౧౮౩. రోజమల్లవత్థు

౩౦౧. అథ ఖో భగవా ఆపణే యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన కుసినారా తేన చారికం పక్కామి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం అడ్ఢతేలసేహి భిక్ఖుసతేహి. అస్సోసుం ఖో కోసినారకా మల్లా – ‘‘భగవా కిర కుసినారం ఆగచ్ఛతి మహతా భిక్ఖుసఙ్ఘేన సద్ధిం అడ్ఢతేలసేహి భిక్ఖుసతేహీ’’తి. తే సఙ్గరం [సఙ్కరం (క.)] అకంసు – ‘‘యో భగవతో పచ్చుగ్గమనం న కరిస్సతి, పఞ్చసతానిస్స దణ్డో’’తి. తేన ఖో పన సమయేన రోజో మల్లో ఆయస్మతో ఆనన్దస్స సహాయో హోతి. అథ ఖో భగవా అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన కుసినారా తదవసరి. అథ ఖో కోసినారకా మల్లా భగవతో పచ్చుగ్గమనం అకంసు. అథ ఖో రోజో మల్లో భగవతో పచ్చుగ్గమనం కరిత్వా యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితం ఖో రోజం మల్లం ఆయస్మా ఆనన్దో ఏతదవోచ – ‘‘ఉళారం ఖో తే ఇదం, ఆవుసో రోజ, యం త్వం భగవతో పచ్చుగ్గమనం అకాసీ’’తి. ‘‘నాహం, భన్తే ఆనన్ద, బహుకతో బుద్ధే వా ధమ్మే వా సఙ్ఘే వా; అపి చ ఞాతీహి సఙ్గరో కతో – ‘యో భగవతో పచ్చుగ్గమనం న కరిస్సతి, పఞ్చసతానిస్స దణ్డో’’’తి; సో ఖో అహం, భన్తే ఆనన్ద, ఞాతీనం దణ్డభయా ఏవాహం భగవతో పచ్చుగ్గమనం అకాసిన్తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో అనత్తమనో అహోసి’ కథఞ్హి నామ రోజో మల్లో ఏవం వక్ఖతీ’తి? అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అయం, భన్తే, రోజో మల్లో అభిఞ్ఞాతో ఞాతమనుస్సో. మహత్థికో ఖో పన ఏవరూపానం ఞాతమనుస్సానం ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసాదో. సాధు, భన్తే, భగవా తథా కరోతు, యథా రోజో మల్లో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసీదేయ్యా’’తి. ‘‘న ఖో తం, ఆనన్ద, దుక్కరం తథాగతేన, యథా రోజో మల్లో ఇమస్మిం ధమ్మవినయే పసీదేయ్యా’’తి.

అథ ఖో భగవా రోజం మల్లం మేత్తేన చిత్తేన ఫరిత్వా ఉట్ఠాయాసనా విహారం పావిసి. అథ ఖో రోజో మల్లో భగవతో మేత్తేన చిత్తేన ఫుట్ఠో, సేయ్యథాపి నామ గావిం తరుణవచ్ఛో, ఏవమేవ, విహారేన విహారం పరివేణేన పరివేణం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖూ పుచ్ఛతి – ‘‘కహం ను ఖో, భన్తే, ఏతరహి సో భగవా విహరతి అరహం సమ్మాసమ్బుద్ధో, దస్సనకామా హి మయం తం భగవన్తం అరహన్తం సమ్మాసమ్బుద్ధ’’న్తి. ‘‘ఏసావుసో రోజ, విహారో సంవుతద్వారో, తేన అప్పసద్దో ఉపసఙ్కమిత్వా అతరమానో ఆళిన్దం పవిసిత్వా ఉక్కాసిత్వా అగ్గళం ఆకోటేహి, వివరిస్సతి తే భగవా ద్వార’’న్తి. అథ ఖో రోజో మల్లో యేన సో విహారో సంవుతద్వారో, తేన అప్పసద్దో ఉపసఙ్కమిత్వా అతరమానో ఆళిన్దం పవిసిత్వా ఉక్కాసిత్వా అగ్గళం ఆకోటేసి. వివరి భగవా ద్వారం. అథ ఖో రోజో మల్లో విహారం పవిసిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నస్స ఖో రోజస్స మల్లస్స భగవా అనుపుబ్బిం కథం కథేసి, సేయ్యథిదం – దానకథం…పే… అపరప్పచ్చయో సత్థుసాసనే భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు, భన్తే, అయ్యా మమఞ్ఞేవ పటిగ్గణ్హేయ్యుం చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం, నో అఞ్ఞేస’’న్తి. ‘‘యేసం ఖో, రోజ, సేక్ఖేన ఞాణేన సేక్ఖేన దస్సనేన ధమ్మో దిట్ఠో సేయ్యథాపి తయా, తేసమ్పి ఏవం హోతి – ‘అహో నూన అయ్యా అమ్హాకఞ్ఞేవ పటిగ్గణ్హేయ్యుం చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారం, నో అఞ్ఞేస’న్తి. తేన హి, రోజ, తవ చేవ పటిగ్గహిస్సన్తి అఞ్ఞేసఞ్చా’’తి.

౩౦౨. తేన ఖో పన సమయేన కుసినారాయం పణీతానం భత్తానం భత్తపటిపాటి అట్ఠితా హోతి. అథ ఖో రోజస్స మల్లస్స పటిపాటిం అలభన్తస్స ఏతదహోసి – ‘‘యంనూనాహం భత్తగ్గం ఓలోకేయ్యం, యం భత్తగ్గే నాస్స, తం పటియాదేయ్య’’న్తి. అథ ఖో రోజో మల్లో భత్తగ్గం ఓలోకేన్తో ద్వే నాద్దస – డాకఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయఞ్చ. అథ ఖో రోజో మల్లో యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ మే, భన్తే ఆనన్ద, పటిపాటిం అలభన్తస్స ఏతదహోసి – ‘యంనూనాహం భత్తగ్గం ఓలోకేయ్యం, యం భత్తగ్గే నాస్స, తం పటియాదేయ్య’న్తి. సో ఖో అహం, భన్తే ఆనన్ద, భత్తగ్గం ఓలోకేన్తో ద్వే నాద్దసం – డాకఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయఞ్చ. సచాహం, భన్తే ఆనన్ద, పటియాదేయ్యం డాకఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయఞ్చ, పటిగ్గణ్హేయ్య మే భగవా’’తి? ‘‘తేన హి, రోజ, భగవన్తం పటిపుచ్ఛిస్సామీ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘తేన హానన్ద, పటియాదేతూ’’తి. ‘‘తేన హి, రోజ, పటియాదేహీ’’తి. అథ ఖో రోజో మల్లో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన పహూతం డాకఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయఞ్చ పటియాదాపేత్వా భగవతో ఉపనామేసి ‘‘పటిగ్గణ్హాతు మే, భన్తే, భగవా డాకఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయఞ్చా’’తి. ‘‘తేన హి, రోజ, భిక్ఖూనం దేహీ’’తి. అథ ఖో రోజో మల్లో భిక్ఖూనం దేతి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా న పటిగ్గణ్హన్తి. ‘‘పటిగ్గణ్హథ, భిక్ఖవే, పరిభుఞ్జథా’’తి. అథ ఖో రోజో మల్లో బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం పహూతేహి డాకేహి చ పిట్ఠఖాదనీయేహి చ సహత్థా సన్తప్పేత్వా సమ్పవారేత్వా భగవన్తం ధోతహత్థం ఓనీతపత్తపాణిం ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో రోజం మల్లం భగవా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సబ్బఞ్చ డాకం సబ్బఞ్చ పిట్ఠఖాదనీయ’’న్తి.

రోజమల్లవత్థు నిట్ఠితం.