౨౨౫. మతసన్తకకథా
౩౬౭. తేన ఖో పన సమయేన ద్వే భిక్ఖూ కోసలేసు జనపదే అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. తే అఞ్ఞతరం ఆవాసం ఉపగచ్ఛింసు. తత్థ అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘భగవతా ఖో, ఆవుసో, గిలానుపట్ఠానం వణ్ణితం. హన్ద, మయం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం ఉపట్ఠహేమా’’తి. తే తం ఉపట్ఠహింసు. సో తేహి ఉపట్ఠహియమానో కాలమకాసి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ తస్స భిక్ఖునో పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం గన్త్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘భిక్ఖుస్స, భిక్ఖవే, కాలఙ్కతే సఙ్ఘో సామీ పత్తచీవరే, అపిచ గిలానుపట్ఠాకా బహూపకారా. అనుజానామి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘేన తిచీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దాతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, దాతబ్బం. తేన గిలానుపట్ఠాకేన భిక్ఖునా సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘ఇత్థన్నామో, భన్తే, భిక్ఖు కాలఙ్కతో. ఇదం తస్స తిచీవరఞ్చ పత్తో చా’’’తి. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో భిక్ఖు కాలఙ్కతో. ఇదం తస్స తిచీవరఞ్చ పత్తో చ. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇమం తిచీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దదేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో భిక్ఖు కాలఙ్కతో. ఇదం తస్స తిచీవరఞ్చ పత్తో చ. సఙ్ఘో ఇమం తిచీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇమస్స తిచీవరస్స చ పత్తస్స చ గిలానుపట్ఠాకానం దానం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘దిన్నం ఇదం సఙ్ఘేన తిచీవరఞ్చ పత్తో చ గిలానుపట్ఠాకానం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
౩౬౮. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో సామణేరో కాలఙ్కతో హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. సామణేరస్స, భిక్ఖవే, కాలఙ్కతే సఙ్ఘో సామీ పత్తచీవరే, అపి చ గిలానుపట్ఠాకా బహూపకారా. అనుజానామి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘేన చీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దాతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, దాతబ్బం. తేన గిలానుపట్ఠాకేన భిక్ఖునా సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘ఇత్థన్నామో, భన్తే, సామణేరో కాలఙ్కతో, ఇదం తస్స చీవరఞ్చ పత్తో చా’’తి. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో సామణేరో కాలఙ్కతో. ఇదం తస్స చీవరఞ్చ పత్తో చ. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇమం చీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దదేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో సామణేరో కాలఙ్కతో. ఇదం తస్స చీవరఞ్చ పత్తో చ. సఙ్ఘో ఇమం చీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇమస్స చీవరస్స చ పత్తస్స చ గిలానుపట్ఠాకానం దానం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘దిన్నం ఇదం సఙ్ఘేన చీవరఞ్చ పత్తో చ గిలానుపట్ఠాకానం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
౩౬౯. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు చ సామణేరో చ గిలానం ఉపట్ఠహింసు. సో తేహి ఉపట్ఠహియమానో కాలమకాసి. అథ ఖో తస్స గిలానుపట్ఠాకస్స భిక్ఖునో ఏతదహోసి – ‘‘కథం ను ఖో గిలానుపట్ఠాకస్స సామణేరస్స చీవరపటివీసో దాతబ్బో’’తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానుపట్ఠాకస్స సామణేరస్స సమకం పటివీసం దాతున్తి.
తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు బహుభణ్డో బహుపరిక్ఖారో కాలఙ్కతో హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖుస్స, భిక్ఖవే, కాలఙ్కతే సఙ్ఘో సామీ పత్తచీవరే, అపి చ గిలానుపట్ఠాకా బహూపకారా. అనుజానామి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘేన తిచీవరఞ్చ పత్తఞ్చ గిలానుపట్ఠాకానం దాతుం. యం తత్థ లహుభణ్డం లహుపరిక్ఖారం తం సమ్ముఖీభూతేన సఙ్ఘేన భాజేతుం. యం తత్థ గరుభణ్డం గరుపరిక్ఖారం తం ఆగతానాగతస్స చాతుద్దిసస్స సఙ్ఘస్స అవిస్సజ్జికం అవేభఙ్గికన్తి.
మతసన్తకకథా నిట్ఠితా.