౧౦. చోదకచుదితకపటిసంయుత్తకథా

౪౦౧. ‘‘అధమ్మచోదకస్స, భన్తే, భిక్ఖునో కతీహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి? ‘‘అధమ్మచోదకస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో పఞ్చహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో – అకాలేనాయస్మా చోదేసి, నో కాలేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; అభూతేనాయస్మా చోదేసి, నో భూతేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; ఫరుసేనాయస్మా చోదేసి, నో సణ్హేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; అనత్థసంహితేనాయస్మా చోదేసి, నో అత్థసంహితేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; దోసన్తరో ఆయస్మా చోదేసి, నో మేత్తచిత్తో, అలం తే విప్పటిసారాయాతి. అధమ్మచోదకస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో ఇమేహి పఞ్చహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో. తం కిస్స హేతు? యథా న అఞ్ఞోపి భిక్ఖు అభూతేన చోదేతబ్బం మఞ్ఞేయ్యా’’తి.

‘‘అధమ్మచుదితస్స పన, భన్తే, భిక్ఖునో కతిహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి? ‘‘అధమ్మచుదితస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో పఞ్చహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో – అకాలేనాయస్మా చుదితో, నో కాలేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; అభూతేనాయస్మా చుదితో, నో భూతేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; ఫరుసేనాయస్మా చుదితో, నో సణ్హేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; అనత్థసంహితేనాయస్మా చుదితో, నో అత్థసంహితేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; దోసన్తరేనాయస్మా చుదితో, నో మేత్తచిత్తేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయాతి. అధమ్మచుదితస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో ఇమేహి పఞ్చహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి.

‘‘ధమ్మచోదకస్స, భన్తే, భిక్ఖునో కతిహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి? ‘‘ధమ్మచోదకస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో పఞ్చహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో – కాలేనాయస్మా చోదేసి, నో అకాలేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; భూతేనాయస్మా చోదేసి, నో అభూతేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; సణ్హేనాయస్మా చోదేసి, నో ఫరుసేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; అత్థసంహితేనాయస్మా చోదేసి, నో అనత్థసంహితేన, అలం తే అవిప్పటిసారాయ; మేత్తచిత్తో ఆయస్మా చోదేసి, నో దోసన్తరో, అలం తే అవిప్పటిసారాయాతి. ధమ్మచోదకస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో ఇమేహి పఞ్చహాకారేహి అవిప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో. తం కిస్స హేతు? యథా అఞ్ఞోపి భిక్ఖు భూతేన చోదేతబ్బం మఞ్ఞేయ్యా’’తి.

‘‘ధమ్మచుదితస్స పన, భన్తే, భిక్ఖునో కతిహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి? ‘‘ధమ్మచుదితస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో పఞ్చహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో – కాలేనాయస్మా చుదితో, నో అకాలేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; భూతేనాయస్మా చుదితో, నో అభూతేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; సణ్హేనాయస్మా చుదితో, నో ఫరుసేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; అత్థసంహితేనాయస్మా చుదితో, నో అనత్థసంహితేన, అలం తే విప్పటిసారాయ; మేత్తచిత్తేనాయస్మా చుదితో, నో దోసన్తరేన, అలం తే విప్పటిసారాయాతి. ధమ్మచుదితస్స, ఉపాలి, భిక్ఖునో ఇమేహి పఞ్చహాకారేహి విప్పటిసారో ఉపదహాతబ్బో’’తి.

[పరి. ౪౩౮] ‘‘చోదకేన, భన్తే, భిక్ఖునా పరం చోదేతుకామేన కతి ధమ్మే అజ్ఝత్తం మనసి కరిత్వా పరో చోదేతబ్బో’’తి? ‘‘చోదకేనుపాలి, భిక్ఖునా పరం చోదేతుకామేన పఞ్చ ధమ్మే అజ్ఝత్తం మనసి కరిత్వా పరో చోదేతబ్బో – కారుఞ్ఞతా, హితేసితా, అనుకమ్పితా, [అనుకమ్పతా (క.)] ఆపత్తివుట్ఠానతా, వినయపురేక్ఖారతాతి. చోదకేనుపాలి, భిక్ఖునా పరం చోదేతుకామేన ఇమే పఞ్చ ధమ్మే అజ్ఝత్తం మనసి కరిత్వా పరో చోదేతబ్బో’’తి.

‘‘చుదితేన పన, భన్తే, భిక్ఖునా కతిసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాతబ్బ’’న్తి? ‘‘చుదితేనుపాలి, భిక్ఖునా ద్వీసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాతబ్బం – సచ్చే చ అకుప్పే చా’’తి.

దుతియభాణవారో నిట్ఠితో.

పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకో నవమో.

ఇమమ్హి ఖన్ధకే వత్థూ తింస.

తస్సుద్దానం –

ఉపోసథే యావతికం, పాపభిక్ఖు న నిక్ఖమి;

మోగ్గల్లానేన నిచ్ఛుద్ధో, అచ్ఛేరా జినసాసనే.

నిన్నోనుపుబ్బసిక్ఖా చ, ఠితధమ్మో నాతిక్కమ్మ;

కుణపుక్ఖిపతి సఙ్ఘో, సవన్తియో జహన్తి చ.

సవన్తి పరినిబ్బన్తి, ఏకరస విముత్తి చ;

బహు ధమ్మవినయోపి, భూతట్ఠారియపుగ్గలా.

సముద్దం ఉపమం కత్వా, వాచేసి [ఠాపేసి (క.)] సాసనే గుణం;

ఉపోసథే పాతిమోక్ఖం, న అమ్హే కోచి జానాతి.

పటికచ్చేవ ఉజ్ఝన్తి, ఏకో ద్వే తీణి చత్తారి;

పఞ్చ ఛ సత్త అట్ఠాని, నవా చ దసమాని చ.

సీల-ఆచార-దిట్ఠి చ, ఆజీవం చతుభాగికే;

పారాజికఞ్చ సఙ్ఘాది, పాచిత్తి పాటిదేసని.

దుక్కటం పఞ్చభాగేసు, సీలాచారవిపత్తి చ;

అకతాయ కతాయ చ, ఛభాగేసు యథావిధి.

పారాజికఞ్చ సఙ్ఘాది, థుల్లం పాచిత్తియేన చ;

పాటిదేసనియఞ్చేవ, దుక్కటఞ్చ దుబ్భాసితం.

సీలాచారవిపత్తి చ, దిట్ఠిఆజీవవిపత్తి;

యా చ అట్ఠా కతాకతే, తేనేతా సీలాచారదిట్ఠియా.

అకతాయ కతాయాపి, కతాకతాయమేవ చ;

ఏవం నవవిధా వుత్తా, యథాభూతేన ఞాయతో.

పారాజికో విప్పకతా, పచ్చక్ఖాతో తథేవ చ;

ఉపేతి పచ్చాదియతి, పచ్చాదానకథా చ యా.

సీలాచారవిపత్తి చ, తథా దిట్ఠివిపత్తియా;

దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, దసధా తం విజానాథ.

భిక్ఖు విపస్సతి భిక్ఖుం, అఞ్ఞో చారోచయాతి తం;

సో యేవ తస్స అక్ఖాతి [విపస్సఞ్ఞో చారోచతి; తం సుద్ధేవ తస్స అక్ఖాతి (క.)], పాతిమోక్ఖం ఠపేతి సో.

వుట్ఠాతి అన్తరాయేన, రాజచోరగ్గుదకా చ;

మనుస్సఅమనుస్సా చ, వాళసరీసపా జీవిబ్రహ్మం.

దసన్నమఞ్ఞతరేన, తస్మిం అఞ్ఞతరేసు వా;

ధమ్మికాధమ్మికా చేవ, యథా మగ్గేన జానాథ.

కాలభూతత్థసంహితం, లభిస్సామి భవిస్సతి;

కాయవాచసికా మేత్తా, బాహుసచ్చం ఉభయాని.

కాలభూతేన సణ్హేన, అత్థమేత్తేన చోదయే;

విప్పటిసారధమ్మేన, తథా వాచా [తథేవాపి (స్యా.)] వినోదయే.

ధమ్మచోదచుదితస్స, వినోదేతి విప్పటిసారో;

కరుణా హితానుకమ్పి, వుట్ఠానపురేక్ఖారతో.

చోదకస్స పటిపత్తి, సమ్బుద్ధేన పకాసితా;

సచ్చే చేవ అకుప్పే చ, చుదితస్సేవ ధమ్మతాతి.

పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకం నిట్ఠితం.