౩. హసధమ్మసిక్ఖాపదం

౩౩౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ అచిరవతియా నదియా ఉదకే కీళన్తి. తేన ఖో పన సమయేన రాజా పసేనది కోసలో మల్లికాయ దేవియా సద్ధిం ఉపరిపాసాదవరగతో హోతి. అద్దసా ఖో రాజా పసేనది కోసలో సత్తరసవగ్గియే భిక్ఖూ అచిరవతియా నదియా ఉదకే కీళన్తే. దిస్వాన మల్లికం దేవిం ఏతదవోచ – ‘‘ఏతే తే, మల్లికే, అరహన్తో ఉదకే కీళన్తీ’’తి. ‘‘నిస్సంసయం ఖో, మహారాజ, భగవతా సిక్ఖాపదం అపఞ్ఞత్తం. తే వా భిక్ఖూ అప్పకతఞ్ఞునో’’తి. అథ ఖో రఞ్ఞో పసేనదిస్స కోసలస్స ఏతదహోసి – ‘‘కేన ను ఖో అహం ఉపాయేన భగవతో చ న ఆరోచేయ్యం, భగవా చ జానేయ్య ఇమే భిక్ఖూ ఉదకే కీళితా’’తి? అథ ఖో రాజా పసేనది కోసలో సత్తరసవగ్గియే భిక్ఖూ పక్కోసాపేత్వా మహన్తం గుళపిణ్డం అదాసి – ‘‘ఇమం, భన్తే, గుళపిణ్డం భగవతో దేథా’’తి. సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ తం గుళపిణ్డం ఆదాయ యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇమం, భన్తే, గుళపిణ్డం రాజా పసేనది కోసలో భగవతో దేతీ’’తి. ‘‘కహం పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, రాజా అద్దసా’’తి. ‘‘అచిరవతియా నదియా, భగవా, ఉదకే కీళన్తే’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఉదకే కీళిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౩౬. ‘‘ఉదకే హసధమ్మే [హస్సధమ్మే (సీ. స్యా.)] పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౩౭. ఉదకే హసధమ్మో నామ ఉపరిగోప్ఫకే ఉదకే హసాధిప్పాయో నిముజ్జతి వా ఉమ్ముజ్జతి వా పలవతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౩౩౮. ఉదకే హసధమ్మే హసధమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉదకే హసధమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉదకే హసధమ్మే అహసధమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

హేట్ఠాగోప్ఫకే ఉదకే కీళతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉదకే నావాయ కీళతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. హత్థేన వా పాదేన వా కట్ఠేన వా కఠలాయ వా ఉదకం పహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. భాజనగతం ఉదకం వా కఞ్జికం వా ఖీరం వా తక్కం వా రజనం వా పస్సావం వా చిక్ఖల్లం వా కీళతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఉదకే అహసధమ్మే హసధమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉదకే అహసధమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉదకే అహసధమ్మే అహసధమ్మసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౩౩౯. అనాపత్తి న హసాధిప్పాయో, సతి కరణీయే ఉదకం ఓతరిత్వా నిముజ్జతి వా ఉమ్ముజ్జతి వా పలవతి వా, పారం గచ్ఛన్తో నిముజ్జతి వా ఉమ్ముజ్జతి వా పలవతి వా, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

హసధమ్మసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.