౧౬౦. పఞ్చభేసజ్జకథా

౨౬౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూనం సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠానం యాగుపి పీతా ఉగ్గచ్ఛతి, భత్తమ్పి భుత్తం ఉగ్గచ్ఛతి. తే తేన కిసా హోన్తి, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా. అద్దసా ఖో భగవా తే భిక్ఖూ కిసే లూఖే దుబ్బణ్ణే ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతే ధమనిసన్థతగత్తే, దిస్వాన ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘కిం ను ఖో, ఆనన్ద, ఏతరహి భిక్ఖూ కిసా, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా’’తి? ‘‘ఏతరహి, భన్తే, భిక్ఖూనం సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠానం యాగుపి పీతా ఉగ్గచ్ఛతి, భత్తమ్పి భుత్తం ఉగ్గచ్ఛతి. తే తేన కిసా హోన్తి, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా’’తి. అథ ఖో భగవతో రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘‘ఏతరహి ఖో భిక్ఖూనం సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠానం యాగుపి పీతా ఉగ్గచ్ఛతి, భత్తమ్పి భుత్తం ఉగ్గచ్ఛతి. తే తేన కిసా హోన్తి, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా. కిం ను ఖో అహం భిక్ఖూనం భేసజ్జం అనుజానేయ్యం, యం భేసజ్జఞ్చేవ అస్స భేసజ్జసమ్మతఞ్చ లోకస్స, ఆహారత్థఞ్చ ఫరేయ్య, న చ ఓళారికో ఆహారో పఞ్ఞాయేయ్యా’’తి? అథ ఖో భగవతో ఏతదహోసి – ‘‘ఇమాని ఖో పఞ్చ భేసజ్జాని, సేయ్యథిదం – సప్పి, నవనీతం, తేలం, మధు, ఫాణితం; భేసజ్జాని చేవ భేసజ్జసమ్మతాని చ లోకస్స, ఆహారత్థఞ్చ ఫరన్తి, న చ ఓళారికో ఆహారో పఞ్ఞాయతి. యంనూనాహం భిక్ఖూనం ఇమాని పఞ్చ భేసజ్జాని అనుజానేయ్యం, కాలే పటిగ్గహేత్వా కాలే పరిభుఞ్జితు’’న్తి. అథ ఖో భగవా సాయన్హసమయం పటిసల్లానా వుట్ఠితో ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఇధ మయ్హం, భిక్ఖవే, రహోగతస్స పటిసల్లీనస్స ఏవం చేతసో పరివితక్కో ఉదపాది – ‘ఏతరహి ఖో భిక్ఖూనం సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠానం యాగుపి పీతా ఉగ్గచ్ఛతి, భత్తమ్పి భుత్తం ఉగ్గచ్ఛతి. తే తేన కిసా హోన్తి, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా. కిం ను ఖో అహం భిక్ఖూనం భేసజ్జం అనుజానేయ్యం, యం భేసజ్జఞ్చేవ అస్స భేసజ్జసమ్మతఞ్చ లోకస్స, ఆహారత్థఞ్చ ఫరేయ్య, న చ ఓళారికో ఆహారో పఞ్ఞాయేయ్యా’తి. తస్స మయ్హం, భిక్ఖవే, ఏతదహోసి ‘ఇమాని ఖో పఞ్చ భేసజ్జాని, సేయ్యథిదం – సప్పి, నవనీతం, తేలం, మధు, ఫాణితం; భేసజ్జాని చేవ భేసజ్జసమ్మతాని చ లోకస్స, ఆహారత్థఞ్చ ఫరన్తి, న చ ఓళారికో ఆహారో పఞ్ఞాయతి. యంనూనాహం భిక్ఖూనం ఇమాని పఞ్చ భేసజ్జాని అనుజానేయ్యం, కాలే పటిగ్గహేత్వా కాలే పరిభుఞ్జితు’న్తి. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తాని పఞ్చ భేసజ్జాని కాలే పటిగ్గహేత్వా కాలే పరిభుఞ్జితు’’న్తి.

౨౬౧. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ తాని పఞ్చ భేసజ్జాని కాలే పటిగ్గహేత్వా కాలే పరిభుఞ్జన్తి. తేసం యానిపి తాని పాకతికాని లూఖాని భోజనాని తానిపి నచ్ఛాదేన్తి, పగేవ సేనేసితాని [సేనేసికాని (సీ. స్యా.), సేనేహికాని (యోజనా)]. తే తేన చేవ సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠా, ఇమినా చ భత్తాచ్ఛాదకేన [భత్తాచ్ఛన్నకేన (క.)], తదుభయేన భియ్యోసోమత్తాయ కిసా హోన్తి, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా. అద్దసా ఖో భగవా తే భిక్ఖూ భియ్యోసోమత్తాయ కిసే లూఖే దుబ్బణ్ణే ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతే ధమనిసన్థతగత్తే, దిస్వాన ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘కిం ను ఖో, ఆనన్ద, ఏతరహి భిక్ఖూ భియ్యోసోమత్తాయ కిసా, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా’’తి? ‘‘ఏతరహి, భన్తే, భిక్ఖూ తాని చ పఞ్చ భేసజ్జాని కాలే పటిగ్గహేత్వా కాలే పరిభుఞ్జన్తి. తేసం యానిపి తాని పాకతికాని లూఖాని భోజనాని తానిపి నచ్ఛాదేన్తి, పగేవ సేనేసికాని. తే తేన చేవ సారదికేన ఆబాధేన ఫుట్ఠా, ఇమినా చ భత్తాచ్ఛాదకేన, తదుభయేన భియ్యోసోమత్తాయ కిసా, లూఖా, దుబ్బణ్ణా, ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా, ధమనిసన్థతగత్తా’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, తాని పఞ్చ భేసజ్జాని పటిగ్గహేత్వా కాలేపి వికాలేపి పరిభుఞ్జితు’’న్తి.

౨౬౨. తేన ఖో పన సమయేన గిలానానం భిక్ఖూనం వసేహి భేసజ్జేహి అత్థో హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అనుజానామి, భిక్ఖవే, వసాని భేసజ్జాని – అచ్ఛవసం, మచ్ఛవసం, సుసుకావసం, సూకరవసం, గద్రభవసం – కాలే పటిగ్గహితం కాలే నిప్పక్కం [నిపక్కం (క.)] కాలే సంసట్ఠం తేలపరిభోగేన పరిభుఞ్జితుం. వికాలే చే, భిక్ఖవే, పటిగ్గహితం వికాలే నిప్పక్కం వికాలే సంసట్ఠం, తం చే పరిభుఞ్జేయ్య, ఆపత్తి తిణ్ణం దుక్కటానం. కాలే చే, భిక్ఖవే, పటిగ్గహితం వికాలే నిప్పక్కం వికాలే సంసట్ఠం, తం చే పరిభుఞ్జేయ్య, ఆపత్తి ద్విన్నం దుక్కటానం. కాలే చే, భిక్ఖవే, పటిగ్గహితం కాలే నిప్పక్కం వికాలే సంసట్ఠం, తం చే పరిభుఞ్జేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. కాలే చే, భిక్ఖవే, పటిగ్గహితం కాలే నిప్పక్కం కాలే సంసట్ఠం, తం చే పరిభుఞ్జేయ్య, అనాపత్తీతి.

పఞ్చభేసజ్జకథా నిట్ఠితా.