౭. సప్పాణకవగ్గో

౧. సఞ్చిచ్చసిక్ఖాపదం

౩౮౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉదాయీ ఇస్సాసో హోతి, కాకా చస్స అమనాపా హోన్తి. సో కాకే విజ్ఝిత్వా విజ్ఝిత్వా సీసం ఛిన్దిత్వా సూలే పటిపాటియా ఠపేసి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘కేనిమే, ఆవుసో, కాకా జీవితా వోరోపితా’’తి? ‘‘మయా, ఆవుసో. అమనాపా మే కాకా’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉదాయీ సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, ఉదాయి, సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౮౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు సఞ్చిచ్చ పాణం జీవితా వోరోపేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౮౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

సఞ్చిచ్చాతి జానన్తో సఞ్జానన్తో చేచ్చ అభివితరిత్వా వీతిక్కమో.

పాణో నామ తిరచ్ఛానగతపాణో వుచ్చతి.

జీవితా వోరోపేయ్యాతి జీవితిన్ద్రియం ఉపచ్ఛిన్దతి ఉపరోధేతి సన్తతిం వికోపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౩౮౫. పాణే పాణసఞ్ఞీ జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పాణే వేమతికో జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పాణే అప్పాణసఞ్ఞీ జీవితా వోరోపేతి, అనాపత్తి. అప్పాణే పాణసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పాణే వేమితకో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పాణే అప్పాణసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౩౮౬. అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ, అస్సతియా, అజానన్తస్స, నమరణాధిప్పాయస్స, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

సఞ్చిచ్చసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.

౨. సప్పాణకసిక్ఖాపదం

౩౮౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం సప్పాణకం ఉదకం పరిభుఞ్జన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం సప్పాణకం ఉదకం పరిభుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, జానం సప్పాణకం ఉదకం పరిభుఞ్జథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, జానం సప్పాణకం ఉదకం పరిభుఞ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౮౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు జానం సప్పాణకం ఉదకం పరిభుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౮౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి. ‘‘సప్పాణక’’న్తి జానన్తో, ‘‘పరిభోగేన మరిస్సన్తీ’’తి జానన్తో పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౩౯౦. సప్పాణకే సప్పాణకసఞ్ఞీ పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సప్పాణకే వేమతికో పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సప్పాణకే అప్పాణకసఞ్ఞీ పరిభుఞ్జతి, అనాపత్తి. అప్పాణకే సప్పాణకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పాణకే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పాణకే అప్పాణకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౩౯౧. అనాపత్తి ‘‘సప్పాణక’’న్తి అజానన్తో, ‘‘అప్పాణక’’న్తి జానన్తో, ‘‘పరిభోగేన న మరిస్సన్తీ’’తి జానన్తో పరిభుఞ్జతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

సప్పాణకసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దుతియం.

౩. ఉక్కోటనసిక్ఖాపదం

౩౯౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం యథాధమ్మం నిహతాధికరణం పునకమ్మాయ ఉక్కోటేన్తి – ‘‘అకతం కమ్మం దుక్కటం కమ్మం పున కాతబ్బం కమ్మం అనిహతం దున్నిహతం పున నిహనితబ్బ’’న్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం యథాధమ్మం నిహతాధికరణం పునకమ్మాయ ఉక్కోటేస్సన్తీ’’తి …పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, జానం యథాధమ్మం నిహతాధికరణం పునకమ్మాయ ఉక్కోటేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, జానం యథాధమ్మం నిహతాధికరణం పునకమ్మాయ ఉక్కోటేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౯౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు జానం యథాధమ్మం నిహతాధికరణం పునకమ్మాయ ఉక్కోటేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౯౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

యథాధమ్మం నామ ధమ్మేన వినయేన సత్థుసాసనేన కతం, ఏతం యథాధమ్మం నామ.

అధికరణం నామ చత్తారి అధికరణాని – వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం.

పునకమ్మాయ ఉక్కోటేయ్యాతి ‘‘అకతం కమ్మం దుక్కటం కమ్మం పునకాతబ్బం కమ్మం అనిహతం దున్నిహతం పున నిహనితబ్బం’’తి ఉక్కోటేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౩౯౫. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ ఉక్కోటేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికో ఉక్కోటేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ ఉక్కోటేతి, అనాపత్తి. అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౩౯౬. అనాపత్తి ‘‘అధమ్మేన వా వగ్గేన వా న కమ్మారహస్స వా కమ్మం కత’’న్తి జానన్తో ఉక్కోటేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఉక్కోటనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.

౪. దుట్ఠుల్లసిక్ఖాపదం

౩౯౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా భాతునో సద్ధివిహారికస్స భిక్ఖునో ఆరోచేసి – ‘‘అహం, ఆవుసో, సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఆపత్తిం ఆపన్నో. మా కస్సచి ఆరోచేహీ’’తి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా సఙ్ఘం తస్సా ఆపత్తియా పరివాసం యాచి. తస్స సఙ్ఘో తస్సా ఆపత్తియా పరివాసం అదాసి. సో పరివసన్తో తం భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అహం, ఆవుసో, సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా సఙ్ఘం తస్సా ఆపత్తియా పరివాసం యాచిం, తస్స మే సఙ్ఘో తస్సా ఆపత్తియా పరివాసం అదాసి, సోహం పరివసామి, వేదియామహం [వేదయామహం (స్యా.)], ఆవుసో, వేదియతీ’’తి మం ఆయస్మా ధారేతూ’’తి.

‘‘కిం ను ఖో, ఆవుసో, యో అఞ్ఞోపి ఇమం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి సోపి ఏవం కరోతీ’’తి? ‘‘ఏవమావుసో’’తి. ‘‘అయం, ఆవుసో, ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా [ఆపజ్జి (?)] సో మే ఆరోచేతి మా కస్సచి ఆరోచేహీ’’తి. ‘‘కిం పన త్వం, ఆవుసో, పటిచ్ఛాదేసీ’’తి? ‘‘ఏవమావుసో’’తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స జానం దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, భిక్ఖుస్స జానం దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేసీతి. ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, భిక్ఖుస్స జానం దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౯౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖుస్స జానం దుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౯౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

భిక్ఖుస్సాతి అఞ్ఞస్స భిక్ఖుస్స.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

దుట్ఠుల్లా నామ ఆపత్తి చత్తారి చ పారాజికాని తేరస చ సఙ్ఘాదిసేసా.

పటిచ్ఛాదేయ్యాతి ‘‘ఇమం జానిత్వా చోదేస్సన్తి, సారేస్సన్తి ఖుంసేస్సన్తి, వమ్భేస్సన్తి, మఙ్కుం కరిస్సన్తి నారోచేస్సామీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౦౦. దుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా దుట్ఠుల్లాపత్తిసఞ్ఞీ పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. దుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా వేమతికో పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా అదుట్ఠుల్లాపత్తిసఞ్ఞీ పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుట్ఠుల్లం ఆపత్తిం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నస్స దుట్ఠుల్లం వా అదుట్ఠుల్లం వా అజ్ఝాచారం పటిచ్ఛాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా దుట్ఠుల్లాపత్తిసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అదుట్ఠుల్లాయ ఆపత్తియా అదుట్ఠుల్లాపత్తిసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౦౧. అనాపత్తి – ‘‘సఙ్ఘస్స భణ్డనం వా కలహో వా విగ్గహో వా వివాదో వా భవిస్సతీ’’తి నారోచేతి, ‘‘సఙ్ఘభేదో వా సఙ్ఘరాజి వా భవిస్సతీ’’తి నారోచేతి, ‘‘అయం కక్ఖళో ఫరుసో జీవితన్తరాయం వా బ్రహ్మచరియన్తరాయం వా కరిస్సతీ’’తి నారోచేతి, అఞ్ఞే పతిరూపే భిక్ఖూ అపస్సన్తో నారోచేతి, నఛాదేతుకామో నారోచేతి, ‘‘పఞ్ఞాయిస్సతి సకేన కమ్మేనా’’తి నారోచేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

దుట్ఠుల్లసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం చతుత్థం.

౫. ఊనవీసతివస్ససిక్ఖాపదం

౪౦౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. [ఇదం వత్థు మహావ. ౯౯] తేన ఖో పన సమయేన రాజగహే సత్తరసవగ్గియా దారకా సహాయకా హోన్తి. ఉపాలిదారకో తేసం పామోక్ఖో హోతి. అథ ఖో ఉపాలిస్స మాతాపితూనం ఏతదహోసి – ‘‘కేన ను ఖో ఉపాయేన ఉపాలి అమ్హాకం అచ్చయేన సుఖఞ్చ జీవేయ్య న చ కిలమేయ్యా’’తి? అథ ఖో ఉపాలిస్స మాతాపితూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో ఉపాలి లేఖం సిక్ఖేయ్య, ఏవం ఖో ఉపాలి అమ్హాకం అచ్చయేన సుఖఞ్చ జీవేయ్య, న చ కిలమేయ్యా’’తి. అథ ఖో ఉపాలిస్స మాతాపితూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో ఉపాలి లేఖం సిక్ఖిస్సతి, అఙ్గులియో దుక్ఖా భవిస్సన్తి. సచే ఖో ఉపాలి గణనం సిక్ఖేయ్య, ఏవం ఖో ఉపాలి అమ్హాకం అచ్చయేన సుఖఞ్చ జీవేయ్య న చ కిలమేయ్యా’’తి. అథ ఖో ఉపాలిస్స మాతాపితూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో ఉపాలి గణనం సిక్ఖిస్సతి, ఉరస్స దుక్ఖో భవిస్సతి. సచే ఖో ఉపాలి రూపం సిక్ఖేయ్య, ఏవం ఖో ఉపాలి అమ్హాకం అచ్చయేన సుఖఞ్చ జీవేయ్య న చ కిలమేయ్యా’’తి. అథ ఖో ఉపాలిస్స మాతాపితూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో ఉపాలి రూపం సిక్ఖిస్సతి, అక్ఖీని దుక్ఖా భవిస్సన్తి. ఇమే ఖో సమణా సక్యపుత్తియా సుఖసీలా సుఖసమాచారా సుభోజనాని భుఞ్జిత్వా నివాతేసు సయనేసు సయన్తి. సచే ఖో ఉపాలి సమణేసు సక్యపుత్తియేసు పబ్బజేయ్య, ఏవం ఖో ఉపాలి అమ్హాకం అచ్చయేన సుఖఞ్చ జీవేయ్య, న చ కిలమేయ్యా’’తి.

అస్సోసి ఖో ఉపాలిదారకో మాతాపితూనం ఇమం కథాసల్లాపం. అథ ఖో ఉపాలిదారకో యేన తే దారకా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తే దారకే ఏతదవోచ – ‘‘ఏథ మయం, అయ్యా, సమణేసు సక్యపుత్తియేసు పబ్బజిస్సామా’’తి. ‘‘సచే ఖో త్వం, అయ్య, పబ్బజిస్ససి, ఏవం మయమ్పి పబ్బజిస్సామా’’తి. అథ ఖో తే దారకా ఏకమేకస్స మాతాపితరో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘అనుజానాథ మం అగారస్మా అనగారియం పబ్బజ్జాయా’’తి. అథ ఖో తేసం దారకానం మాతాపితరో – ‘‘సబ్బేపిమే దారకా సమానచ్ఛన్దా కల్యాణాధిప్పాయా’’తి అనుజానింసు. తే భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా పబ్బజ్జం యాచింసు. తే భిక్ఖూ పబ్బాజేసుం ఉపసమ్పాదేసుం. తే రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ రోదన్తి – ‘‘యాగుం దేథ, భత్తం దేథ, ఖాదనీయం దేథా’’తి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘ఆగమేథ, ఆవుసో, యావ రత్తి విభాయతి. సచే యాగు భవిస్సతి, పివిస్సథ. సచే భత్తం భవిస్సతి, భుఞ్జిస్సథ. సచే ఖాదనీయం భవిస్సతి, ఖాదిస్సథ. నో చే భవిస్సతి యాగు వా భత్తం వా ఖాదనీయం వా, పిణ్డాయ చరిత్వా భుఞ్జిస్సథా’’తి. ఏవమ్పి ఖో తే భిక్ఖూ భిక్ఖూహి వుచ్చమానా రోదన్తియేవ – ‘‘యాగుం దేథ, భత్తం దేథ, ఖాదనీయం దేథా’’తి. సేనాసనం ఊహదన్తిపి ఉమ్మిహన్తిపి.

అస్సోసి ఖో భగవా రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ దారకసద్దం. సుత్వాన ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘కిం ను ఖో సో, ఆనన్ద, దారకసద్దో’’తి? అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ జానం ఊనవీసతివస్సం పుగ్గలం ఉపసమ్పాదేన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా జానం ఊనవీసతివస్సం పుగ్గలం ఉపసమ్పాదేస్సన్తి! ఊనకవీసతివస్సో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో అక్ఖమో హోతి సీతస్స ఉణ్హస్స జిఘచ్ఛాయ పిపాసాయ డంసమకసవాతాతపసరీసపసమ్ఫస్సానం దురుత్తానం దురాగతానం వచనపథానం ఉప్పన్నానం సారీరికానం వేదనానం దుక్ఖానం తిబ్బానం ఖరానం కటుకానం అసాతానం అమనాపానం పాణహరానం అనధివాసకజాతికో హోతి. వీసతివస్సోవ ఖో, భిక్ఖవే, పుగ్గలో ఖమో హోతి సీతస్స ఉణ్హస్స…పే… పాణహరానం అధివాసకజాతికో హోతి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౦౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు జానం ఊనవీసతివస్సం పుగ్గలం ఉపసమ్పాదేయ్య, సో చ పుగ్గలో అనుపసమ్పన్నో, తే చ భిక్ఖూ గారయ్హా, ఇదం తస్మిం పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౦౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

ఊనవీసతివస్సో నామ అప్పత్తవీసతివస్సో.

‘‘ఉపసమ్పాదేస్సామీ’’తి గణం వా ఆచరియం వా పత్తం వా చీవరం వా పరియేసతి, సీమం వా సమ్మన్నతి [సమ్మనతి (క.)], ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞత్తియా దుక్కటం. ద్వీహి కమ్మవాచాహి దుక్కటా. కమ్మవాచాపరియోసానే ఉపజ్ఝాయస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. గణస్స చ ఆచరియస్స చ ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౦౫. ఊనవీసతివస్సే ఊనవీసతివస్ససఞ్ఞీ ఉపసమ్పాదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఊనవీసతివస్సే వేమతికో ఉపసమ్పాదేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఊనవీసతివస్సే పరిపుణ్ణవీసతివస్ససఞ్ఞీ ఉపసమ్పాదేతి, అనాపత్తి. పరిపుణ్ణవీసతివస్సే ఊనవీసతివస్ససఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పరిపుణ్ణవీసతివస్సే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పరిపుణ్ణవీసతివస్సే పరిపుణ్ణవీసతివస్ససఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౪౦౬. అనాపత్తి ఊనవీసతివస్సం పరిపుణ్ణవీసతివస్ససఞ్ఞీ ఉపసమ్పాదేతి, పరిపుణ్ణవీసతివస్సం పరిపుణ్ణవీసతివస్ససఞ్ఞీ ఉపసమ్పాదేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఊనవీసతివస్ససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఞ్చమం.

౬. థేయ్యసత్థసిక్ఖాపదం

౪౦౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో సత్థో రాజగహా పటియాలోకం గన్తుకామో హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు తే మనుస్సే ఏతదవోచ – ‘‘అహమ్పాయస్మన్తేహి సద్ధిం గమిస్సామీ’’తి. ‘‘మయం ఖో, భన్తే, సుఙ్కం పరిహరిస్సామా’’తి. ‘‘పజానాథావుసో’’తి. అస్సోసుం ఖో కమ్మియా [కమ్మికా (సీ. స్యా.)] – ‘‘సత్థో కిర సుఙ్కం పరిహరిస్సతీ’’తి. తే మగ్గే పరియుట్ఠింసు. అథ ఖో తే కమ్మికా తం సత్థం గహేత్వా అచ్ఛిన్దిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం, భన్తే, జానం థేయ్యసత్థేన సద్ధిం గచ్ఛసీ’’తి? పలిబున్ధేత్వా ముఞ్చింసు. అథ ఖో సో భిక్ఖు సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు జానం థేయ్యసత్థేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, జానం థేయ్యసత్థేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, జానం థేయ్యసత్థేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౦౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు జానం థేయ్యసత్థేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జేయ్య, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౦౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

థేయ్యసత్థో నామ చోరా కతకమ్మా వా హోన్తి అకతకమ్మా వా, రాజానం వా థేయ్యం గచ్ఛన్తి సుఙ్కం వా పరిహరన్తి.

సద్ధిన్తి ఏకతో.

సంవిధాయాతి – ‘‘గచ్ఛామావుసో, గచ్ఛామ భన్తే; గచ్ఛామ భన్తే, గచ్ఛామావుసో, అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా గచ్ఛామా’’తి సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అన్తమసో గామన్తరమ్పీతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౧౦. థేయ్యసత్థే థేయ్యసత్థసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. థేయ్యసత్థే వేమతికో సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. థేయ్యసత్థే అథేయ్యసత్థసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, అనాపత్తి. భిక్ఖు సంవిదహతి, మనుస్సా న సంవిదహన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అథేయ్యసత్థే థేయ్యసత్థసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అథేయ్యసత్థే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అథేయ్యసత్థే అథేయ్యసత్థసఞ్ఞీ అనాపత్తి.

౪౧౧. అనాపత్తి అసంవిదహిత్వా గచ్ఛతి, మనుస్సా సంవిదహన్తి భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

థేయ్యసత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం ఛట్ఠం.

౭. సంవిధానసిక్ఖాపదం

౪౧౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు కోసలేసు జనపదే సావత్థిం గచ్ఛన్తో అఞ్ఞతరేన గామద్వారేన అతిక్కమతి. అఞ్ఞతరా ఇత్థీ సామికేన సహ భణ్డిత్వా గామతో నిక్ఖమిత్వా తం భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘కహం, భన్తే, అయ్యో గమిస్సతీ’’తి? ‘‘సావత్థిం ఖో అహం, భగిని, గమిస్సామీ’’తి. ‘‘అహం అయ్యేన సద్ధిం గమిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏయ్యాసి, భగినీ’’తి. అథ ఖో తస్సా ఇత్థియా సామికో గామతో నిక్ఖమిత్వా మనుస్సే పుచ్ఛి – ‘‘అపాయ్యో [అపయ్యా (సీ. స్యా.)] ఏవరూపిం ఇత్థిం పస్సేయ్యాథా’’తి? ‘‘ఏసాయ్యో, పబ్బజితేన సహ గచ్ఛతీ’’తి. అథ ఖో సో పురిసో అనుబన్ధిత్వా తం భిక్ఖుం గహేత్వా ఆకోటేత్వా ముఞ్చి. అథ ఖో సో భిక్ఖు అఞ్ఞతరస్మిం రుక్ఖమూలే పధూపేన్తో నిసీది. అథ ఖో సా ఇత్థీ తం పురిసం ఏతదవోచ – ‘‘నాయ్యో సో భిక్ఖు మం నిప్పాతేసి; అపిచ, అహమేవ తేన భిక్ఖునా సద్ధిం గచ్ఛామి; అకారకో సో భిక్ఖు; గచ్ఛ, నం ఖమాపేహీ’’తి. అథ ఖో సో పురిసో తం భిక్ఖుం ఖమాపేసి. అథ ఖో సో భిక్ఖు సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం, ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౧౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు మాతుగామేన సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జేయ్య, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౧౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

మాతుగామో నామ మనుస్సిత్థీ, న యక్ఖీ న పేతీ న తిరచ్ఛానగతా విఞ్ఞూ పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితం దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆజానితుం.

సద్ధిన్తి ఏకతో.

సంవిధాయాతి – ‘‘గచ్ఛామ భగిని, గచ్ఛామాయ్య, గచ్ఛామాయ్య, గచ్ఛామ భగిని, అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా గచ్ఛామా’’తి సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అన్తమసో గామన్తరమ్పీతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౧౫. మాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే వేమతికో సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

భిక్ఖు సంవిదహతి మాతుగామో న సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యక్ఖియా వా పేతియా పణ్డకేన వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహిత్థియా వా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౪౧౬. అనాపత్తి అసంవిదహిత్వా గచ్ఛతి, మాతుగామో సంవిదహతి భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన గచ్ఛతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

సంవిధానసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.

౮. అరిట్ఠసిక్ఖాపదం

౪౧౭. [ఇదం వత్థు చూళవ. ౬౫; మ. ని. ౧.౨౩౪] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అరిట్ఠస్స నామ భిక్ఖునో గద్ధబాధిపుబ్బస్స [గన్ధబాధిపుబ్బస్స (స్యా. క.)] ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం హోతి – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి. అస్సోసుం ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ – ‘‘అరిట్ఠస్స కిర నామ భిక్ఖునో గద్ధబాధిపుబ్బస్స ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ యేన అరిట్ఠో భిక్ఖు గద్ధబాధిపుబ్బో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా అరిట్ఠం భిక్ఖుం గద్ధబాధిపుబ్బం ఏతదవోచుం – ‘‘సచ్చం కిర తే, ఆవుసో అరిట్ఠ, ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి? ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, ఆవుసో, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి.

‘‘మా, ఆవుసో అరిట్ఠ, ఏవం అవచ. మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి. న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం [అబ్భాచిక్ఖనం (ఇతిపి)]. న హి భగవా ఏవం వదేయ్య. అనేకపరియాయేనావుసో అరిట్ఠ, అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయ. అప్పస్సాదా కామా వుత్తా భగవతా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. అట్ఠికఙ్కలూపమా కామా వుత్తా భగవతా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. మంసపేసూపమా కామా వుత్తా భగవతా…పే… తిణుక్కూపమా కామా వుత్తా భగవతా… అఙ్గారకాసూపమా కామా వుత్తా భగవతా… సుపినకూపమా కామా వుత్తా భగవతా… యాచితకూపమా కామా వుత్తా భగవతా… రుక్ఖఫలూపమా కామా వుత్తా భగవతా… అసిసూనూపమా కామా వుత్తా భగవతా… సత్తిసూలూపమా కామా వుత్తా భగవతా… సప్పసిరూపమా కామా వుత్తా భగవతా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో’’తి.

ఏవమ్పి ఖో అరిట్ఠో భిక్ఖు గద్ధబాధిపుబ్బో తేహి భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తథేవ తం పాపకం దిట్ఠిగతం థామసా పరామాసా అభినివిస్స వోహరతి – ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, ఆవుసో, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి. యతో చ ఖో తే భిక్ఖూ నాసక్ఖింసు అరిట్ఠం భిక్ఖుం గద్ధబాధిపుబ్బం ఏతస్మా పాపకా దిట్ఠిగతా వివేచేతుం, అథ ఖో తే భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా అరిట్ఠం భిక్ఖుం గద్ధబాధిపుబ్బం పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర తే, అరిట్ఠ, ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి? ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, భన్తే, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి.

కస్స ను ఖో నామ త్వం, మోఘపురిస, మయా ఏవం ధమ్మం దేసితం ఆజానాసి? నను మయా, మోఘపురిస, అనేకపరియాయేన అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయ. అప్పస్సాదా కామా వుత్తా మయా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. అట్ఠికఙ్కలూపమా కామా వుత్తా మయా…పే… మంసపేసూపమా కామా వుత్తా మయా… తిణుక్కూపమా కామా వుత్తా మయా… అఙ్గారకాసూపమా కామా వుత్తా మయా… సుపినకూపమా కామా వుత్తా మయా… యాచితకూపమా కామా వుత్తా మయా… రుక్ఖఫలూపమా కామా వుత్తా మయా… అసిసూనూపమా కామా వుత్తా మయా… సత్తిసూలూపమా కామా వుత్తా మయా… సప్పసిరూపమా కామా వుత్తా మయా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. అథ చ పన త్వం, మోఘపురిస, అత్తనా దుగ్గహితేన అమ్హే చేవ అబ్భాచిక్ఖసి, అత్తానఞ్చ ఖణసి, బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవసి. తఞ్హి తే, మోఘపురిస, భవిస్సతి దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ. నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే…. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౧౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు ఏవం వదేయ్య – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’తి సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘మాయస్మా ఏవం అవచ, మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి, న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం, న హి భగవా ఏవం వదేయ్య, అనేకపరియాయేనావుసో, అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా, అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’తి. ఏవఞ్చ [ఏవఞ్చ పన (క.)] సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సో భిక్ఖు భిక్ఖూహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బో తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసియమానో తం పటినిస్సజ్జేయ్య, ఇచ్చేతం కుసలం, నో చే పటినిస్సజ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౧౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

ఏవం వదేయ్యాతి – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి.

సో భిక్ఖూతి యో సో ఏవంవాదీ భిక్ఖు.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి. యే పస్సన్తి యే సుణన్తి తేహి వత్తబ్బో – ‘‘మాయస్మా ఏవం అవచ, మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి, న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం, న హి భగవా ఏవం వదేయ్య, అనేకపరియాయేనావుసో అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బో. తతియమ్పి వత్తబ్బో. సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సుత్వా న వదన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో భిక్ఖు సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా వత్తబ్బో – ‘‘మాయస్మా ఏవం అవచ, మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి, న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం, న హి భగవా ఏవం వదేయ్య, అనేకపరియాయేనావుసో అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బో. తతియమ్పి వత్తబ్బో. సచే పటినిస్సజ్జతి, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో భిక్ఖు సమనుభాసితబ్బో. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమనుభాసితబ్బో. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౪౨౦. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’తి. సో తం దిట్ఠిం న పటినిస్సజ్జతి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం సమనుభాసేయ్య – తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’తి. సో తం దిట్ఠిం న పటినిస్సజ్జతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం సమనుభాసతి తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సమనుభాసనా, తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’తి. సో తం దిట్ఠిం న పటినిస్సజ్జతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం సమనుభాసతి తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సమనుభాసనా, తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘సమనుభట్ఠో సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో భిక్ఖు, తస్సా దిట్ఠియా పటినిస్సగ్గాయ. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

ఞత్తియా దుక్కటం. ద్వీహి కమ్మవాచాహి దుక్కటా. కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౨౧. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికో న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౨౨. అనాపత్తి అసమనుభాసన్తస్స, పటినిస్సజ్జన్తస్స, ఉమ్మత్తకస్సాతి.

అరిట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.

౯. ఉక్ఖిత్తసమ్భోగసిక్ఖాపదం

౪౨౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం తథావాదినా అరిట్ఠేన భిక్ఖునా [భిక్ఖునా గద్ధబాధిపుబ్బేన (?)] అకటానుధమ్మేన తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం సమ్భుఞ్జన్తిపి సంవసన్తిపి సహాపి సేయ్యం కప్పేన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం తథావాదినా అరిట్ఠేన భిక్ఖునా [భిక్ఖునా గద్ధబాధిపుబ్బేన (?)] అకటానుధమ్మేన తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం సమ్భుఞ్జిస్సన్తిపి సంవసిస్సన్తిపి సహాపి సేయ్యం కప్పేస్సన్తీతి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, జానం తథావాదినా అరిట్ఠేన భిక్ఖునా [భిక్ఖునా గద్ధబాధిపుబ్బేన (?)] అకటానుధమ్మేన తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం సమ్భుఞ్జథాపి సంవసథాపి సహాపి సేయ్యం కప్పేథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, జానం తథావాదినా అరిట్ఠేన భిక్ఖునా [భిక్ఖునా గద్ధబాధిపుబ్బనే (?)] అకటానుధమ్మేన తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం సమ్భుఞ్జిస్సథాపి సంవసిస్సథాపి సహాపి సేయ్యం కప్పేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౨౪. ‘‘యో పన భిక్ఖు జానం తథావాదినా భిక్ఖునా అకటానుధమ్మేన తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం సమ్భుఞ్జేయ్య వా సంవసేయ్య వా సహ వా సేయ్యం కప్పేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౨౫. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

తథావాదినాతి – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి ఏవం వాదినా.

అకటానుధమ్మో నామ ఉక్ఖిత్తో అనోసారితో.

తం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిన్తి ఏతం దిట్ఠిం అప్పటినిస్సట్ఠేన సద్ధిం.

సమ్భుఞ్జేయ్య వాతి సమ్భోగో నామ ద్వే సమ్భోగా – ఆమిససమ్భోగో చ ధమ్మసమ్భోగో చ. ఆమిససమ్భోగో నామ ఆమిసం దేతి వా పటిగ్గణ్హాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మసమ్భోగో నామ ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, పదేన ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, పదే పదే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అక్ఖరాయ ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, అక్ఖరక్ఖరాయ ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సంవసేయ్య వాతి ఉక్ఖిత్తకేన సద్ధిం ఉపోసథం వా పవారణం వా సఙ్ఘకమ్మం వా కరోతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సహ వా సేయ్యం కప్పేయ్యాతి ఏకచ్ఛన్నే ఉక్ఖిత్తకే నిపన్నే భిక్ఖు నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు నిపన్నే ఉక్ఖిత్తకో నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉట్ఠహిత్వా పునప్పునం నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౨౬. ఉక్ఖిత్తకే ఉక్ఖిత్తకసఞ్ఞీ సమ్భుఞ్జతి వా సంవసతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉక్ఖిత్తకే వేమతికో సమ్భుఞ్జతి వా సంవసతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉక్ఖిత్తకే అనుక్ఖిత్తకసఞ్ఞీ సమ్భుఞ్జతి వా సంవసతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, అనాపత్తి. అనుక్ఖిత్తకే ఉక్ఖిత్తకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుక్ఖిత్తకే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుక్ఖిత్తకే అనుక్ఖిత్తకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౪౨౭. అనాపత్తి అనుక్ఖిత్తోతి జానాతి, ఉక్ఖిత్తో ఓసారితోతి జానాతి, ఉక్ఖిత్తో తం దిట్ఠిం పటినిస్సట్ఠోతి జానాతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఉక్ఖిత్తసమ్భోగసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం నవమం.

౧౦. కణ్టకసిక్ఖాపదం

౪౨౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన కణ్టకస్స [కణ్డకస్స (స్యా. క.)] నామ సమణుద్దేసస్స ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం హోతి – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి. అస్సోసుం ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ కణ్టకస్స నామ కిర సమణుద్దేసస్స ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ యేన కణ్టకో సమణుద్దేసో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా కణ్టకం సమణుద్దేసం ఏతదవోచుం – ‘‘సచ్చం కిర తే, ఆవుసో కణ్టక, ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యే’మే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి? ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, భన్తే, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి.

మా, ఆవుసో కణ్టక, ఏవం అవచ. మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి. న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం. న హి భగవా ఏవం వదేయ్య. అనేకపరియాయేన, ఆవుసో కణ్టక, అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయ. అప్పస్సాదా కామా వుత్తా భగవతా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో…పే… ఏవమ్పి ఖో కణ్టకో సమణుద్దేసో తేహి భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తథేవ తం పాపకం దిట్ఠిగతం థామసా పరామాసా అభినివిస్స వోహరతి – ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, భన్తే, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి.

యతో చ ఖో తే భిక్ఖూ నాసక్ఖింసు కణ్టకం సమణుద్దేసం ఏతస్మా పాపకా దిట్ఠిగతా వివేచేతుం, అథ ఖో తే భిక్ఖూ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా కణ్టకం సమణుద్దేసం పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర తే, కణ్టక, ఏవరూపం పాపకం దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి? ‘‘ఏవంబ్యాఖో అహం, భన్తే, భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి – ‘యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’’తి.

‘‘కస్స ను ఖో నామ త్వం, మోఘపురిస, మయా ఏవం ధమ్మం దేసితం ఆజానాసి? నను మయా, మోఘపురిస, అనేకపరియాయేన అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా, అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయ? అప్పస్సాదా కామా వుత్తా మయా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. అట్ఠికఙ్కలూపమా కామా వుత్తా మయా…పే… సప్పసిరూపమా కామా వుత్తా మయా బహుదుక్ఖా బహుపాయాసా, ఆదీనవో ఏత్థ భియ్యో. అథ చ పన త్వం, మోఘపురిస, అత్తనా దుగ్గహితేన అమ్హే చేవ అబ్భాచిక్ఖసి అత్తానఞ్చ ఖణసి బహుఞ్చ అపుఞ్ఞం పసవసి. తఞ్హి తే, మోఘపురిస, భవిస్సతి దీఘరత్తం అహితాయ దుక్ఖాయ. నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… పసన్నానఞ్చ ఏకచ్చానం అఞ్ఞథత్తాయా’’తి. విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘో కణ్టకం సమణుద్దేసం నాసేతు. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నాసేతబ్బో – అజ్జతగ్గే తే, ఆవుసో కణ్టక, న చేవ సో భగవా సత్థా అపదిసితబ్బో. యమ్పి చఞ్ఞే సమణుద్దేసా లభన్తి భిక్ఖూహి సద్ధిం దిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం సాపి తే నత్థి. చర పిరే వినస్సా’’తి. అథ ఖో సఙ్ఘో కణ్టకం సమణుద్దేసం నాసేసి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం తథానాసితం కణ్టకం సమణుద్దేసం ఉపలాపేన్తిపి ఉపట్ఠాపేన్తిపి సమ్భుఞ్జన్తిపి సహాపి సేయ్యం కప్పేన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ జానం తథానాసితం కణ్టకం సమణుద్దేసం ఉపలాపేస్సన్తిపి ఉపట్ఠాపేస్సన్తిపి సమ్భుఞ్జిస్సన్తిపి సహాపి సేయ్యం కప్పేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, జానం తథానాసితం కణ్టకం సమణుద్దేసం ఉపలాపేథాపి ఉపట్ఠాపేథాపి సమ్భుఞ్జథాపి సహాపి సేయ్యం కప్పేథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, జానం తథానాసితం కణ్టకం సమణుద్దేసం ఉపలాపేస్సథాపి ఉపట్ఠాపేస్సథాపి సమ్భుఞ్జిస్సథాపి సహాపి సేయ్యం కప్పేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౨౯. ‘‘సమణుద్దేసోపి చే ఏవం వదేయ్య – ‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథా యేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’తి, సో సమణుద్దేసో భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘మావుసో సమణుద్దేస, ఏవం అవచ, మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి, న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం, న హి భగవా ఏవం వదేయ్య. అనేకపరియాయేనావుసో సమణుద్దేస, అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’తి. ఏవఞ్చ [ఏవఞ్చ పన (క.)] సో సమణుద్దేసో భిక్ఖూహి వుచ్చమానో తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సో సమణుద్దేసో భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘అజ్జతగ్గే తే, ఆవుసో సమణుద్దేస, న చేవ సో భగవా సత్థా అపదిసితబ్బో. యమ్పి చఞ్ఞే సమణుద్దేసా లభన్తి భిక్ఖూహి సద్ధిం దిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం సాపి తే నత్థి. చర పిరే వినస్సా’తి. యో పన భిక్ఖు జానం తథానాసితం సమణుద్దేసం ఉపలాపేయ్య వా ఉపట్ఠాపేయ్య వా సమ్భుఞ్జేయ్య వా సహ వా సేయ్యం కప్పేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౪౩౦. సమణుద్దేసో నామ సామణేరో వుచ్చతి.

ఏవం వదేయ్యాతి – ‘‘తథాహం భగవతా ధమ్మం దేసితం ఆజానామి, యథాయేమే అన్తరాయికా ధమ్మా వుత్తా భగవతా, తే పటిసేవతో నాలం అన్తరాయాయా’’తి.

సో సమణుద్దేసోతి యో సో ఏవంవాదీ సమణుద్దేసో.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి, యే పస్సన్తి యే సుణన్తి తేహి వత్తబ్బో – ‘‘మా, ఆవుసో సమణుద్దేస, ఏవం అవచ. మా భగవన్తం అబ్భాచిక్ఖి. న హి సాధు భగవతో అబ్భక్ఖానం. న హి భగవా ఏవం వదేయ్య. అనేకపరియాయేనావుసో సమణుద్దేస, అన్తరాయికా ధమ్మా అన్తరాయికా వుత్తా భగవతా. అలఞ్చ పన తే పటిసేవతో అన్తరాయాయా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బో… తతియమ్పి వత్తబ్బో…పే… సచే పటినిస్సజ్జతి ఇచ్చేతం కుసలం, నో చే పటినిస్సజ్జతి సో సమణుద్దేసో భిక్ఖూహి ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘అజ్జతగ్గే తే, ఆవుసో సమణుద్దేస, న చేవ సో భగవా సత్థా అపదిసితబ్బో. యమ్పి చఞ్ఞే సమణుద్దేసా లభన్తి భిక్ఖూహి సద్ధిం దిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం సాపి తే నత్థి. చర పిరే వినస్సా’’తి.

యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

తథానాసితన్తి ఏవం నాసితం.

సమణుద్దేసో నామ సామణేరో వుచ్చతి.

ఉపలాపేయ్య వాతి తస్స పత్తం వా చీవరం వా ఉద్దేసం వా పరిపుచ్ఛం వా దస్సామీతి ఉపలాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఉపట్ఠాపేయ్య వాతి తస్స చుణ్ణం వా మత్తికం వా దన్తకట్ఠం వా ముఖోదకం వా సాదియతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సమ్భుఞ్జేయ్య వాతి సమ్భోగో నామ ద్వే సమ్భోగా – ఆమిససమ్భోగో చ ధమ్మసమ్భోగో చ. ఆమిససమ్భోగో నామ ఆమిసం దేతి వా పటిగ్గణ్హాతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మసమ్భోగో నామ ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, పదేన ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, పదే పదే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అక్ఖరాయ ఉద్దిసతి వా ఉద్దిసాపేతి వా, అక్ఖరక్ఖరాయ ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

సహ వా సేయ్యం కప్పేయ్యాతి ఏకచ్ఛన్నే నాసితకే సమణుద్దేసే నిపన్నే భిక్ఖు నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు నిపన్నే నాసితకో సమణుద్దేసో నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉట్ఠహిత్వా పునప్పునం నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౩౧. నాసితకే నాసితకసఞ్ఞీ ఉపలాపేతి వా ఉపట్ఠాపేతి వా సమ్భుఞ్జతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. నాసితకే వేమతికో ఉపలాపేతి వా ఉపట్ఠాపేతి వా సమ్భుఞ్జతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నాసితకే అనాసితకసఞ్ఞీ ఉపలాపేతి వా ఉపట్ఠాపేతి వా సమ్భుఞ్జతి వా సహ వా సేయ్యం కప్పేతి, అనాపత్తి. అనాసితకే నాసితకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనాసితకే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనాసితకే అనాసితకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౪౩౨. అనాపత్తి అనాసితకోతి జానాతి, తం దిట్ఠిం పటినిస్సట్ఠోతి జానాతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

కణ్టకసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దసమం.

సప్పాణకవగ్గో సత్తమో.

తస్సుద్దానం –

సఞ్చిచ్చవధసప్పాణం, ఉక్కోటం దుట్ఠుల్లఛాదనం;

ఊనవీసతి సత్థఞ్చ, సంవిధానం అరిట్ఠకం;

ఉక్ఖిత్తం కణ్టకఞ్చేవ, దస సిక్ఖాపదా ఇమేతి.