౮. భూతారోచనసిక్ఖాపదం

౬౭. [పారా. ౧౯౩] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా సన్దిట్ఠా సమ్భత్తా భిక్ఖూ వగ్గుముదాయ నదియా తీరే వస్సం ఉపగచ్ఛింసు. తేన ఖో పన సమయేన వజ్జీ దుబ్భిక్ఖా హోతి – ద్వీహితికా సేతట్ఠికా సలాకావుత్తా, న సుకరా ఉఞ్ఛేన పగ్గహేన యాపేతుం. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘ఏతరహి ఖో వజ్జీ దుబ్భిక్ఖా – ద్వీహితికా సేతట్ఠికా సలాకావుత్తా, న సుకరా ఉఞ్ఛేన పగ్గహేన యాపేతుం. కేన ను ఖో మయం ఉపాయేన సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి? ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠేమ. ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘అలం, ఆవుసో, కిం గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠితేన? హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం దూతేయ్యం హరామ. ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘అలం, ఆవుసో; కిం గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠితేన! కిం గిహీనం దూతేయ్యం హటేన! హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసిస్సామ – ‘అసుకో భిక్ఖు పఠమస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు దుతియస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు తతియస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు సోతాపన్నో, అసుకో భిక్ఖు సకదాగామీ, అసుకో భిక్ఖు అనాగామీ, అసుకో భిక్ఖు అరహా, అసుకో భిక్ఖు తేవిజ్జో, అసుకో భిక్ఖు ఛళభిఞ్ఞోతి. ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ఏసో యేవ ఖో, ఆవుసో, సేయ్యో, యో అమ్హాకం గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణో భాసితో’’తి.

అథ ఖో తే భిక్ఖూ గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసింసు – ‘‘అసుకో భిక్ఖు పఠమస్స ఝానస్స లాభీ…పే… అసుకో భిక్ఖు ఛళభిఞ్ఞో’’తి. అథ ఖో తే మనుస్సా – ‘‘లాభా వత నో, సులద్ధం వత నో, యేసం నో ఏవరూపా భిక్ఖూ వస్సం ఉపగతా, న వత నో ఇతో పుబ్బే ఏవరూపా భిక్ఖూ వస్సం ఉపగతా, యథయిమే భిక్ఖూ సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా’’తి. తే న తాదిసాని భోజనాని అత్తనా భుఞ్జన్తి, మాతాపితూనం దేన్తి పుత్తదారస్స దేన్తి దాసకమ్మకరపోరిసస్స దేన్తి మిత్తామచ్చానం దేన్తి ఞాతిసాలోహితానం దేన్తి యాదిసాని భిక్ఖూనం దేన్తి. న తాదిసాని ఖాదనీయాని సాయనీయాని పానాని అత్తనా ఖాదన్తి సాయన్తి పివన్తి [అత్తనా పివన్తి (స్యా. క.)] మాతాపితూనం దేన్తి పుత్తదారస్స దేన్తి దాసకమ్మకరపోరిసస్స దేన్తి మిత్తామచ్చానం దేన్తి ఞాతిసాలోహితానం దేన్తి, యాదిసాని భిక్ఖూనం దేన్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వణ్ణవా అహేసుం పీణిన్ద్రియా పసన్నముఖవణ్ణా విప్పసన్నఛవివణ్ణా.

౬౮. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం వస్సంవుట్ఠానం భిక్ఖూనం భగవన్తం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమితుం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వస్సంవుట్ఠా తేమాసచ్చయేన సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన వేసాలీ తేన పక్కమింసు. అనుపుబ్బేన యేన వేసాలీ మహావనం కూటాగారసాలా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. తేన ఖో పన సమయేన దిసాసు వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖూ కిసా హోన్తి లూఖా దుబ్బణ్ణా ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా ధమనిసన్థతగత్తా. వగ్గుముదాతీరియా పన భిక్ఖూ వణ్ణవా హోన్తి పీణిన్ద్రియా పసన్నముఖవణ్ణా విప్పసన్నఛవివణ్ణా. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖవే, ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయం, కచ్చి సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ, న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? ‘‘ఖమనీయం భగవా, యాపనీయం భగవా. సమగ్గా చ మయం, భన్తే, సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిమ్హా, న చ పిణ్డకేన కిలమిమ్హా’’తి. జానన్తాపి తథాగతా పుచ్ఛన్తి, జానన్తాపి న పుచ్ఛన్తి. కాలం విదిత్వా పుచ్ఛన్తి, కాలం విదిత్వా న పుచ్ఛన్తి. అత్థసఞ్హితం తథాగతా పుచ్ఛన్తి, నో అనత్థసఞ్హితం. అనత్థసఞ్హితే సేతుఘాతో తథాగతానం. ద్వీహాకారేహి బుద్ధా భగవన్తో భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛన్తి – ధమ్మం వా దేసేస్సామ, సావకానం వా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామాతి.

అథ ఖో భగవా వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘యథా కథం పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ, న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘కచ్చి పన వో, భిక్ఖవే, భూత’’న్తి? ‘‘భూతం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఉదరస్స కారణా గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసిస్సథ! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౬౯. ‘‘యో పన భిక్ఖు అనుపసమ్పన్నస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఆరోచేయ్య భూతస్మిం, పాచిత్తియ’’న్తి.

౭౦. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

అనుపసమ్పన్నో నామ భిక్ఖుఞ్చ భిక్ఖునిఞ్చ ఠపేత్వా, అవసేసో అనుపసమ్పన్నో నామ.

[పారా. ౧౯౮] ఉత్తరిమనుస్సధమ్మో నామ ఝానం, విమోక్ఖో, సమాధి, సమాపత్తి, ఞాణదస్సనం, మగ్గభావనా, ఫలసచ్ఛికిరియా, కిలేసప్పహానం, వినీవరణతా చిత్తస్స, సుఞ్ఞాగారే అభిరతి.

[పారా. ౧౯౯] ఝానన్తి పఠమం ఝానం, దుతియం ఝానం, తతియం ఝానం, చతుత్థం ఝానం.

[పారా. ౧౯౯] విమోక్ఖోతి సుఞ్ఞతో విమోక్ఖో, అనిమిత్తో విమోక్ఖో, అప్పణిహితో విమోక్ఖో.

[పారా. ౧౯౯] సమాధీతి సుఞ్ఞతో సమాధి, అనిమిత్తో సమాధి, అప్పణిహితో సమాధి.

[పారా. ౧౯౯] సమాపత్తీతి సుఞ్ఞతా సమాపత్తి, అనిమిత్తా సమాపత్తి, అప్పణిహితా సమాపత్తి.

[పారా. ౧౯౯] ఞాణదస్సనన్తి తిస్సో విజ్జా.

[పారా. ౧౯౯] మగ్గభావనాతి చత్తారో సతిపట్ఠానా, చత్తారో సమ్మప్పధానా, చత్తారో ఇద్ధిపాదా, పఞ్చిన్ద్రియాని, పఞ్చ బలాని, సత్త బోజ్ఝఙ్గా, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో.

[పారా. ౧౯౯] ఫలసచ్ఛికిరియాతి సోతాపత్తిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, సకదాగామిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, అనాగామిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, అరహత్తస్స [అరహత్తఫలస్స (స్యా.)] సచ్ఛికిరియా.

[పారా. ౧౯౯] కిలేసప్పహానన్తి రాగస్స పహానం, దోసస్స పహానం, మోహస్స పహానం.

[పారా. ౧౯౯] వినీవరణతా చిత్తస్సాతి రాగా చిత్తం వినీవరణతా, దోసా చిత్తం వినీవరణతా, మోహా చిత్తం వినీవరణతా.

[పారా. ౧౯౯] సుఞ్ఞాగారే అభిరతీతి పఠమేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, దుతియేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, తతియేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, చతుత్థేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి.

౭౧. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీ’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపన్నో’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమస్స ఝానస్స లాభిమ్హీ’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమస్స ఝానస్స వసిమ్హీ’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియం ఝానం… తతియం ఝానం… చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; చతుత్థస్స ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘సుఞ్ఞతం విమోక్ఖం… అనిమిత్తం విమోక్ఖం… అప్పణిహితం విమోక్ఖం… సుఞ్ఞతం సమాధిం… అనిమిత్తం సమాధిం… అప్పణిహితం సమాధిం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; అప్పణిహితస్స సమాధిస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; అప్పణిహితో సమాధి సచ్ఛికతో మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘సుఞ్ఞతం సమాపత్తిం… అనిమిత్తం సమాపత్తిం… అప్పణిహితం సమాపత్తిం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; అప్పణిహితాయ సమాపత్తియా లాభిమ్హి, వసిమ్హి; అప్పణిహితా సమాపత్తి సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘తిస్సో విజ్జా సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; తిస్సన్నం విజ్జానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; తిస్సో విజ్జా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘చత్తారో సతిపట్ఠానే… చత్తారో సమ్మప్పధానే… చత్తారో ఇద్ధిపాదే సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; చతున్నం ఇద్ధిపాదానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; చత్తారో ఇద్ధిపాదా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఞ్చిన్ద్రియాని… పఞ్చ బలాని సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఞ్చన్నం బలానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఞ్చ బలాని సచ్ఛికతాని మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘సత్త బోజ్ఝఙ్గే సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; సత్త బోజ్ఝఙ్గా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సచ్ఛికతో మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘సోతాపత్తిఫలం… సకదాగామిఫలం… అనాగామిఫలం… అరహత్తం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; అరహత్తస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; అరహత్తం [అరహత్తఫలం (స్యా.)] సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘రాగో మే చత్తో… దోసో మే చత్తో… మోహో మే చత్తో, వన్తో, ముత్తో, పహీనో, పటినిస్సట్ఠో, ఉక్ఖేటితో, సముక్ఖేటితో’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘రాగా మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా మే చిత్త వినీవరణం… మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘సుఞ్ఞాగారే పఠమం ఝానం… దుతియం ఝానం… తతియం ఝానం… చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; సుఞ్ఞాగారే చతుత్థస్స ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౭౨. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స దుతియస్స చ ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం… పఠమఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స చతుత్థస్స చ ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం… అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం… అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం… సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స అప్పణిహితస్స చ సమాధిస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితో చ సమాధి సచ్ఛికతో మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స అప్పణిహితాయ చ సమాపత్తియా లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితా చ సమాపత్తి సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం తిస్సో చ విజ్జా సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స తిస్సన్నఞ్చ విజ్జానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం తిస్సో చ విజ్జా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ సతిపట్ఠానే…పే… చత్తారో చ సమ్మప్పధానే… చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స చతున్నఞ్చ ఇద్ధిపాదానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ ఇద్ధిపాదా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం, పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని… పఞ్చ చ బలాని సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స పఞ్చన్నఞ్చ బలానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం పఞ్చ చ బలాని సచ్ఛికతాని మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స సత్తన్నఞ్చ బోజ్ఝఙ్గానం లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గా సచ్ఛికతా మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స అరియస్స చ అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం అరియో చ అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సచ్ఛికతో మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సోతాపత్తిఫలఞ్చ… సకదాగామిఫలఞ్చ… అనాగామిఫలఞ్చ… అరహత్తఞ్చ [అరహత్తఫలఞ్చ (స్యా.)] సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; పఠమస్స చ ఝానస్స అరహత్తస్స [అరహత్తఫలస్స (స్యా.)] చ లాభిమ్హి, వసిమ్హి; పఠమఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో… రాగో చ మే చత్తో… దోసో చ మే చత్తో… మోహో చ మే చత్తో, వన్తో, ముత్తో, పహీనో, పటినిస్సట్ఠో, ఉక్ఖేటితో, సముక్ఖేటితో’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో… రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౭౩. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం… దుతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; దుతియస్స చ ఝానస్స చతుత్థస్స చ ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; దుతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం…పే… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియఞ్చ ఝానం పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; దుతియస్స చ ఝానస్స పఠమస్స చ ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; దుతియఞ్చ ఝానం పఠమఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స…పే….

మూలం సంఖిత్తం.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం, పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం, సమాపజ్జామి, సమాపన్నో; మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం, పఠమస్స చ ఝానస్స లాభిమ్హి, వసిమ్హి; మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం, పఠమఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స…పే….

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం, దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స…పే….

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం తిస్సో చ విజ్జా చత్తారో చ సతిపట్ఠానే చత్తారో చ సమ్మప్పధానే చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని పఞ్చ చ బలాని సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సోతాపత్తిఫలఞ్చ సకదాగామిఫలఞ్చ అనాగామిఫలఞ్చ అరహత్తఞ్చ [అరహత్తఫలఞ్చ (స్యా.)] సమాపజ్జిం…పే… రాగో చ మే చత్తో, దోసో చ మే చత్తో, మోహో చ మే చత్తో, వన్తో, ముత్తో, పహీనో, పటినిస్సట్ఠో, ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితో, రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం, దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం, మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౭౪. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి వత్తుకామో ‘‘దుతియం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి వత్తుకామో ‘‘తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం, సుఞ్ఞతం విమోక్ఖం, అనిమిత్తం విమోక్ఖం, అప్పణిహితం విమోక్ఖం, సుఞ్ఞతం సమాధిం, అనిమిత్తం సమాధిం, అప్పణిహితం సమాధిం, సుఞ్ఞతం సమాపత్తిం, అనిమిత్తం సమాపత్తిం, అప్పణిహితం సమాపత్తిం, తిస్సో విజ్జా, చత్తారో సతిపట్ఠానే, చత్తారో సమ్మప్పధానే, చత్తారో ఇద్ధిపాదే, పఞ్చిన్ద్రియాని, పఞ్చ బలాని, సత్త బోజ్ఝఙ్గే, అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం, సోతాపత్తిఫలం, సకదాగామిఫలం, అనాగామిఫలం, అరహత్తం [అరహత్తఫలం (స్యా.)] సమాపజ్జిం…పే… రాగో మే చత్తో, దోసో మే చత్తో, మోహో మే చత్తో, వన్తో, ముత్తో, పహీనో; పటినిస్సట్ఠో, ఉక్ఖేటితో, సముక్ఖేటితో; రాగా మే చిత్తం వినీవరణం, దోసా మే చిత్తం వినీవరణం, మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి వత్తుకామో…పే… ‘‘మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి వత్తుకామో – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

మూలం సంఖిత్తం.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి వత్తుకామో – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి వత్తుకామో – ‘‘దోసా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం …పే… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి వత్తుకామో – ‘‘మోహా మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం…పే… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణ’’న్తి వత్తుకామో – ‘‘పఠమం ఝానం సమాపజ్జి’’న్తి భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పాచిత్తియస్స, న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

౭౫. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు పఠమం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు పఠమస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా పఠమం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు దుతియం ఝానం…పే… తతియం ఝానం చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు సుఞ్ఞతం విమోక్ఖం…పే… అనిమిత్తం విమోక్ఖం అప్పణిహితం విమోక్ఖం సుఞ్ఞతం సమాధిం అనిమిత్తం సమాధిం అప్పణిహితం సమాధిం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు అప్పణిహితస్స సమాధిస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా అప్పణిహితో సమాధి సచ్ఛికతో’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు సుఞ్ఞతం సమాపత్తిం…పే… అనిమిత్తం సమాపత్తిం అప్పణిహితం సమాపత్తిం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; అప్పణిహితాయ సమాపత్తియా లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా అప్పణిహితా సమాపత్తి సచ్ఛికతా’’తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు తిస్సో విజ్జా …పే… చత్తారో సతిపట్ఠానే, చత్తారో సమ్మప్పధానే, చత్తారో ఇద్ధిపాదే, పఞ్చిన్ద్రియాని, పఞ్చ బలాని, సత్త బోఝఙ్గే, అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం, సోతాపత్తిఫలం, సకదాగామిఫలం, అనాగామిఫలం, అరహత్తం [అరహత్తఫలం (స్యా.)] సమాపజ్జి…పే… సమాపజ్జతి, సమాపన్నో…పే… తస్స భిక్ఖునో రాగో చత్తో, దోసో చత్తో, మోహో చత్తో, వన్తో, ముత్తో, పహీనో, పటినిస్సట్ఠో, ఉక్ఖేటితో, సముక్ఖేటితో; తస్స భిక్ఖునో రాగా చిత్తం వినీవరణం, దోసా చిత్తం వినీవరణం, మోహా చిత్తం వినీవరణ’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే విహారే వసి సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే పఠమం ఝానం…పే… దుతియం ఝానం తతియం ఝానం చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యో తే చీవరం పరిభుఞ్జి, యో తే పిణ్డపాతం పరిభుఞ్జి, యో తే సేనాసనం పరిభుఞ్జి, యో తే గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం పరిభుఞ్జి సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౬. ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యేన తే విహారో పరిభుత్తో…పే… యేన తే చీవరం పరిభుత్తం, యేన తే పిణ్డపాతో పరిభుత్తో, యేన తే సేనాసనం పరిభుత్తం, యేన తే గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో పరిభుత్తో సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఆరోచేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నస్స – ‘‘యం త్వం ఆగమ్మ విహారం అదాసి…పే… చీవరం అదాసి, పిణ్డపాతం అదాసి, సేనాసనం అదాసి, గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం అదాసి సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జి, సమాపజ్జతి, సమాపన్నో; సో భిక్ఖు సుఞ్ఞాగారే చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, వసీ; తేన భిక్ఖునా సుఞ్ఞాగారే చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికత’’న్తి భణన్తస్స ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౭. అనాపత్తి ఉపసమ్పన్నస్స, భూతం ఆరోచేతి, ఆదికమ్మికస్సాతి.

భూతారోచనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.