాగిరిస్మిం వత్థబ్బ’న్తి. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

౪౩౫. అథ ఖో సారిపుత్తమోగ్గల్లానప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో కీటాగిరిం గన్త్వా అస్సజిపునబ్బసుకానం భిక్ఖూనం కీటాగిరిస్మా పబ్బాజనీయకమ్మం అకాసి – ‘న అస్సజిపునబ్బసుకేహి భిక్ఖూహి కీటాగిరిస్మిం వత్థబ్బ’న్తి. తే సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతా న సమ్మా వత్తన్తి, న లోమం పాతేన్తి, న నేత్థారం వత్తన్తి, న భిక్ఖూ ఖమాపేన్తి, అక్కోసన్తి పరిభాసన్తి ఛన్దగామితా దోసగామితా మోహగామితా భయగామితా పాపేన్తి, పక్కమన్తిపి, విబ్భమన్తిపి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతా న సమ్మా వత్తిస్సన్తి, న లోమం పాతేస్సన్తి, న నేత్థారం వత్తిస్సన్తి, న భిక్ఖూ ఖమాపేస్సన్తి, అక్కోసిస్సన్తి పరిభాసిస్సన్తి, ఛన్దగామితా దోసగామితా మోహగామితా భయగామితా పాపేస్సన్తి పక్కమిస్సన్తిపి విబ్భమిస్సన్తిపీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ అస్సజిపునబ్బసుకే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతా న సమ్మా వత్తన్తి…పే… విబ్భమన్తిపీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౩౬. ‘‘భిక్ఖు పనేవ అఞ్ఞతరం గామం వా నిగమం వా ఉపనిస్సాయ విహరతి కులదూసకో పాపసమాచారో. తస్స ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ, కులాని చ తేన దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘ఆయస్మా ఖో కులదూసకో పాపసమాచారో, ఆయస్మతో ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ, కులాని చాయస్మతా దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. పక్కమతాయస్మా ఇమమ్హా ఆవాసా. అలం తే ఇధ వాసేనా’తి. ఏవఞ్చ సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తే భిక్ఖూ ఏవం వదేయ్య – ‘ఛన్దగామినో చ భిక్ఖూ దోసగామినో చ భిక్ఖూ మోహగామినో చ భిక్ఖూ భయగామినో చ భిక్ఖూ తాదిసికాయ ఆపత్తియా ఏకచ్చం పబ్బాజేన్తి ఏకచ్చం న పబ్బాజేన్తీ’తి, సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘మాయస్మా ఏవం అవచ. న చ భిక్ఖూ ఛన్దగామినో. న చ భిక్ఖూ దోసగామినో. న చ భిక్ఖూ మోహగామినో. న చ భిక్ఖూ భయగామినో. ఆయస్మా ఖో కులదూసకో పాపసమాచారో. ఆయస్మతో ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చాయస్మతా దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. పక్కమతాయస్మా ఇమమ్హా ఆవాసా. అలం తే ఇధ వాసేనా’తి. ఏవఞ్చ సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బో తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసీయమానో తం పటినిస్సజ్జేయ్య, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జేయ్య, సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౪౩౭. భిక్ఖు పనేవ అఞ్ఞతరం గామం వా నిగమం వాతి గామోపి నిగమోపి నగరమ్పి గామో చేవ నిగమో చ.

ఉపనిస్సాయ విహరతీతి తత్థ పటిబద్ధా హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారా.

కులం నామ చత్తారి కులాని – ఖత్తియకులం, బ్రాహ్మణకులం, వేస్సకులం, సుద్దకులం.

కులదూసకోతి కులాని దూసేతి పుప్ఫేన వా ఫలేన వా చుణ్ణేన వా మత్తికాయ వా దన్తకట్ఠేన వా వేళుయా వా [వేళునా వా (స్యా.)] వేజ్జికాయ వా జఙ్ఘపేసనికేన వా.

పాపసమాచారోతి మాలావచ్ఛం రోపేతిపి రోపాపేతిపి, సిఞ్చతిపి సిఞ్చాపేతిపి, ఓచినాతిపి ఓచినాపేతిపి, గన్థేతిపి గన్థాపేతిపి.

దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చాతి యే సంముఖా తే పస్సన్తి, యే తిరోక్ఖా తే సుణన్తి.

కులాని చ తేన దుట్ఠానీతి పుబ్బే సద్ధా హుత్వా తం ఆగమ్మ అస్సద్ధా హోన్తి, పసన్నా హుత్వా అప్పసన్నా హోన్తి.

దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చాతి యే సంముఖా తే పస్సన్తి, యే తిరోక్ఖా తే సుణన్తి.

సో భిక్ఖూతి యో సో కులదూసకో భిక్ఖు.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి. యే పస్సన్తి యే సుణన్తి. తేహి వత్తబ్బో – ‘‘ఆయస్మా ఖో కులదూసకో పాపసమాచారో. ఆయస్మతో ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చాయస్మతా దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. పక్కమతాయస్మా ఇమమ్హా ఆవాసా. అలం తే ఇధ వాసేనా’’తి.

ఏవఞ్చ సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తే భిక్ఖూ ఏవం వదేయ్య – ‘‘ఛన్దగామినో చ భిక్ఖూ, దోసగామినో చ భిక్ఖూ, మోహగామినో చ భిక్ఖూ, భయగామినో చ భిక్ఖూ. తాదిసికాయ ఆపత్తియా ఏకచ్చం పబ్బాజేన్తి ఏకచ్చం న పబ్బాజేన్తీ’’తి.

సో భిక్ఖూతి యో సో కమ్మకతో భిక్ఖు.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి. యే పస్సన్తి యే సుణన్తి తేహి వత్తబ్బో – ‘‘మాయస్మా ఏవం అవచ. న చ భిక్ఖూ ఛన్దగామినో, న చ భిక్ఖూ దోసగామినో, న చ భిక్ఖూ మోహగామినో, న చ భిక్ఖూ భయగామినో. ఆయస్మా ఖో కులదూసకో పాపసమాచారో. ఆయస్మతో ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చాయస్మతా దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. పక్కమతాయస్మా ఇమమ్హా ఆవాసా. అలం తే ఇధ వాసేనా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బో. తతియమ్పి వత్తబ్బో.

సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సుత్వా న వదన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో భిక్ఖు సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా వత్తబ్బో – ‘‘మాయస్మా ఏవం అవచ. న చ భిక్ఖూ ఛన్దగామినో, న చ భిక్ఖూ దోసగామినో, న చ భిక్ఖూ మోహగామినో, న చ భిక్ఖూ భయగామినో. ఆయస్మా ఖో కులదూసకో పాపసమాచారో. ఆయస్మతో ఖో పాపకా సమాచారా దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. కులాని చాయస్మతా దుట్ఠాని దిస్సన్తి చేవ సుయ్యన్తి చ. పక్కమతాయస్మా ఇమమ్హా ఆవాసా. అలం తే ఇధ వాసేనా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బో. తతియమ్పి వత్తబ్బో. సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో భిక్ఖు సమనుభాసితబ్బో. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమనుభాసితబ్బో. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౪౩౮. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతో భిక్ఖూ ఛన్దగామితా దోసగామితా మోహగామితా భయగామితా పాపేతి. సో తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం సమనుభాసేయ్య తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతో భిక్ఖూ ఛన్దగామితా దోసగామితా మోహగామితా భయగామితా పాపేతి. సో తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం సమనుభాసతి తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సమనుభాసనా తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే….

‘‘సమనుభట్ఠో సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో భిక్ఖు తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

౪౩౯. ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా, కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపజ్జన్తస్స ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా పటిప్పస్సమ్భన్తి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి సఙ్ఘోవ తస్సా ఆపత్తియా పరివాసం దేతి, మూలాయ పటికస్సతి, మానత్తం దేతి, అబ్భేతి; న సమ్బహులా, న ఏకపుగ్గలో. తేన వుచ్చతి – ‘సఙ్ఘాదిసేసో’తి, తస్సేవ ఆపత్తినికాయస్స నామకమ్మం అధివచనం. తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

౪౪౦. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ధమ్మకమ్మే వేమతికో న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అధమ్మకమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౪౧. అనాపత్తి అసమనుభాసన్తస్స, పటినిస్సజ్జన్తస్స, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

కులదూసకసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తేరసమం.

౪౪౨. ఉద్దిట్ఠా ఖో, ఆయస్మన్తో, తేరస సఙ్ఘాదిసేసా ధమ్మా, నవ పఠమాపత్తికా, చత్తారో యావతతియకా. యేసం భిక్ఖు అఞ్ఞతరం వా అఞ్ఞతరం వా ఆపజ్జిత్వా యావతీహం జానం పటిచ్ఛాదేతి తావతీహం తేన భిక్ఖునా అకామా పరివత్థబ్బం. పరివుత్థపరివాసేన భిక్ఖునా ఉత్తరి ఛారత్తం భిక్ఖుమానత్తాయ పటిపజ్జితబ్బం. చిణ్ణమానత్తో భిక్ఖు యత్థ సియా వీసతిగణో భిక్ఖుసఙ్ఘో తత్థ సో భిక్ఖు అబ్భేతబ్బో. ఏకేనపి చే ఊనో వీసతిగణో భిక్ఖుసఙ్ఘో తం భిక్ఖుం అబ్భేయ్య, సో చ భిక్ఖు అనబ్భితో, తే చ భిక్ఖూ గారయ్హా, అయం తత్థ సామీచి. తత్థాయస్మన్తే పుచ్ఛామి – ‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’? దుతియమ్పి పుచ్ఛామి – ‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’? తతియమ్పి పుచ్ఛామి – ‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’? పరిసుద్ధేత్థాయస్మన్తో. తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీతి.

తేరసకం నిట్ఠితం.

తస్సుద్దానం –

విస్సట్ఠి కాయసంసగ్గం, దుట్ఠుల్లం అత్తకామఞ్చ;

సఞ్చరిత్తం కుటీ చేవ, విహారో చ అమూలకం.

కిఞ్చిలేసఞ్చ భేదో చ, తస్సేవ అనువత్తకా;

దుబ్బచం కులదూసఞ్చ, సఙ్ఘాదిసేసా తేరసాతి.

సఙ్ఘాదిసేసకణ్డం నిట్ఠితం.