౮. అధికరణం

౨౧౫. తేన ఖో పన సమయేన (భిక్ఖూపి భిక్ఖూహి వివదన్తి,) [( ) నత్థి (సీ. స్యా. కం.)] భిక్ఖూపి భిక్ఖునీహి వివదన్తి, భిక్ఖునియోపి భిక్ఖూహి వివదన్తి, ఛన్నోపి భిక్ఖు భిక్ఖునీనం అనుపఖజ్జ భిక్ఖూహి సద్ధిం వివదతి, భిక్ఖునీనం పక్ఖం గాహేతి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛన్నో భిక్ఖు భిక్ఖునీనం అనుపఖజ్జ భిక్ఖూహి సద్ధిం వివదిస్సతి, భిక్ఖునీనం పక్ఖం గాహేస్సతీతి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే…పే… సచ్చం భగవా’’తి…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

[పరి. ౨౭౫] ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, అధికరణాని – వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం [కిచ్చాధికరణఞ్చ (క.)].

‘‘తత్థ కతమం వివాదాధికరణం [పరి. ౩౧౪]? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ [భిక్ఖూ భిక్ఖుం (క.)] వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా, వినయోతి వా అవినయోతి వా, భాసితం లపితం తథాగతేనాతి వా అభాసితం అలపితం తథాగతేనాతి వా, ఆచిణ్ణం తథాగతేనాతి వా అనాచిణ్ణం తథాగతేనాతి వా, పఞ్ఞత్తం తథాగతేనాతి వా అప్పఞ్ఞత్తం తథాగతేనాతి వా, ఆపత్తీతి వా అనాపత్తీతి వా, లహుకా ఆపత్తీతి వా గరుకా ఆపత్తీతి వా, సావసేసా ఆపత్తీతి వా అనవసేసా ఆపత్తీతి వా, దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా? యం తత్థ భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో నానావాదో అఞ్ఞథావాదో విపచ్చతాయ వోహారో మేధగం – ఇదం వుచ్చతి వివాదాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం అనువాదాధికరణం? [పరి. ౩౧౫] ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం అనువదన్తి సీలవిపత్తియా వా ఆచారవిపత్తియా వా దిట్ఠివిపత్తియా వా ఆజీవవిపత్తియా వా. యో తత్థ అనువాదో అనువదనా అనుల్లపనా అనుభణనా అనుసమ్పవఙ్కతా అబ్భుస్సహనతా అనుబలప్పదానం – ఇదం వుచ్చతి అనువాదాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం ఆపత్తాధికరణం? పఞ్చపి ఆపత్తిక్ఖన్ధా ఆపత్తాధికరణం, సత్తపి ఆపత్తిక్ఖన్ధా ఆపత్తాధికరణం – ఇదం వుచ్చతి ఆపత్తాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం కిచ్చాధికరణం? [పరి. ౩౧౭] యా సఙ్ఘస్స కిచ్చయతా, కరణీయతా, అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం – ఇదం వుచ్చతి కిచ్చాధికరణం.

౨౧౬. ‘‘వివాదాధికరణస్స కిం మూలం? ఛ వివాదమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం. తీణిపి అకుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం, తీణిపి కుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం. [పరి. ౨౭౨; అ. ని. ౨.౩౫-౩౬; మ. ని. ౩.౪౪] కతమాని ఛ వివాదమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ, సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి…పే… సఙ్ఘేపి…పే… సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి. యో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి.

[పరి.౨౭౨] ‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు మక్ఖీ హోతి పళాసీ…పే… ఇస్సుకీ హోతి మచ్ఛరీ, సఠో హోతి మాయావీ, పాపిచ్ఛో హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠీ, సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ, సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి…పే… సఙ్ఘేపి…పే… సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే వివాదం జనేతి. యో హోతి వివాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, వివాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స వివాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి. ఇమాని ఛ వివాదమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమాని తీణి అకుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ లుద్ధచిత్తా వివదన్తి, దుట్ఠచిత్తా వివదన్తి, మూళ్హచిత్తా వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా, వినయోతి వా అవినయోతి వా, భాసితం లపితం తథాగతేనాతి వా అభాసితం అలపితం తథాగతేనాతి వా, ఆచిణ్ణం తథాగతేనాతి వా అనాచిణ్ణం తథాగతేనాతి వా, పఞ్ఞత్తం తథాగతేనాతి వా అప్పఞ్ఞత్తం తథాగతేనాతి వా, ఆపత్తీతి వా అనాపత్తీతి వా, లహుకా ఆపత్తీతి వా గరుకా ఆపత్తీతి వా, సావసేసా ఆపత్తీతి వా అనవసేసా ఆపత్తీతి వా, దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. ఇమాని తీణి అకుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమాని తీణి కుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అలుద్ధచిత్తా వివదన్తి, అదుట్ఠచిత్తా వివదన్తి, అమూళ్హచిత్తా వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా…పే… దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. ఇమాని తీణి కుసలమూలాని వివాదాధికరణస్స మూలం.

౨౧౭. [పరి. ౨౭౨] ‘‘అనువాదాధికరణస్స కిం మూలం? ఛ అనువాదమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం. తీణిపి అకుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం, తీణిపి కుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం, కాయోపి అనువాదాధికరణస్స మూలం, వాచాపి అనువాదాధికరణస్స మూలం. ‘‘కతమాని ఛ అనువాదమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు కోధనో హోతి ఉపనాహీ, సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి…పే… సఙ్ఘేపి…పే… సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే అనువాదం జనేతి. యో హోతి అనువాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, భిక్ఖు మక్ఖీ హోతి పళాసీ…పే… ఇస్సుకీ హోతి మచ్ఛరీ, సఠో హోతి మాయావీ, పాపిచ్ఛో హోతి మిచ్ఛాదిట్ఠీ, సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సన్దిట్ఠిపరామాసీ హోతి ఆధానగ్గాహీ దుప్పటినిస్సగ్గీ, సో సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సఙ్ఘేపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ హోతి. యో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు సత్థరిపి అగారవో విహరతి అప్పతిస్సో, ధమ్మేపి…పే… సఙ్ఘేపి…పే… సిక్ఖాయపి న పరిపూరకారీ, సో సఙ్ఘే అనువాదం జనేతి. యో హోతి అనువాదో బహుజనాహితాయ బహుజనాసుఖాయ బహునో జనస్స అనత్థాయ అహితాయ దుక్ఖాయ దేవమనుస్సానం. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానాయ వాయమేయ్యాథ. ఏవరూపఞ్చే తుమ్హే, భిక్ఖవే, అనువాదమూలం అజ్ఝత్తం వా బహిద్ధా వా న సమనుపస్సేయ్యాథ, తత్ర తుమ్హే, భిక్ఖవే, తస్సేవ పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయత్తిం అనవస్సవాయ పటిపజ్జేయ్యాథ. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స పహానం హోతి. ఏవమేతస్స పాపకస్స అనువాదమూలస్స ఆయతిం అనవస్సవో హోతి. ఇమాని ఛ అనువాదమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమాని తీణి అకుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం లుద్ధచిత్తా అనువదన్తి, దుట్ఠచిత్తా అనువదన్తి, మూళ్హచిత్తా అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచారవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. ఇమాని తీణి అకుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమాని తీణి కుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం అలుద్ధచిత్తా అనువదన్తి, అదుట్ఠచిత్తా అనువదన్తి, అమూళ్హచిత్తా అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచరవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. ఇమాని తీణి కుసలమూలాని అనువాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమో కాయో [కతమో చ కాయో (స్యా. కం.)] అనువాదాధికరణస్స మూలం? ఇధేకచ్చో దుబ్బణ్ణో హోతి, దుద్దస్సికో, ఓకోటిమకో, బహ్వాబాధో, కాణో వా, కుణీ వా, ఖఞ్జో వా, పక్ఖహతో వా, యేన నం అనువదన్తి. అయం కాయో అనువాదాధికరణస్స మూలం.

‘‘కతమా వాచా అనువాదాధికరణస్స మూలం? ఇధేకచ్చో దుబ్బచో హోతి, మమ్మనో, ఏళగలవాచో, యాయ నం అనువదన్తి. అయం వాచా అనువాదాధికరణస్స మూలం.

౨౧౮. ‘‘ఆపత్తాధికరణస్స కిం మూలం? ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానా ఆపత్తాధికరణస్స మూలం. అత్థాపత్తి కాయతో సముట్ఠాతి, న వాచతో, న చిత్తతో. అత్థాపత్తి వాచతో సముట్ఠాతి, న కాయతో, న చిత్తతో. అత్థాపత్తి కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠాతి, న చిత్తతో. అత్థాపత్తి కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో. అత్థాపత్తి వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో. అత్థాపత్తి కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి. ఇమే ఛ ఆపత్తిసముట్ఠానా ఆపత్తాధికరణస్స మూలం.

౨౧౯. ‘‘కిచ్చాధికరణస్స కిం మూలం? కిచ్చాధికరణస్స ఏకం మూలం – సఙ్ఘో.

౨౨౦. ‘‘వివాదాధికరణం కుసలం, అకుసలం, అబ్యాకతం. వివాదాధికరణం సియా కుసలం, సియా అకుసలం, సియా అబ్యాకతం. తత్థ కతమం వివాదాధికరణం కుసలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ కుసలచిత్తా వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా…పే… దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. యం తత్థ భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో నానావాదో అఞ్ఞథావాదో విపచ్చతాయ వోహారో మేధగం – ఇదం వుచ్చతి వివాదాధికరణం కుసలం.

‘‘తత్థ కతమం వివాదాధికరణం అకుసలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అకుసలచిత్తా వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా…పే… దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. యం తత్థ భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో నానావాదో అఞ్ఞథావాదో విపచ్చతాయ వోహారో మేధగం – ఇదం వుచ్చతి వివాదాధికరణం అకుసలం.

‘‘తత్థ కతమం వివాదాధికరణం అబ్యాకతం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అబ్యాకతచిత్తా వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా…పే… దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. యం తత్థ భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో నానావాదో అఞ్ఞథావాదో విపచ్చతాయ వోహారో మేధగం – ఇదం వుచ్చతి వివాదాధికరణం అబ్యాకతం.

౨౨౧. ‘‘అనువాదాధికరణం కుసలం, అకుసలం, అబ్యాకతం. అనువాదాధికరణం సియా కుసలం, సియా అకుసలం, సియా అబ్యాకతం. తత్థ కతమం అనువాదాధికరణం కుసలం? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం కుసలచిత్తా అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచారవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. యో తత్థ అనువాదో అనువదనా అనుల్లపనా అనుభణనా అనుసమ్పవఙ్కతా అబ్భుస్సహనతా అనుబలప్పదానం – ఇదం వుచ్చతి అనువాదాధికరణం కుసలం.

‘‘తత్థ కతమం అనువాదాధికరణం అకుసలం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం అకుసలచిత్తా అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచారవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. యో తత్థ అనువాదో అనువదనా అనుల్లపనా అనుభణనా అనుసమ్పవఙ్కతా అబ్భుస్సహనతా అనుబలప్పదానం – ఇదం వుచ్చతి అనువాదాధికరణం అకుసలం.

‘‘తత్థ కతమం అనువాదాధికరణం అబ్యాకతం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం అబ్యాకతచిత్తా అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచారవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. యో తత్థ అనువాదో అనువదనా అనుల్లపనా అనుభణనా అనుసమ్పవఙ్కతా అబ్భుస్సహనతా అనుబలప్పదానం – ఇదం వుచ్చతి అనువాదాధికరణం అబ్యాకతం.

౨౨౨. ‘‘ఆపత్తాధికరణం కుసలం [ఇదం పదం కేసుచి నత్థి], అకుసలం, అబ్యాకతం? ఆపత్తాధికరణం సియా అకుసలం, సియా అబ్యాకతం; నత్థి ఆపత్తాధికరణం కుసలం. తత్థ కతమం ఆపత్తాధికరణం అకుసలం? యం జానన్తో సఞ్జానన్తో చేచ్చ అభివితరిత్వా వీతిక్కమో – ఇదం వుచ్చతి ఆపత్తాధికరణం అకుసలం.

‘‘తత్థ కతమం ఆపత్తాధికరణం అబ్యాకతం? యం అజానన్తో అసఞ్జానన్తో అచేచ్చ అనభివితరిత్వా వీతిక్కమో – ఇదం వుచ్చతి ఆపత్తాధికరణం అబ్యాకతం.

౨౨౩. ‘‘కిచ్చాధికరణం కుసలం, అకుసలం, అబ్యాకతం? కిచ్చాధికరణం సియా కుసలం, సియా అకుసలం, సియా అబ్యాకతం. తత్థ కతమం కిచ్చాధికరణం కుసలం? యం సఙ్ఘో కుసలచిత్తో కమ్మం కరోతి – అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం – ఇదం వుచ్చతి కిచ్చాధికరణం కుసలం.

‘‘తత్థ కతమం కిచ్చాధికరణం అకుసలం? యం సఙ్ఘో అకుసలచిత్తో కమ్మం కరోతి – అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం – ఇదం వుచ్చతి కిచ్చాధికరణం అకుసలం.

‘‘తత్థ కతమం కిచ్చాధికరణం అబ్యాకతం? యం సఙ్ఘో అబ్యాకతచిత్తో కమ్మం కరోతి – అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం – ఇదం వుచ్చతి కిచ్చాధికరణం అబ్యాకతం.

౨౨౪. [పరి. ౩౫౫] ‘‘వివాదో వివాదాధికరణం, వివాదో నో అధికరణం, అధికరణం నో వివాదో, అధికరణఞ్చేవ వివాదో చ. సియా వివాదో వివాదాధికరణం, సియా వివాదో నో అధికరణం, సియా అధికరణం నో వివాదో, సియా అధికరణఞ్చేవ వివాదో చ.

‘‘తత్థ కతమో వివాదో వివాదాధికరణం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ వివదన్తి – ధమ్మోతి వా అధమ్మోతి వా…పే… దుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా అదుట్ఠుల్లా ఆపత్తీతి వా. యం తత్థ భణ్డనం కలహో విగ్గహో వివాదో నానావాదో అఞ్ఞథావాదో విపచ్చతాయ వోహారో మేధగం – అయం వివాదో వివాదాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమో వివాదో నో అధికరణం? మాతాపి పుత్తేన వివదతి, పుత్తోపి మాతరా వివదతి, పితాపి పుత్తేన వివదతి, పుత్తోపి పితరా వివదతి, భాతాపి భాతరా వివదతి, భాతాపి భగినియా వివదతి, భగినీపి భాతరా వివదతి, సహాయోపి సహాయేన వివదతి – అయం వివాదో నో అధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణం నో వివాదో? అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం – ఇదం అధికరణం నో వివాదో.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణఞ్చేవ వివాదో చ? వివాదాధికరణం అధికరణఞ్చేవ వివాదో చ.

౨౨౫. [పరి. ౩౫౬] ‘‘అనువాదో అనువాదాధికరణం, అనువాదో నో అధికరణం, అధికరణం నో అనువాదో, అధికరణఞ్చేవ అనువాదో చ. సియా అనువాదో అనువాదాధికరణం, సియా అనువాదో నో అధికరణం, సియా అధికరణం నో అనువాదో, సియా అధికరణఞ్చేవ అనువాదో చ.

‘‘తత్థ కతమో అనువాదో అనువాదాధికరణం? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భిక్ఖుం అనువదన్తి – సీలవిపత్తియా వా, ఆచారవిపత్తియా వా, దిట్ఠివిపత్తియా వా, ఆజీవవిపత్తియా వా. యో తత్థ అనువాదో అనువదనా అనుల్లపనా అనుభణనా అనుసమ్పవఙ్కతా అబ్భుస్సహనతా అనుబలప్పదానం – అయం అనువాదో అనువాదాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమో అనువాదో నో అధికరణం? మాతాపి పుత్తం అనువదతి, పుత్తోపి మాతరం అనువదతి, పితాపి పుత్తం అనువదతి, పుత్తోపి పితరం అనువదతి, భాతాపి భాతరం అనువదతి, భాతాపి భగినిం అనువదతి, భగినీపి భాతరం అనువదతి, సహాయోపి సహాయం అనువదతి – అయం అనువాదో నో అధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణం నో అనువాదో? ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం, వివాదాధికరణం – ఇదం అధికరణం నో అనువాదో.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణఞ్చేవ అనువాదో చ? అనువాదాధికరణం అధికరణఞ్చేవ అనువాదో చ.

౨౨౬. [పరి. ౩౫౭] ‘‘ఆపత్తి ఆపత్తాధికరణం, ఆపత్తి నో అధికరణం, అధికరణం నో ఆపత్తి, అధికరణఞ్చేవ ఆపత్తి చ. సియా ఆపత్తి ఆపత్తాధికరణం, సియా ఆపత్తి నో అధికరణం, సియా అధికరణం నో ఆపత్తి, సియా అధికరణఞ్చేవ ఆపత్తి చ. ‘‘తత్థ కతమం ఆపత్తి ఆపత్తాధికరణం? పఞ్చపి ఆపత్తిక్ఖన్ధా ఆపత్తాధికరణం, సత్తపి ఆపత్తిక్ఖన్ధా ఆపత్తాధికరణం – అయం ఆపత్తి ఆపత్తాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం ఆపత్తి నో అధికరణం? సోతాపత్తి సమాపత్తి – అయం ఆపత్తి నో అధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణం నో ఆపత్తి? కిచ్చాధికరణం, వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం – ఇదం అధికరణం నో ఆపత్తి.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణఞ్చేవ ఆపత్తి చ? ఆపత్తాధికరణం అధికరణఞ్చేవ ఆపత్తి చ.

౨౨౭. [పరి. ౩౫౮] ‘‘కిచ్చం కిచ్చాధికరణం, కిచ్చం నో అధికరణం, అధికరణం నో కిచ్చం, అధికరణఞ్చేవ కిచ్చఞ్చ. సియా కిచ్చం కిచ్చాధికరణం, సియా కిచ్చం నో అధికరణం, సియా అధికరణం నో కిచ్చం, సియా అధికరణఞ్చేవ కిచ్చఞ్చ.

‘‘తత్థ కతమం కిచ్చం కిచ్చాధికరణం? యా సఙ్ఘస్స కిచ్చయతా, కరణీయతా, అపలోకనకమ్మం, ఞత్తికమ్మం, ఞత్తిదుతియకమ్మం, ఞత్తిచతుత్థకమ్మం – ఇదం కిచ్చం కిచ్చాధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం కిచ్చం నో అధికరణం? ఆచరియకిచ్చం, ఉపజ్ఝాయకిచ్చం, సమానుపజ్ఝాయకిచ్చం, సమానాచరియకిచ్చం – ఇదం కిచ్చం నో అధికరణం.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణం నో కిచ్చం? వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం – ఇదం అధికరణం నో కిచ్చం.

‘‘తత్థ కతమం అధికరణఞ్చేవ కిచ్చఞ్చ? కిచ్చాధికరణం అధికరణఞ్చేవ కిచ్చఞ్చ.