౭. సంవిధానసిక్ఖాపదం
౪౧౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు కోసలేసు జనపదే సావత్థిం గచ్ఛన్తో అఞ్ఞతరేన గామద్వారేన అతిక్కమతి. అఞ్ఞతరా ఇత్థీ సామికేన సహ భణ్డిత్వా గామతో నిక్ఖమిత్వా తం భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘కహం, భన్తే, అయ్యో గమిస్సతీ’’తి? ‘‘సావత్థిం ఖో అహం, భగిని, గమిస్సామీ’’తి. ‘‘అహం అయ్యేన సద్ధిం గమిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏయ్యాసి, భగినీ’’తి. అథ ఖో తస్సా ఇత్థియా సామికో గామతో నిక్ఖమిత్వా మనుస్సే పుచ్ఛి – ‘‘అపాయ్యో [అపయ్యా (సీ. స్యా.)] ఏవరూపిం ఇత్థిం పస్సేయ్యాథా’’తి? ‘‘ఏసాయ్యో, పబ్బజితేన సహ గచ్ఛతీ’’తి. అథ ఖో సో పురిసో అనుబన్ధిత్వా తం భిక్ఖుం గహేత్వా ఆకోటేత్వా ముఞ్చి. అథ ఖో సో భిక్ఖు అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే పధూపేన్తో నిసీది. అథ ఖో సా ఇత్థీ తం పురిసం ఏతదవోచ – ‘‘నాయ్యో సో భిక్ఖు మం నిప్పాతేసి; అపిచ, అహమేవ తేన భిక్ఖునా సద్ధిం గచ్ఛామి; అకారకో సో భిక్ఖు; గచ్ఛ, నం ఖమాపేహీ’’తి. అథ ఖో సో పురిసో తం భిక్ఖుం ఖమాపేసి. అథ ఖో సో భిక్ఖు సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం, ఉద్దిసేయ్యాథ –
౪౧౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జేయ్య, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, పాచిత్తియ’’న్తి.
౪౧౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
మాతుగామో నామ మనుస్సిత్థీ, న యక్ఖీ న పేతీ న తిరచ్ఛానగతా విఞ్ఞూ పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితం దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆజానితుం.
సద్ధిన్తి ఏకతో.
సంవిధాయాతి – ‘‘గచ్ఛామ భగిని, గచ్ఛామాయ్య, గచ్ఛామాయ్య, గచ్ఛామ భగిని, అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా గచ్ఛామా’’తి సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
అన్తమసో గామన్తరమ్పీతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౪౧౫. మాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే వేమతికో సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
భిక్ఖు సంవిదహతి మాతుగామో న సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యక్ఖియా వా పేతియా పణ్డకేన వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహిత్థియా వా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౪౧౬. అనాపత్తి అసంవిదహిత్వా గచ్ఛతి, మాతుగామో సంవిదహతి భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
సంవిధానసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.