౫. సహసేయ్యసిక్ఖాపదం
౪౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా ఆళవియం విహరతి అగ్గాళవే చేతియే. తేన ఖో పన సమయేన ఉపాసకా ఆరామం ఆగచ్ఛన్తి ధమ్మస్సవనాయ. ధమ్మే భాసితే థేరా భిక్ఖూ యథావిహారం గచ్ఛన్తి. నవకా భిక్ఖూ తత్థేవ ఉపట్ఠానసాలాయం ఉపాసకేహి సద్ధిం ముట్ఠస్సతీ, అసమ్పజానా, నగ్గా, వికూజమానా, కాకచ్ఛమానా సేయ్యం కప్పేన్తి. ఉపాసకా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా ముట్ఠస్సతీ అసమ్పజానా నగ్గా వికూజమానా కాకచ్ఛమానా సేయ్యం కప్పేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం ఉపాసకానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యం కప్పేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే నవకే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యం కప్పేన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యం కప్పేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యం కప్పేయ్య పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౫౦. అథ ఖో భగవా ఆళవియం యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన కోసమ్బీ తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన కోసమ్బీ తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా కోసమ్బియం విహరతి బదరికారామే. భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం రాహులం ఏతదవోచుం – ‘‘భగవతా, ఆవుసో రాహుల, సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం – ‘న అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యా కప్పేతబ్బా’తి. సేయ్యం, ఆవుసో రాహుల, జానాహీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా రాహులో సేయ్యం అలభమానో వచ్చకుటియా సేయ్యం కప్పేసి. అథ ఖో భగవా రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ యేన వచ్చకుటి తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఉక్కాసి. ఆయస్మాపి రాహులో ఉక్కాసి. ‘‘కో ఏత్థా’’తి? ‘‘అహం, భగవా, రాహులో’’తి. ‘‘కిస్స త్వం, రాహుల, ఇధ నిసిన్నోసీ’’తి? అథ ఖో ఆయస్మా రాహులో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అనుపసమ్పన్నేన దిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం కప్పేతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౫౧. ‘‘యో పన భిక్ఖు అనుపసమ్పన్నేన ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం కప్పేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౫౨. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
అనుపసమ్పన్నో నామ భిక్ఖుం ఠపేత్వా అవసేసో అనుపసమ్పన్నో నామ.
ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తన్తి అతిరేకదిరత్తతిరత్తం.
సహాతి ఏకతో.
సేయ్యా నామ సబ్బచ్ఛన్నా, సబ్బపరిచ్ఛన్నా, యేభుయ్యేనచ్ఛన్నా, యేభుయ్యేన పరిచ్ఛన్నా.
సేయ్యం కప్పేయ్యాతి చతుత్థే దివసే అత్థఙ్గతే సూరియే, అనుపసమ్పన్నే నిపన్నే, భిక్ఖు నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖు నిపన్నే, అనుపసమ్పన్నో నిపజ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉట్ఠహిత్వా పునప్పునం నిపజ్జన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౫౩. అనుపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అనుపసమ్పన్నే వేమతికో ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అనుపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తం సహసేయ్యం కప్పేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఉపడ్ఢచ్ఛన్నే ఉపడ్ఢపరిచ్ఛన్నే, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉపసమ్పన్నే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౫౪. అనాపత్తి ద్వేతిస్సో రత్తియో వసతి, ఊనకద్వేతిస్సో రత్తియో వసతి, ద్వే రత్తియో వసిత్వా తతియాయ రత్తియా పురారుణా నిక్ఖమిత్వా పున వసతి, సబ్బచ్ఛన్నే, సబ్బఅపరిచ్ఛన్నే, సబ్బపరిచ్ఛన్నే సబ్బఅచ్ఛన్నే [వసతి, సబ్బఅచ్ఛన్నే సబ్బఅపరిచ్ఛన్నే, (సీ.)], యేభుయ్యేన అచ్ఛన్నే, యేభుయ్యేన అపరిచ్ఛన్నే, అనుపసమ్పన్నే నిపన్నే భిక్ఖు నిసీదతి, భిక్ఖు నిపన్నే అనుపసమ్పన్నో నిసీదతి, ఉభో వా నిసీదన్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
సహసేయ్యసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఞ్చమం.