౭. ధమ్మదేసనాసిక్ఖాపదం

౬౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉదాయీ సావత్థియం కులూపకో హోతి, బహుకాని కులాని ఉపసఙ్కమతి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన అఞ్ఞతరం కులం తేనుపసఙ్కమి. తేన ఖో పన సమయేన ఘరణీ నివేసనద్వారే నిసిన్నా హోతి, ఘరసుణ్హా ఆవసథద్వారే నిసిన్నా హోతి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ యేన ఘరణీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఘరణియా ఉపకణ్ణకే ధమ్మం దేసేసి. అథ ఖో ఘరసుణ్హాయ ఏతదహోసి – ‘‘కి ను ఖో సో సమణో సస్సుయా జారో ఉదాహు ఓభాసతీ’’తి?

అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ ఘరణియా ఉపకణ్ణకే ధమ్మం దేసేత్వా యేన ఘరసుణ్హా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఘరసుణ్హాయ ఉపకణ్ణకే ధమ్మం దేసేసి. అథ ఖో ఘరణియా ఏతదహోసి – ‘‘కిం ను ఖో సో సమణో ఘరసుణ్హాయ జారో ఉదాహు ఓభాసతీ’’తి? అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ ఘరసుణ్హాయ ఉపకణ్ణకే ధమ్మం దేసేత్వా పక్కామి. అథ ఖో ఘరణీ ఘరసుణ్హం ఏతదవోచ – ‘‘హే జే, కిం తే ఏసో సమణో అవోచా’’తి? ‘‘ధమ్మం మే, అయ్యే, దేసేసి’’. ‘‘అయ్యాయ పన కిం అవోచా’’తి? ‘‘మయ్హమ్పి ధమ్మం దేసేసీ’’తి. తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యో ఉదాయీ మాతుగామస్స ఉపకణ్ణకే ధమ్మం దేసేస్సతి! నను నామ విస్సట్ఠేన వివటేన ధమ్మో దేసేతబ్బో’’తి?

అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తాసం ఇత్థీనం ఉజ్ఝాయన్తీనం ఖియ్యన్తీనం విపాచేన్తీనం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉదాయీ మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉదాయిం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, ఉదాయి, మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేస్ససి. నేతం మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘యో పన భిక్ఖు మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేయ్య పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౧. తేన ఖో పన సమయేన ఉపాసికా భిక్ఖూ పస్సిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్యా ధమ్మం దేసేథా’’తి. ‘‘న, భగినీ, కప్పతి మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేతు’’న్తి. ‘‘ఇఙ్ఘాయ్యా ఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేథ, సక్కా ఏత్తకేనపి ధమ్మో అఞ్ఞాతు’’న్తి. ‘‘న, భగినీ, కప్పతి మాతుగామస్స ధమ్మం దేసేతు’’న్తి. కుక్కుచ్చాయన్తా న దేసేసుం. ఉపాసికా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా అమ్హేహి యాచియమానా ధమ్మం న దేసేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తాసం ఉపాసికానం ఉజ్ఝాయన్తీనం ఖియ్యన్తీనం విపాచేన్తీనం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, మాతుగామస్స ఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘యో పన భిక్ఖూ మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౨. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ – ‘‘భగవతా అనుఞ్ఞాతం మాతుగామస్స ఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతు’’న్తి తే అవిఞ్ఞుం పురిసవిగ్గహం ఉపనిసీదాపేత్వా మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ అవిఞ్ఞుం పురిసవిగ్గహం ఉపనిసీదాపేత్వా మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేస్సన్తీ’’తి!

అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, అవిఞ్ఞుం పురిసవిగ్గహం ఉపనిసీదాపేత్వా మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, అవిఞ్ఞుం పురిసవిగ్గహం ఉపనిసీదాపేత్వా మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౬౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు మాతుగామస్స ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేయ్య, అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, పాచిత్తియ’’న్తి.

౬౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

మాతుగామో నామ మనుస్సిత్థీ; న యక్ఖీ న పేతీ న తిరచ్ఛానగతా; విఞ్ఞూ, పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితం దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆజానితుం.

ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహీతి అతిరేకఛప్పఞ్చవాచాహి.

ధమ్మో నామ బుద్ధభాసితో, సావకభాసితో, ఇసిభాసితో, దేవతాభాసితో, అత్థూపసఞ్హితో, ధమ్మూపసఞ్హితో.

దేసేయ్యాతి పదేన దేసేతి, పదే పదే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అక్ఖరాయ దేసేతి, అక్ఖరక్ఖరాయ ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేనాతి ఠపేత్వా విఞ్ఞుం పురిసవిగ్గహం. విఞ్ఞూ నామ పురిసవిగ్గహో, పటిబలో హోతి సుభాసితదుబ్భాసితం దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆజానితుం.

౬౫. మాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే వేమతికో ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. మాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

యక్ఖియా వా పేతియా వా పణ్డకస్స వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహిత్థియా వా ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అమాతుగామే అమాతుగామసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౬౬. అనాపత్తి విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేన, ఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, ఊనకఛప్పఞ్చవాచాహి ధమ్మం దేసేతి, ఉట్ఠహిత్వా పున నిసీదిత్వా దేసేతి, మాతుగామో ఉట్ఠహిత్వా పున నిసీదతి తస్మిం దేసేతి, అఞ్ఞస్స మాతుగామస్స దేసేతి, పఞ్హం పుచ్ఛతి, పఞ్హం పుట్ఠో కథేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ భణన్తం మాతుగామో సుణాతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ధమ్మదేసనాసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.