౫. భత్తగ్గవత్తకథా
౩౬౩. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దున్నివత్థా దుప్పారుతా అనాకప్పసమ్పన్నా భత్తగ్గం గచ్ఛన్తి, వోక్కమ్మపి థేరానం భిక్ఖూనం పురతో పురతో గచ్ఛన్తి, థేరేపి భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదన్తి, నవేపి భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహన్తి, సఙ్ఘాటిమ్పి ఓత్థరిత్వా అన్తరఘరే నిసీదన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దున్నివత్థా దుప్పారుతా అనాకప్పసమ్పన్నా భత్తగ్గం గచ్ఛిస్సన్తి, వోక్కమ్మపి థేరానం భిక్ఖూనం పురతో పురతో గచ్ఛిస్సన్తి, థేరేపి భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదిస్సన్తి, నవేపి భిక్ఖూ ఆసనేనపి పటిబాహిస్సన్తి, సఙ్ఘాటిమ్పి ఓత్థరిత్వా అన్తరఘరే నిసీదిస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దున్నివత్థా దుప్పారుతా అనాకప్పసమ్పన్నా భత్తగ్గం గచ్ఛన్తి, వోక్కమ్మపి థేరానం భిక్ఖూనం పురతో పురతో గచ్ఛన్తి, థేరేపి భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదన్తి, నవేపి భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహన్తి, సఙ్ఘాటిమ్పి ఓత్థరిత్వా అన్తరఘరే నిసీదన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం భగవా’’తి…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –
౩౬౪. ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం భత్తగ్గవత్తం పఞ్ఞపేస్సామి యథా భిక్ఖూహి భత్తగ్గే సమ్మా వత్తితబ్బం. సచే ఆరామే కాలో ఆరోచితో హోతి, తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేన్తేన పరిమణ్డలం నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో పారుపిత్వా గణ్ఠికం పటిముఞ్చిత్వా ధోవిత్వా పత్తం గహేత్వా సాధుకం అతరమానేన గామో పవిసితబ్బో.
‘‘న వోక్కమ్మ థేరానం భిక్ఖూనం పురతో పురతో గన్తబ్బం. సుప్పటిచ్ఛన్నేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. సుసంవుతేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. ఓక్ఖిత్తచక్ఖునా అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉక్ఖిత్తకాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉజ్జగ్ఘికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం. అప్పసద్దేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న కాయప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న బాహుప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న సీసప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఖమ్భకతేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఓగుణ్ఠితేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉక్కుటికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం.
‘‘సుప్పటిచ్ఛన్నేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. సుసంవుతేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. ఓక్ఖిత్తచక్ఖునా అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న ఉక్ఖిత్తకాయ అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం న ఉజ్జగ్ఘికాయ అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం, అప్పసద్దేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బ. న కాయప్పచాలకం అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న బాహుప్పచాలకం అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న సీసప్పచాలకం అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న ఖమ్భకతేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న ఓగుణ్ఠితేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న పల్లత్థికాయ అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం. న థేరే భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదితబ్బం. న నవా భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహితబ్బా. న సఙ్ఘాటిం ఓత్థరిత్వా అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం.
‘‘ఉదకే దియ్యమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం. నీచం కత్వా సాధుకం అప్పటిఘంసన్తేన పత్తో ధోవితబ్బో. సచే ఉదకప్పటిగ్గాహకో హోతి, నీచం కత్వా ఉదకప్పటిగ్గహే ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం – మా ఉదకప్పటిగ్గాహకో ఉదకేన ఓసిఞ్చి [ఓసిఞ్చియ్యీ (క.)], మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు [ఓసిఞ్చియ్యింసు (క.)], మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీతి. సచే ఉదకప్పటిగ్గాహకో న హోతి, నీచం కత్వా ఛమాయ ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం – మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీతి.
‘‘ఓదనే దియ్యమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఓదనో పటిగ్గహేతబ్బో, సూపస్స ఓకాసో కాతబ్బో. సచే హోతి సప్పి వా తేలం వా ఉత్తరిభఙ్గం వా, థేరేన వత్తబ్బో – ‘సబ్బేసం సమకం సమ్పాదేహీ’తి. సక్కచ్చం పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో. పత్తసఞ్ఞినా పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో. సమసూపకో పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో. సమతిత్తికో పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో.
‘‘న తావ థేరేన భుఞ్జితబ్బం యావ న సబ్బేసం ఓదనో సమ్పత్తో హోతి. సక్కచ్చం పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో. పత్తసఞ్ఞినా పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో. సపదానం పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో. సమసూపకో పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో. న థూపకతో ఓమద్దిత్వా పిణ్డిపాతో భుఞ్జితబ్బో. న సూపం వా బ్యఞ్జనం వా ఓదనేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం భియ్యోకమ్యతం ఉపాదాయ. న సూపం వా ఓదనం వా అగిలానేన అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జితబ్బం. న ఉజ్ఝానసఞ్ఞినా పరేసం పత్తో ఓలోకేతబ్బో. నాతిమహన్తో కబళో కాతబ్బో. పరిమణ్డలో ఆలోపో కాతబ్బో. న అనాహటే కబళే ముఖద్వారం వివరితబ్బం. న భుఞ్జమానేన సబ్బో హత్థో ముఖే పక్ఖిపితబ్బో. న సకబళేన ముఖేన బ్యాహరితబ్బం. న పిణ్డుక్ఖేపకం భుఞ్జితబ్బం. న కబళావచ్ఛేదకం భుఞ్జితబ్బం. న అవగణ్డకారకం భుఞ్జితబ్బం. న హత్థనిద్ధునకం భుఞ్జితబ్బం. న సిత్థావకారకం భుఞ్జితబ్బం. న జివ్హానిచ్ఛారకం భుఞ్జితబ్బం. న చపుచపుకారకం భుఞ్జితబ్బం. న సురుసురుకారకం భుఞ్జితబ్బం. న హత్థనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం. న పత్తనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం. న ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం.
‘‘న సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకో పటిగ్గహేతబ్బో. న తావ థేరేన ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం యావ న సబ్బేవ భుత్తావినో హోన్తి. ఉదకే దియ్యమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం. నీచం కత్వా సాధుకం అప్పటిఘంసన్తేన పత్తో ధోవితబ్బో. సచే ఉదకప్పటిగ్గాహకో హోతి, నీచం కత్వా ఉదకప్పటిగ్గహే ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం – మా ఉదకప్పటిగ్గాహకో ఉదకేన ఓసిఞ్చి, మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీతి. సచే ఉదకప్పటిగ్గాహకో న హోతి, నీచం కత్వా ఛమాయ ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం – మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీతి. న ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేతబ్బం.
‘‘నివత్తన్తేన నవకేహి భిక్ఖూహి పఠమతరం నివత్తితబ్బం. పచ్ఛా థేరేహి సుప్పటిచ్ఛన్నేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. సుసంవుతేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. ఓక్ఖిత్తచక్ఖునా అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉక్ఖిత్తకాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉజ్జగ్ఘికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం. అప్పసద్దేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న కాయప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న బాహుప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న సీసప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఖమ్భకతేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఓగుణ్ఠితేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం. న ఉక్కుటికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం. ఇదం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం భత్తగ్గవత్తం యథా భిక్ఖూహి భత్తగ్గే సమ్మా వత్తితబ్బ’’న్తి.
పఠమభాణవారో నిట్ఠితో.