౧. అచేలకసిక్ఖాపదం
౨౬౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన సఙ్ఘస్స ఖాదనీయం ఉస్సన్నం హోతి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘తేనహానన్ద, విఘాసాదానం పూవం దేహీ’’తి. ‘‘ఏవం భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో పటిస్సుణిత్వా విఘాసాదే పటిపాటియా నిసీదాపేత్వా ఏకేకం పూవం దేన్తో అఞ్ఞతరిస్సా పరిబ్బాజికాయ ఏకం మఞ్ఞమానో ద్వే పూవే అదాసి. సామన్తా పరిబ్బాజికాయో తం పరిబ్బాజికం ఏతదవోచుం – ‘‘జారో తే ఏసో సమణో’’తి. ‘‘న మే సో సమణో జారో, ఏకం మఞ్ఞమానో ద్వే పూవే అదాసీ’’తి. దుతియమ్పి ఖో…పే… తతియమ్పి ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో ఏకేకం పూవం దేన్తో తస్సాయేవ పరిబ్బాజికాయ ఏకం మఞ్ఞమానో ద్వే పూవే అదాసి. సామన్తా పరిబ్బాజికాయో తం పరిబ్బాజికం ఏతదవోచుం – ‘‘జారో తే ఏసో సమణో’’తి. ‘‘న మే సో సమణో జారో, ఏకం మఞ్ఞమానో ద్వే పూవే అదాసీ’’తి. ‘‘జారో న జారో’’తి భణ్డింసు. అఞ్ఞతరోపి ఆజీవకో పరివేసనం అగమాసి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు పహూతేన సప్పినా ఓదనం మద్దిత్వా తస్స ఆజీవకస్స మహన్తం పిణ్డం అదాసి. అథ ఖో సో ఆజీవకో తం పిణ్డం ఆదాయ అగమాసి. అఞ్ఞతరో ఆజీవకో తం ఆజీవకం ఏతదవోచ – ‘‘కుతో తయా, ఆవుసో, పిణ్డో లద్ధో’’తి? ‘‘తస్సావుసో, సమణస్స గోతమస్స ముణ్డగహపతికస్స పరివేసనాయ లద్ధో’’తి.
అస్సోసుం ఖో ఉపాసకా తేసం ఆజీవకానం ఇమం కథాసల్లాపం. అథ ఖో తే ఉపాసకా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తే ఉపాసకా భగవన్తం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇమే, భన్తే, తిత్థియా అవణ్ణకామా బుద్ధస్స అవణ్ణకామా ధమ్మస్స అవణ్ణకామా సఙ్ఘస్స. సాధు, భన్తే, అయ్యా తిత్థియానం సహత్థా న దదేయ్యు’’న్తి. అథ ఖో భగవా తే ఉపాసకే ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో తే ఉపాసకా భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితా సమాదపితా సముత్తేజితా సమ్పహంసితా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ, సఙ్ఘఫాసుతాయ …పే… సద్ధమ్మట్ఠితియా, వినయానుగ్గహాయ. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౨౭౦. ‘‘యో పన భిక్ఖు అచేలకస్స వా పరిబ్బాజకస్స వా పరిబ్బాజికాయ వా సహత్థా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా దదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౨౭౧. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
అచేలకో నామ యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో నగ్గో.
పరిబ్బాజకో నామ భిక్ఖుఞ్చ సామణేరఞ్చ ఠపేత్వా యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో.
పరిబ్బాజికా నామ భిక్ఖునిఞ్చ సిక్ఖమానఞ్చ సామణేరిఞ్చ ఠపేత్వా యా కాచి పరిబ్బాజికసమాపన్నా.
ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఉదకదన్తపోనం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.
భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.
దదేయ్యాతి కాయేన వా కాయపటిబద్ధేన వా నిస్సగ్గియేన వా దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౨౭౨. తిత్థియే తిత్థియసఞ్ఞీ సహత్థా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. తిత్థియే వేమతికో సహత్థా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. తిత్థియే అతిత్థియసఞ్ఞీ సహత్థా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఉదకదన్తపోనం దేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిత్థియే తిత్థియసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిత్థియే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిత్థియే అతిత్థియసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౨౭౩. అనాపత్తి దాపేతి న దేతి, ఉపనిక్ఖిపిత్వా దేతి, బాహిరాలేపం దేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
అచేలకసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.