౨౨౪. గిలానవత్థుకథా
౩౬౫. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో కుచ్ఛివికారాబాధో హోతి. సో సకే ముత్తకరీసే పలిపన్నో సేతి. అథ ఖో భగవా ఆయస్మతా ఆనన్దేన పచ్ఛాసమణేన సేనాసనచారికం ఆహిణ్డన్తో యేన తస్స భిక్ఖునో విహారో తేనుపసఙ్కమి. అద్దసా ఖో భగవా తం భిక్ఖుం సకే ముత్తకరీసే పలిపన్నం సయమానం, దిస్వాన యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘కిం తే, భిక్ఖు, ఆబాధో’’తి? ‘‘కుచ్ఛివికారో మే, భగవా’’తి. ‘‘అత్థి పన తే, భిక్ఖు, ఉపట్ఠాకో’’తి? ‘‘నత్థి, భగవా’’తి. ‘‘కిస్స తం భిక్ఖూ న ఉపట్ఠేన్తీ’’తి? ‘‘అహం ఖో, భన్తే, భిక్ఖూనం అకారకో; తేన మం భిక్ఖూ న ఉపట్ఠేన్తీ’’తి. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘గచ్ఛానన్ద, ఉదకం ఆహర, ఇమం భిక్ఖుం నహాపేస్సామా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో పటిస్సుణిత్వా ఉదకం ఆహరి. భగవా ఉదకం ఆసిఞ్చి. ఆయస్మా ఆనన్దో పరిధోవి. భగవా సీసతో అగ్గహేసి. ఆయస్మా ఆనన్దో పాదతో ఉచ్చారేత్వా మఞ్చకే నిపాతేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘అత్థి, భిక్ఖవే, అముకస్మిం విహారే భిక్ఖు గిలానో’’తి? ‘‘అత్థి, భగవా’’తి. ‘‘కిం తస్స, భిక్ఖవే, భిక్ఖునో ఆబాధో’’తి? ‘‘తస్స, భన్తే, ఆయస్మతో కుచ్ఛివికారాబాధో’’తి. ‘‘అత్థి పన, భిక్ఖవే, తస్స భిక్ఖునో ఉపట్ఠాకో’’తి? ‘‘నత్థి, భగవా’’తి. ‘‘కిస్స తం భిక్ఖూ న ఉపట్ఠేన్తీ’’తి? ‘‘ఏసో, భన్తే, భిక్ఖు భిక్ఖూనం అకారకో; తేన తం భిక్ఖూ న ఉపట్ఠేన్తీ’’తి. ‘‘నత్థి వో, భిక్ఖవే, మాతా, నత్థి పితా, యే వో ఉపట్ఠహేయ్యుం. తుమ్హే చే, భిక్ఖవే, అఞ్ఞమఞ్ఞం న ఉపట్ఠహిస్సథ, అథ కో చరహి ఉపట్ఠహిస్సతి? యో, భిక్ఖవే, మం ఉపట్ఠహేయ్య సో గిలానం ఉపట్ఠహేయ్య. సచే ఉపజ్ఝాయో హోతి, ఉపజ్ఝాయేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే ఆచరియో హోతి, ఆచరియేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే సద్ధివిహారికో హోతి, సద్ధివిహారికేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే అన్తేవాసికో హోతి, అన్తేవాసికేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే సమానుపజ్ఝాయకో హోతి, సమానుపజ్ఝాయకేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే సమానాచరియకో హోతి, సమానాచరియకేన యావజీవం ఉపట్ఠాతబ్బో; వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం. సచే న హోతి ఉపజ్ఝాయో వా ఆచరియో వా సద్ధివిహారికో వా అన్తేవాసికో వా సమానుపజ్ఝాయకో వా సమానాచరియకో వా సఙ్ఘేన ఉపట్ఠాతబ్బో. నో చే ఉపట్ఠహేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స’’.
౩౬౬. పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానో దూపట్ఠో హోతి – అసప్పాయకారీ హోతి, సప్పాయే మత్తం న జానాతి, భేసజ్జం న పటిసేవితా హోతి, అత్థకామస్స గిలానుపట్ఠాకస్స యథాభూతం ఆబాధం నావికత్తా హోతి ‘అభిక్కమన్తం వా అభిక్కమతీతి, పటిక్కమన్తం వా పటిక్కమతీతి, ఠితం వా ఠితో’తి, ఉప్పన్నానం సారీరికానం వేదనానం దుక్ఖానం తిబ్బానం ఖరానం కటుకానం అసాతానం అమనాపానం పాణహరానం అనధివాసకజాతికో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానో దూపట్ఠో హోతి.
పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానో సూపట్ఠో హోతి – సప్పాయకారీ హోతి, సప్పాయే మత్తం జానాతి, భేసజ్జం పటిసేవితా హోతి, అత్థకామస్స గిలానుపట్ఠాకస్స యథాభూతం ఆబాధం ఆవికత్తా హోతి ‘అభిక్కమన్తం వా అభిక్కమతీతి, పటిక్కమన్తం వా పటిక్కమతీతి, ఠితం వా ఠితో’తి, ఉప్పన్నానం సారీరికానం వేదనానం దుక్ఖానం తిబ్బానం ఖరానం కటుకానం అసాతానం అమనాపానం పాణహరానం అధివాసకజాతికో హోతి. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానో సూపట్ఠో హోతి.
పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానుపట్ఠాకో నాలం గిలానం ఉపట్ఠాతుం – న పటిబలో హోతి భేసజ్జం సంవిధాతుం, సప్పాయాసప్పాయం న జానాతి, అసప్పాయం ఉపనామేతి సప్పాయం అపనామేతి, ఆమిసన్తరో గిలానం ఉపట్ఠాతి నో మేత్తచిత్తో, జేగుచ్ఛీ హోతి ఉచ్చారం వా పస్సావం వా ఖేళం వా వన్తం వా నీహాతుం, న పటిబలో హోతి గిలానం కాలేన కాలం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేతుం సమాదపేతుం సముత్తేజేతుం సమ్పహంసేతుం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానుపట్ఠాకో నాలం గిలానం ఉపట్ఠాతుం.
పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానుపట్ఠాకో అలం గిలానం ఉపట్ఠాతుం – పటిబలో హోతి భేసజ్జం సంవిధాతుం, సప్పాయాసప్పాయం జానాతి, అసప్పాయం అపనామేతి సప్పాయం ఉపనామేతి, మేత్తచిత్తో గిలానం ఉపట్ఠాతి నో ఆమిసన్తరో, అజేగుచ్ఛీ హోతి ఉచ్చారం వా పస్సావం వా ఖేళం వా వన్తం వా నీహాతుం, పటిబలో హోతి గిలానం కాలేన కాలం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేతుం సమాదపేతుం సముత్తేజేతుం సమ్పహంసేతుం. ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో గిలానుపట్ఠాకో అలం గిలానం ఉపట్ఠాతున్తి.
గిలానవత్థుకథా నిట్ఠితా.