౩. పేసుఞ్ఞసిక్ఖాపదం

౩౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖూనం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరన్తి; ఇమస్స సుత్వా అముస్స అక్ఖాయన్తి, ఇమస్స భేదాయ; అముస్స సుత్వా ఇమస్స అక్ఖాయన్తి, అముస్స భేదాయ. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖూనం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరిస్సన్తి, ఇమస్స సుత్వా అముస్స అక్ఖాయిస్సన్తి, ఇమస్స భేదాయ; అముస్స సుత్వా ఇమస్స అక్ఖాయిస్సన్తి, అముస్స భేదాయ! తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరథ, ఇమస్స సుత్వా అముస్స అక్ఖాయథ, ఇమస్స భేదాయ, అముస్స సుత్వా ఇమస్స అక్ఖాయథ, అముస్స భేదాయ? తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖూనం భణ్డనజాతానం కలహజాతానం వివాదాపన్నానం పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరిస్సథ! ఇమస్స సుత్వా అముస్స అక్ఖాయిస్సథ, ఇమస్స భేదాయ! అముస్స సుత్వా ఇమస్స అక్ఖాయిస్సథ, అముస్స భేదాయ! తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ. పసన్నానం వా భియ్యోభావాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౭. ‘‘భిక్ఖుపేసుఞ్ఞే పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౮. పేసుఞ్ఞం నామ ద్వీహాకారేహి పేసుఞ్ఞం హోతి – పియకమ్యస్స వా భేదాధిప్పాయస్స వా. దసహాకారేహి పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – జాతితోపి, నామతోపి, గోత్తతోపి, కమ్మతోపి, సిప్పతోపి, ఆబాధతోపి, లిఙ్గతోపి, కిలేసతోపి, ఆపత్తితోపి, అక్కోసతోపి.

జాతి నామ ద్వే జాతియో – హీనా చ జాతి ఉక్కట్ఠా చ జాతి. హీనా నామ జాతి – చణ్డాలజాతి వేనజాతి నేసాదజాతి రథకారజాతి పుక్కుసజాతి. ఏసా హీనా నామ జాతి. ఉక్కట్ఠా నామ జాతి – ఖత్తియజాతి బ్రాహ్మణజాతి. ఏసా ఉక్కట్ఠా నామ జాతి…పే….

అక్కోసో నామ ద్వే అక్కోసా – హీనో చ అక్కోసో ఉక్కట్ఠో చ అక్కోసో. హీనో నామ అక్కోసో – ఓట్ఠోసి, మేణ్డోసి, గోణోసి, గద్రభోసి, తిరచ్ఛానగతోసి, నేరయికోసి; నత్థి తుయ్హం సుగతి; దుగ్గతి యేవ తుయ్హం పాటికఙ్ఖాతి, యకారేన వా భకారేన వా కాటకోటచికాయ వా. ఏసో హీనో నామ అక్కోసో. ఉక్కట్ఠో నామ అక్కోసో – పణ్డితోసి, బ్యత్తోసి, మేధావీసి, బహుస్సుతోసి, ధమ్మకథికోసి; నత్థి తుయ్హం దుగ్గతి; సుగతి యేవ తుయ్హం పాటికఙ్ఖాతి. ఏసో ఉక్కట్ఠో నామ అక్కోసో.

౩౯. ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘చణ్డాలో వేనో నేసాదో రథకారో పుక్కుసో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘ఖత్తియో బ్రాహ్మణో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘అవకణ్ణకో జవకణ్ణకో ధనిట్ఠకో సవిట్ఠకో కులవడ్ఢకో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘బుద్ధరక్ఖితో ధమ్మరక్ఖితో సఙ్ఘరక్ఖితో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘కోసియో భారద్వాజో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘గోతమో మోగ్గల్లానో కచ్చానో వాసిట్ఠో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘కోట్ఠకో పుప్ఫఛడ్డకో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘కస్సకో వాణిజో గోరక్ఖో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘నళకారో కుమ్భకారో పేసకారో చమ్మకారో నహాపితో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘ముద్దికో గణకో లేఖకో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

౪౦. ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘కుట్ఠికో గణ్డికో కిలాసికో సోసికో అపమారికో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘మధుమేహికో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘అతిదీఘో అతిరస్సో అతికణ్హో అచ్చోదాతో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘నాతిదీఘో నాతిరస్సో నాతికణ్హో నాచ్చోదాతో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘రాగపరియుట్ఠితో దోసపరియుట్ఠితో మోహపరియుట్ఠితో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘వీతరాగో వీతదోసో వీతమోహో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘పారాజికం అజ్ఝాపన్నో, సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపన్నో, థుల్లచ్చయం అజ్ఝాపన్నో, పాచిత్తియం అజ్ఝాపన్నో, పాటిదేసనీయం అజ్ఝాపన్నో, దుక్కటం అజ్ఝాపన్నో, దుబ్భాసితం అజ్ఝాపన్నో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘సోతాపన్నో’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘ఓట్ఠో మేణ్డో గోణో గద్రభో తిరచ్ఛానగతో నేరయికో, నత్థి తస్స సుగతి, దుగ్గతియేవ తస్స పాటికఙ్ఖా’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో తం ‘పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ బహుస్సుతో ధమ్మకథికో, నత్థి తస్స దుగ్గతి, సుగతి యేవ తస్స పాటికఙ్ఖా’తి భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

౪౧. ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘సన్తి ఇధేకచ్చే చణ్డాలా వేనా నేసాదా రథకారా, పుక్కుసా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘సన్తి ఇధేకచ్చే ఖత్తియా బ్రాహ్మణా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స…పే….

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘సన్తి ఇధేకచ్చే పణ్డితా బ్యత్తా మేధావీ బహుస్సుతా ధమ్మకథికా, నత్థి తేసం దుగ్గతి, సుగతి యేవ తేసం పాటికఙ్ఖా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘యే నూన చణ్డాలా వేనా నేసాదా రథకారా పుక్కుసా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘యే నూన పణ్డితా బ్యత్తా మేధావీ బహుస్సుతా ధమ్మకథికా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘న మయం చణ్డాలా వేనా నేసాదా రథకారా పుక్కుసా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇత్థన్నామో ‘న మయం పణ్డితా బ్యత్తా మేధావీ బహుస్సుతా ధమ్మకథికా, నత్థమ్హాకం దుగ్గతి, సుగతి యేవ అమ్హాకం పాటికఙ్ఖా’తి భణతి, న సో అఞ్ఞం భణతి, తఞ్ఞేవ భణతీ’’తి. ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ దుక్కటస్స.

౪౨. ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి; ఆపత్తి వాచాయ, వాచాయ పాచిత్తియస్స.

ఉపసమ్పన్నో ఉపసమ్పన్నస్స సుత్వా అనుపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో అనుపసమ్పన్నస్స సుత్వా ఉపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

ఉపసమ్పన్నో అనుపసమ్పన్నస్స సుత్వా అనుపసమ్పన్నస్స పేసుఞ్ఞం ఉపసంహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౩. అనాపత్తి నపియకమ్యస్స, నభేదాధిప్పాయస్స, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పేసుఞ్ఞసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.