౨౭౧. కోసమ్బకవివాదకథా

౪౫౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు ఆపత్తిం ఆపన్నో హోతి. సో తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠి [ఆపత్తిదిట్ఠీ (సీ.)] హోతి; అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా అనాపత్తిదిట్ఠినో హోన్తి. సో అపరేన సమయేన తస్సా ఆపత్తియా అనా పత్తిదిట్ఠి హోతి; అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠినో హోన్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ తం భిక్ఖుం ఏతదవోచుం – ‘‘ఆపత్తిం త్వం, ఆవుసో, ఆపన్నో, పస్ససేతం ఆపత్తి’’న్తి? ‘‘నత్థి మే, ఆవుసో, ఆపత్తి యమహం పస్సేయ్య’’న్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ సామగ్గిం లభిత్వా తం భిక్ఖుం ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపింసు. సో చ భిక్ఖు బహుస్సుతో హోతి ఆగతాగమో ధమ్మధరో వినయధరో మాతికాధరో పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ లజ్జీ కుక్కుచ్చకో సిక్ఖాకామో. అథ ఖో సో భిక్ఖు సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో, నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నోమ్హి, నమ్హి ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తోమ్హి, నమ్హి ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేనమ్హి కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేన. హోథ మే ఆయస్మన్తో ధమ్మతో వినయతో పక్ఖా’’తి. అలభి ఖో సో భిక్ఖు సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ పక్ఖే. జానపదానమ్పి సన్దిట్ఠానం సమ్భత్తానం భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పాహేసి – అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో, నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నోమ్హి, నమ్హి ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తోమ్హి, నమ్హి ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేనమ్హి కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేన. హోన్తు మే ఆయస్మన్తో ధమ్మతో వినయతో పక్ఖా’’తి. అలభి ఖో సో భిక్ఖు జానపదేపి సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ పక్ఖే. అథ ఖో తే ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ యేన ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు, ఉపసఙ్కమిత్వా ఉక్ఖేపకే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో, నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేన కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేనా’’తి. ఏవం వుత్తే ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ ఉక్ఖిత్తానువత్తకే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘ఆపత్తి ఏసా ఆవుసో, నేసా అనాపత్తి. ఆపన్నో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు అనాపన్నో. ఉక్ఖిత్తో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు అనుక్ఖిత్తో. ధమ్మికేన కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో అకుప్పేన ఠానారహేన. మా ఖో తుమ్హే ఆయస్మన్తో ఏతం ఉక్ఖిత్తకం భిక్ఖుం అనువత్తిత్థ అనుపరివారేథా’’తి. ఏవమ్పి ఖో తే ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ ఉక్ఖేపకేహి భిక్ఖూహి వుచ్చమానా తథేవ తం ఉక్ఖిత్తకం భిక్ఖుం అనువత్తింసు అనుపరివారేసుం.

౪౫౨. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ, భన్తే, అఞ్ఞతరో భిక్ఖు ఆపత్తిం ఆపన్నో అహోసి. సో తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠి అహోసి, అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా అనాపత్తిదిట్ఠినో అహేసుం. సో అపరేన సమయేన తస్సా ఆపత్తియా అనాపత్తిదిట్ఠి అహోసి, అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠినో అహేసుం. అథ ఖో తే, భన్తే, భిక్ఖూ తం భిక్ఖుం ఏతదవోచుం – ‘ఆపత్తిం త్వం, ఆవుసో, ఆపన్నో, పస్ససేతం ఆపత్తి’న్తి? ‘‘నత్థి మే, ఆవుసో, ఆపత్తి యమహం పస్సేయ్య’’న్తి. అథ ఖో తే, భన్తే, భిక్ఖూ సామగ్గిం లభిత్వా తం భిక్ఖుం ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపింసు. సో చ, భన్తే, భిక్ఖు బహుస్సుతో ఆగతాగమో ధమ్మధరో వినయధరో మాతికాధరో పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ లజ్జీ కుక్కుచ్చకో సిక్ఖాకామో. అథ ఖో సో, భన్తే, భిక్ఖు సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో; నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నోమ్హి, నమ్హి ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తోమ్హి, నమ్హి ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేనమ్హి కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేన. హోథ మే ఆయస్మన్తో ధమ్మతో వినయతో పక్ఖా’తి. అలభి ఖో సో, భన్తే, భిక్ఖు సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ పక్ఖే. జానపదానమ్పి సన్దిట్ఠానం సమ్భత్తానం భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో; నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నోమ్హి, నమ్హి ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తోమ్హి, నమ్హి ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేనమ్హి కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేన. హోన్తు మే ఆయస్మన్తో ధమ్మతో వినయతో పక్ఖా’తి. అలభి ఖో సో, భన్తే, భిక్ఖు జానపదేపి సన్దిట్ఠే సమ్భత్తే భిక్ఖూ పక్ఖే. అథ ఖో తే, భన్తే, ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ యేన ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు, ఉపసఙ్కమిత్వా ఉక్ఖేపకే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘అనాపత్తి ఏసా, ఆవుసో; నేసా ఆపత్తి. అనాపన్నో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు ఆపన్నో. అనుక్ఖిత్తో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు ఉక్ఖిత్తో. అధమ్మికేన కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో కుప్పేన అట్ఠానారహేనా’తి. ఏవం వుత్తే తే, భన్తే, ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ ఉక్ఖిత్తానువత్తకే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘ఆపత్తి ఏసా, ఆవుసో; నేసా అనాపత్తి. ఆపన్నో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు అనాపన్నో. ఉక్ఖిత్తో ఏసో భిక్ఖు, నేసో భిక్ఖు అనుక్ఖిత్తో. ధమ్మికేన కమ్మేన ఉక్ఖిత్తో అకుప్పేన ఠానారహేన. మా ఖో తుమ్హే ఆయస్మన్తో ఏతం ఉక్ఖిత్తకం భిక్ఖుం అనువత్తిత్థ అనుపరివారేథా’తి. ఏవమ్పి ఖో తే, భన్తే, ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ ఉక్ఖేపకేహి భిక్ఖూహి వుచ్చమానా తథేవ తం ఉక్ఖిత్తకం భిక్ఖుం అనువత్తన్తి అనుపరివారేన్తీ’’తి.

౪౫౩. అథ ఖో భగవా ‘భిన్నో భిక్ఖుసఙ్ఘో, భిన్నో భిక్ఖుసఙ్ఘో’తి – ఉట్ఠాయాసనా యేన ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది, నిసజ్జ ఖో భగవా ఉక్ఖేపకే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘మా ఖో తుమ్హే, భిక్ఖవే, ‘పటిభాతి నో, పటిభాతి నో’తి యస్మిం వా తస్మిం వా భిక్ఖుం ఉక్ఖిపితబ్బం మఞ్ఞిత్థ’’.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఆపత్తిం ఆపన్నో హోతి. సో తస్సా ఆపత్తియా అనాపత్తిదిట్ఠి హోతి, అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠినో హోన్తి. తే చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ తం భిక్ఖుం ఏవం జానన్తి – ‘అయం ఖో ఆయస్మా బహుస్సుతో ఆగతాగమో ధమ్మధరో వినయధరో మాతికాధరో పణ్డితో బ్యత్తో మేధావీ లజ్జీ కుక్కుచ్చకో సిక్ఖాకామో. సచే మయం ఇమం భిక్ఖుం ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపిస్సామ, న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం పవారేస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా పవారేస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం ఆసనే నిసీదిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా ఆసనే నిసీదిస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం యాగుపానే నిసీదిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా యాగుపానే నిసీదిస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం భత్తగ్గే నిసీదిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా భత్తగ్గే నిసీదిస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం ఏకచ్ఛన్నే వసిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా ఏకచ్ఛన్నే వసిస్సామ. న మయం ఇమినా భిక్ఖునా సద్ధిం యథావుడ్ఢం అభివాదనం పచ్చుట్ఠానం అఞ్జలికమ్మం సామీచికమ్మం కరిస్సామ, వినా ఇమినా భిక్ఖునా యథావుడ్ఢం అభివాదనం పచ్చుట్ఠానం అఞ్జలికమ్మం సామీచికమ్మం కరిస్సామ. భవిస్సతి సఙ్ఘస్స తతోనిదానం భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో సఙ్ఘభేదో సఙ్ఘరాజి సఙ్ఘవవత్థానం సఙ్ఘనానాకరణ’న్తి, భేదగరుకేహి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూహి న సో భిక్ఖు ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపితబ్బో’’తి.

౪౫౪. అథ ఖో భగవా ఉక్ఖేపకానం భిక్ఖూనం ఏతమత్థం భాసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా యేన ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది, నిసజ్జ ఖో భగవా ఉక్ఖిత్తానువత్తకే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘మా ఖో తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఆపత్తిం ఆపజ్జిత్వా ‘నామ్హ ఆపన్నా, నామ్హ ఆపన్నా’తి ఆపత్తిం న పటికాతబ్బం మఞ్ఞిత్థ’’.

‘‘ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు ఆపత్తిం ఆపన్నో హోతి. సో తస్సా ఆపత్తియా అనాపత్తిదిట్ఠి హోతి, అఞ్ఞే భిక్ఖూ తస్సా ఆపత్తియా ఆపత్తిదిట్ఠినో హోన్తి. సో చే, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తే భిక్ఖూ ఏవం జానాతి – ‘ఇమే ఖో ఆయస్మన్తో బహుస్సుతా ఆగతాగమా ధమ్మధరా వినయధరా మాతికాధరా పణ్డితా బ్యత్తా మేధావినో లజ్జినో కుక్కుచ్చకా సిక్ఖాకామా, నాలం మమం వా కారణా అఞ్ఞేసం వా కారణా ఛన్దా దోసా మోహా భయా అగతిం గన్తుం. సచే మం ఇమే భిక్ఖూ ఆపత్తియా అదస్సనే ఉక్ఖిపిస్సన్తి, న మయా సద్ధిం పవారేస్సన్తి, వినా మయా పవారేస్సన్తి. న మయా సద్ధిం సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సన్తి, వినా మయా సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సన్తి. న మయా సద్ధిం ఆసనే నిసీదిస్సన్తి, వినా మయా ఆసనే నిసీదిస్సన్తి. న మయా సద్ధిం యాగుపానే నిసీదిస్సన్తి, వినా మయా యాగుపానే నిసీదిస్సన్తి. న మయా సద్ధిం భత్తగ్గే నిసీదిస్సన్తి వినా మయా భత్తగ్గే నిసీదిస్సన్తి. న మయా సద్ధిం ఏకచ్ఛన్నే వసిస్సన్తి, వినా మయా ఏకచ్ఛన్నే వసిస్సన్తి. న మయా సద్ధిం యథావుడ్ఢం అభివాదనం పచ్చుట్ఠానం అఞ్జలికమ్మం సామీచికమ్మం కరిస్సన్తి, వినా మయా యథావుడ్ఢం అభివాదనం పచ్చుట్ఠానం అఞ్జలికమ్మం సామీచికమ్మం కరిస్సన్తి, భవిస్సతి సఙ్ఘస్స తతోనిదానం భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో సఙ్ఘభేదో సఙ్ఘరాజి సఙ్ఘవవత్థానం సఙ్ఘనానాకరణ’న్తి, భేదగరుకేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా పరేసమ్పి సద్ధాయ సా ఆపత్తి దేసేతబ్బా’’తి. అథ ఖో భగవా ఉక్ఖిత్తానువత్తకానం భిక్ఖూనం ఏతమత్థం భాసిత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి.

౪౫౫. తేన ఖో పన సమయేన ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ తత్థేవ అన్తోసీమాయ ఉపోసథం కరోన్తి, సఙ్ఘకమ్మం కరోన్తి. ఉక్ఖేపకా పన భిక్ఖూ నిస్సీమం గన్త్వా ఉపోసథం కరోన్తి, సఙ్ఘకమ్మం కరోన్తి. అథ ఖో అఞ్ఞతరో ఉక్ఖేపకో భిక్ఖు యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘తే, భన్తే, ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ తత్థేవ అన్తోసీమాయ ఉపోసథం కరోన్తి, సఙ్ఘకమ్మం కరోన్తి. మయం పన ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ నిస్సీమం గన్త్వా ఉపోసథం కరోమ, సఙ్ఘకమ్మం కరోమా’’తి. ‘‘తే చే, భిక్ఖు, ఉక్ఖిత్తానువత్తకా భిక్ఖూ తత్థేవ అన్తోసీమాయ ఉపోసథం కరిస్సన్తి, సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సన్తి, యథా మయా ఞత్తి చ అనుస్సావనా చ పఞ్ఞత్తా, తేసం తాని కమ్మాని ధమ్మికాని కమ్మాని భవిస్స’’న్తి అకుప్పాని ఠానారహాని. తుమ్హే చే, భిక్ఖు, ఉక్ఖేపకా భిక్ఖూ తత్థేవ అన్తోసీమాయ ఉపోసథం కరిస్సథ, సఙ్ఘకమ్మం కరిస్సథ, యథా మయా ఞత్తి చ అనుస్సావనా చ పఞ్ఞత్తా, తుమ్హాకమ్పి తాని కమ్మాని ధమ్మికాని కమ్మాని భవిస్సన్తి అకుప్పాని ఠానారహాని. తం కిస్స హేతు? నానాసంవాసకా ఏతే [తే (స్యా.)] భిక్ఖూ [భిక్ఖు (సీ. స్యా.)] తుమ్హేహి, తుమ్హే చ తేహి నానాసంవాసకా.

‘‘ద్వేమా, భిక్ఖు, నానాసంవాసకభూమియో – అత్తనా వా అత్తానం నానాసంవాసకం కరోతి, సమగ్గో వా నం సఙ్ఘో ఉక్ఖిపతి అదస్సనే వా అప్పటికమ్మే వా అప్పటినిస్సగ్గే వా. ఇమా ఖో, భిక్ఖు, ద్వే నానాసంవాసకభూమియో. ద్వేమా, భిక్ఖు, సమానసంవాసకభూమియో – అత్తనా వా అత్తానం సమానసంవాసం కరోతి, సమగ్గో వా నం సఙ్ఘో ఉక్ఖిత్తం ఓసారేతి అదస్సనే వా అప్పటికమ్మే వా అప్పటినిస్సగ్గే వా. ఇమా ఖో, భిక్ఖు, ద్వే సమానసంవాసకభూమియో’’తి.

౪౫౬. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ భత్తగ్గే అన్తరఘరే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం అననులోమికం కాయకమ్మం వచీకమ్మం ఉపదంసేన్తి, హత్థపరామాసం కరోన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా భత్తగ్గే అన్తరఘరే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం అననులోమికం కాయకమ్మం వచీకమ్మం ఉపదంసేస్సన్తి, హత్థపరామాసం కరిస్సన్తీ’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ భత్తగ్గే అన్తరఘరే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం అననులోమికం కాయకమ్మం వచీకమ్మం ఉపదంసేస్సన్తి, హత్థపరామాసం కరిస్సన్తీ’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భత్తగ్గే అన్తరఘరే భణ్డనజాతా…పే… హత్థపరామాసం కరోన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘భిన్నే, భిక్ఖవే, సఙ్ఘే అధమ్మియాయమానే [అధమ్మియమానే (సీ. స్యా. కత్థచి) అధమ్మీయమానే (క.)] అసమ్మోదికాయ వత్తమానాయ [-‘‘అసమ్మోదికావత్తమానాయ’’ ఇతి అట్ఠకథాయం సంవణ్ణేతబ్బపాఠో] ‘ఏత్తావతా న అఞ్ఞమఞ్ఞం అననులోమికం కాయకమ్మం వచీకమ్మం ఉపదంసేస్సామ, హత్థపరామాసం కరిస్సామా’తి ఆసనే నిసీదితబ్బం. భిన్నే, భిక్ఖవే, సఙ్ఘే ధమ్మియాయమానే సమ్మోదికాయ వత్తమానాయ ఆసనన్తరికాయ నిసీదితబ్బ’’న్తి.

౪౫౭. [మ. ని. ౩.౨౩౬ థోకం విసదిసం] తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ సఙ్ఘమజ్ఝే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి. తే న సక్కోన్తి తం అధికరణం వూపసమేతుం. అథ ఖో అఞ్ఞతరో భిక్ఖు యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితో ఖో సో భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఇధ, భన్తే, భిక్ఖూ సఙ్ఘమజ్ఝే భణ్డనజాతా కలహజాతా వివాదాపన్నా అఞ్ఞమఞ్ఞం ముఖసత్తీహి వితుదన్తా విహరన్తి. తే న సక్కోన్తి తం అధికరణం వూపసమేతుం. సాధు, భన్తే, భగవా యేన తే భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమతు అనుకమ్పం ఉపాదాయా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన. అథ ఖో భగవా యేన తే భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది, నిసజ్జ ఖో భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘అలం, భిక్ఖవే, మా భణ్డనం మా కలహం మా విగ్గహం మా వివాద’’న్తి. ఏవం వుత్తే అఞ్ఞతరో అధమ్మవాదీ భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేతు, భన్తే, భగవా ధమ్మస్సామీ; అప్పోస్సుక్కో, భన్తే, భగవా దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారమనుయుత్తో విహరతు. మయమేతేన భణ్డనేన కలహేన విగ్గహేన వివాదేన పఞ్ఞాయిస్సామా’’తి. దుతియమ్పి ఖో భగవా తే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘అలం, భిక్ఖవే, మా భణ్డనం మా కలహం మా విగ్గహం మా వివాద’’న్తి. దుతియమ్పి ఖో సో అధమ్మవాదీ భిక్ఖు భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘ఆగమేతు, భన్తే, భగవా ధమ్మస్సామీ; అప్పోస్సుక్కో, భన్తే, భగవా దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారమనుయుత్తో విహరతు. మయమేతేన భణ్డనేన కలహేన విగ్గహేన వివాదేన పఞ్ఞాయిస్సామా’’తి.

కోసమ్బకవివాదకథా నిట్ఠితా.