౨. దుతియభాణవారో

౪౧౧. అథ ఖో భగవా వేసాలియం యథాభిరన్తం విహరిత్వా యేన సావత్థి తేన చారికం పక్కామి. అనుపుబ్బేన చారికం చరమానో యేన సావత్థి తదవసరి. తత్ర సుదం భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో కద్దమోదకేన ఓసిఞ్చన్తి – అప్పేవ నామ అమ్హేసు సారజ్జేయ్యున్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా భిక్ఖునియో కద్దమోదకేన ఓసిఞ్చితబ్బా. యో ఓసిఞ్చేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తస్స భిక్ఖునో దణ్డకమ్మం కాతు’’న్తి. అథ ఖో భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కిం ను ఖో దణ్డకమ్మం కాతబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అవన్దియో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు భిక్ఖునిసఙ్ఘేన కాతబ్బో’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ కాయం వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేన్తి …పే… ఊరుం వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేన్తి, అఙ్గజాతం వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేన్తి, భిక్ఖునియో ఓభాసేన్తి, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సమ్పయోజేన్తి – అప్పేవ నామ అమ్హేసు సారజ్జేయ్యున్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా కాయో వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేతబ్బో, న ఊరు వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేతబ్బో, న అఙ్గజాతం వివరిత్వా భిక్ఖునీనం దస్సేతబ్బం, న భిక్ఖునియో ఓభాసితబ్బా, న భిక్ఖునీహి సద్ధిం సమ్పయోజేతబ్బం. యో సమ్పయోజేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తస్స భిక్ఖునో దణ్డకమ్మం కాతు’’న్తి. అథ ఖో భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కిం ను ఖో దణ్డకమ్మం కాతబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అవన్దియో సో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు భిక్ఖునిసఙ్ఘేన కాతబ్బో’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో భిక్ఖుం కద్దమోదకేన ఓసిఞ్చన్తి – అప్పేవ నామ అమ్హేసు సారజ్జేయ్యున్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖు కద్దమోదకేన ఓసిఞ్చితబ్బో. యా ఓసిఞ్చేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తస్సా భిక్ఖునియా దణ్డకమ్మం కాతు’’న్తి. అథ ఖో భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కిం ను ఖో దణ్డకమ్మం కాతబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి భిక్ఖవే, ఆవరణం కాతు’’న్తి. ఆవరణే కతే న ఆదియన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఓవాదం ఠపేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో కాయం వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేన్తి, థనం వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేన్తి, ఊరుం వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేన్తి, అఙ్గజాతం వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేన్తి, భిక్ఖూ ఓభాసేన్తి, భిక్ఖూహి సద్ధిం సమ్పయోజేన్తి – అప్పేవ నామ అమ్హేసు సారజ్జేయ్యున్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా కాయో వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేతబ్బో…పే… న థనో వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేతబ్బో, న ఊరు వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేతబ్బో, న అఙ్గజాతం వివరిత్వా భిక్ఖూనం దస్సేతబ్బం, న భిక్ఖూ ఓభాసితబ్బా, న భిక్ఖూహి సద్ధిం సమ్పయోజేతబ్బం. యా సమ్పయోజేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తస్సా భిక్ఖునియా దణ్డకమ్మం కాతు’’న్తి. అథ ఖో భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కిం ను ఖో దణ్డకమ్మం కాతబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆవరణం కాతు’’న్తి. ఆవరణే కతే న ఆదియన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఓవాదం ఠపేతు’’న్తి. అథ ఖో భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కప్పతి ను ఖో ఓవాదట్ఠపితాయ [ఓవాదణ్ఠపితాయ (స్యా.), ఓవాదంఠపితాయ (క.)] భిక్ఖునియా సద్ధిం ఉపోసథం కాతుం, న ను ఖో కప్పతీ’’తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదట్ఠపితాయ భిక్ఖునియా సద్ధిం ఉపోసథో కాతబ్బో, యావ న తం అధికరణం వూపసన్తం హోతీ’’తి.

౪౧౨. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉదాయీ ఓవాదం ఠపేత్వా చారికం పక్కామి. భిక్ఖునియో ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యో ఉదాయీ ఓవాదం ఠపేత్వా చారికం పక్కమిస్సతీ’’తి! భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదం ఠపేత్వా చారికా పక్కమితబ్బా. యో పక్కమేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన [తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ (స్యా. కం.)] బాలా అబ్యత్తా ఓవాదం ఠపేన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, బాలేన అబ్యత్తేన ఓవాదో ఠపేతబ్బో. యో ఠపేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ అవత్థుస్మిం అకారణే ఓవాదం ఠపేన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, అవత్థుస్మిం అకారణే ఓవాదో ఠపేతబ్బో. యో ఠపేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ ఓవాదం ఠపేత్వా వినిచ్ఛయం న దేన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదం ఠపేత్వా వినిచ్ఛయో న దాతబ్బో. యో న దదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౧౩. [పాచి. ౧౦౫౪] తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో ఓవాదం న గచ్ఛన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా ఓవాదో న గన్తబ్బో. యా న గచ్ఛేయ్య, యథాధమ్మో కారేతబ్బో’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన సబ్బో భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఓవాదం గచ్ఛతి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘జాయాయో ఇమా ఇమేసం, జారియో ఇమా ఇమేసం, ఇదాని ఇమే ఇమాహి సద్ధిం అభిరమిస్సన్తీ’’తి! భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, సబ్బేన భిక్ఖునిసఙ్ఘేన ఓవాదో గన్తబ్బో. గచ్ఛేయ్య చే, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, చతూహి పఞ్చహి భిక్ఖునీహి ఓవాదం గన్తు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన చతస్సో పఞ్చ భిక్ఖునియో ఓవాదం గచ్ఛన్తి. మనుస్సా తథేవ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘జాయాయో ఇమా ఇమేసం, జారియో ఇమా ఇమేసం, ఇదాని ఇమే ఇమాహి సద్ధిం అభిరమిస్సన్తీ’’తి! భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, చతూహి పఞ్చహి భిక్ఖునీహి ఓవాదో గన్తబ్బో. గచ్ఛేయ్యుం చే, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ద్వే తిస్సో భిక్ఖునియో [భిక్ఖునీహి (క.)] ఓవాదం గన్తుం. ఏకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘భిక్ఖునిసఙ్ఘో, అయ్య, భిక్ఖుసఙ్ఘస్స పాదే వన్దతి, ఓవాదూపసఙ్కమనఞ్చ యాచతి; లభతు కిర, అయ్య, భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఓవాదూపసఙ్కమన’న్తి. తేన భిక్ఖునా పాతిమోక్ఖుద్దేసకో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘భిక్ఖునీసఙ్ఘో, భన్తే, భిక్ఖుసఙ్ఘస్స పాదే వన్దతి, ఓవాదూపసఙ్కమనఞ్చ యాచతి; లభతు కిర, భన్తే, భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఓవాదూపసఙ్కమన’న్తి. పాతిమోక్ఖుద్దేసకేన వత్తబ్బో – ‘అత్థి కోచి భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో’తి? సచే హోతి కోచి భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో, పాతిమోక్ఖుద్దేసకేన వత్తబ్బో – ‘ఇత్థన్నామో భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో, తం భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఉపసఙ్కమతూ’తి. సచే న హోతి కోచి భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో, పాతిమోక్ఖుద్దేసకేన వత్తబ్బో – ‘కో ఆయస్మా ఉస్సహతి భిక్ఖునియో ఓవదితు’న్తి? సచే కోచి ఉస్సహతి భిక్ఖునియో ఓవదితుం, సో చ హోతి అట్ఠహఙ్గేహి సమన్నాగతో, సమ్మన్నిత్వా వత్తబ్బో – ‘ఇత్థన్నామో భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో, తం భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఉపసఙ్కమతూ’తి. సచే న కోచి ఉస్సహతి భిక్ఖునియో ఓవదితుం, పాతిమోక్ఖుద్దేసకేన వత్తబ్బో – ‘నత్థి కోచి భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో సమ్మతో, పాసాదికేన భిక్ఖునిసఙ్ఘో సమ్పాదేతూ’’తి.

౪౧౪. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ ఓవాదం న గణ్హన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదో న గహేతబ్బో. యో న గణ్హేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు బాలో హోతి. తం భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘ఓవాదం, అయ్య, గణ్హాహీ’’తి. ‘‘అహఞ్హి, భగినీ, బాలో; కథాహం ఓవాదం గణ్హామీ’’తి? ‘‘గణ్హాహయ్య, ఓవాదం; ఏవఞ్హి భగవతా పఞ్ఞత్తం – భిక్ఖూహి భిక్ఖునీనం ఓవాదో గహేతబ్బో’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఠపేత్వా బాలం, అవసేసేహి ఓవాదం గహేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘ఓవాదం, అయ్య గణ్హాహీ’’తి. ‘‘అహఞ్హి, భగినీ, గిలానో; కథాహం ఓవాదం గణ్హామీ’’తి? ‘‘గణ్హాహయ్య, ఓవాదం; ఏవఞ్హి భగవతా పఞ్ఞత్తం – ఠపేత్వా బాలం, అవసేసేహి ఓవాదో గహేతబ్బో’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఠపేత్వా బాలం, ఠపేత్వా గిలానం, అవసేసేహి ఓవాదం గహేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గమికో హోతి. తం భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘ఓవాదం, అయ్య, గణ్హాహీ’’తి. ‘‘అహఞ్హి, భగినీ, గమికో; కథాహం ఓవాదం గణ్హామీ’’తి? ‘‘గణ్హాహయ్య, ఓవాదం; ఏవఞ్హి భగవతా పఞ్ఞత్తం – ఠపేత్వా బాలం, ఠపేత్వా గిలానం, అవసేసేహి ఓవాదో గహేతబ్బో’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఠపేత్వా బాలం, ఠపేత్వా గిలానం, ఠపేత్వా గమికం, అవసేసేహి ఓవాదం గహేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అరఞ్ఞే విహరతి. తం భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘ఓవాదం, అయ్య, గణ్హాహీ’’తి. ‘‘అహఞ్హి, భగినీ, అరఞ్ఞే విహరామి; కథాహం ఓవాదం గణ్హామీ’’తి? ‘‘గణ్హాహయ్య, ఓవాదం; ఏవఞ్హి భగవతా పఞ్ఞత్తం – ఠపేత్వా బాలం, ఠపేత్వా గిలానం, ఠపేత్వా గమికం, అవసేసేహి ఓవాదో గహేతబ్బో’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా ఓవాదం గహేతుం, సఙ్కేతఞ్చ కాతుం – అత్ర పతిహరిస్సామీ’’తి.

౪౧౫. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ ఓవాదం గహేత్వా న ఆరోచేన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదో న ఆరోచేతబ్బో. యో న ఆరోచేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ ఓవాదం గహేత్వా న పచ్చాహరన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, ఓవాదో న పచ్చాహరితబ్బో. యో న పచ్చాహరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో సఙ్కేతం న గచ్ఛన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా సఙ్కేతం న గన్తబ్బం. యా న గచ్ఛేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౧౬. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో దీఘాని కాయబన్ధనాని ధారేన్తి, తేహేవ ఫాసుకా నామేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి…పే… సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా దీఘం కాయబన్ధనం ధారేతబ్బం. యా ధారేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా ఏకపరియాకతం [ఏకపరియాయకతం (స్యా.)] కాయబన్ధనం, న చ తేన ఫాసుకా నామేతబ్బా. యా నామేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో విలీవేన [విలివేన (క.)] పట్టేన ఫాసుకా నామేన్తి…పే… చమ్మపట్టేన ఫాసుకా నామేన్తి. దుస్సపట్టేన ఫాసుకా నామేన్తి. దుస్సవేణియా ఫాసుకా నామేన్తి. దుస్సవట్టియా ఫాసుకా నామేన్తి. చోళపట్టేన ఫాసుకా నామేన్తి. చోళవేణియా ఫాసుకా నామేన్తి. చోళవట్టియా ఫాసుకా నామేన్తి. సుత్తవేణియా ఫాసుకా నామేన్తి. సుత్తవట్టియా ఫాసుకా నామేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా విలీవేన పట్టేన ఫాసుకా నామేతబ్బా…పే… న సుత్తవట్టియా ఫాసుకా నామేతబ్బా. యా నామేయ్య ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునియో అట్ఠిల్లేన జఘనం ఘంసాపేన్తి…పే… గోహనుకేన జఘనం కోట్టాపేన్తి, హత్థం కోట్టాపేన్తి, హత్థకోచ్ఛం కోట్టాపేన్తి, పాదం కోట్టాపేన్తి, పాదకోచ్ఛం కోట్టాపేన్తి, ఊరుం కోట్టాపేన్తి, ముఖం కోట్టాపేన్తి, దన్తమంసం కోట్టాపేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి…పే… సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా అట్ఠిల్లేన జఘనం ఘంసాపేతబ్బం…పే… న దన్తమంసం కోట్టాపేతబ్బం. యా కోట్టాపేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౧౭. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ముఖం ఆలిమ్పన్తి…పే… ముఖం ఉమ్మద్దేన్తి, ముఖం చుణ్ణేన్తి, మనోసిలికాయ ముఖం లఞ్ఛేన్తి, అఙ్గరాగం కరోన్తి, ముఖరాగం కరోన్తి, అఙ్గరాగముఖరాగం కరోన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి…పే… సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా ముఖం ఆలిమ్పితబ్బం…పే… న ముఖం ఉమ్మద్దితబ్బం, న ముఖం చుణ్ణేతబ్బం, న మనోసిలికాయ ముఖం లఞ్ఛితబ్బం, న అఙ్గరాగో కాతబ్బో, న ముఖరాగో కాతబ్బో, న అఙ్గరాగముఖరాగో కాతబ్బో. యా కరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో అవఙ్గం [అపాఙ్గం (?)] కరోన్తి…పే… విసేసకం కరోన్తి, ఓలోకనకేన ఓలోకేన్తి, సాలోకే తిట్ఠన్తి; నచ్చం [సనచ్చం (సీ. స్యా.), సమజ్జం (క.)] కారాపేన్తి, వేసిం వుట్ఠాపేన్తి, పానాగారం ఠపేన్తి, సూనం ఠపేన్తి, ఆపణం పసారేన్తి, వడ్ఢిం పయోజేన్తి, వణిజ్జం పయోజేన్తి, దాసం ఉపట్ఠాపేన్తి, దాసిం ఉపట్ఠాపేన్తి, కమ్మకారం ఉపట్ఠాపేన్తి, కమ్మకారిం ఉపట్ఠాపేన్తి, తిరచ్ఛానగతం ఉపట్ఠాపేన్తి, హరీతకపక్కికం [హరీతకపణ్ణికం (క.)] పకిణన్తి, నమతకం ధారేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి…పే… సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా అవఙ్గం కాతబ్బం…పే… న విసేసకం కాతబ్బం, న ఓలోకనకేన ఓలోకేతబ్బం, న సాలోకే ఠాతబ్బం, న నచ్చం కారాపేతబ్బం, న వేసీ వుట్ఠాపేతబ్బా, న పానాగారం ఠపేతబ్బం, న సూనా ఠపేతబ్బా, న ఆపణో పసారేతబ్బో, న వడ్ఢి పయోజేతబ్బా, న వణిజ్జా పయోజేతబ్బా, న దాసో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, న దాసీ ఉపట్ఠాపేతబ్బా, న కమ్మకారో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, న కమ్మకారీ ఉపట్ఠాపేతబ్బా, న తిరచ్ఛానగతో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, న హరీతకపక్కికం పకిణితబ్బం, న నమతకం ధారేతబ్బం. యా ధారేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౧౮. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సబ్బనీలకాని చీవరాని ధారేన్తి…పే… సబ్బపీతకాని చీవరాని ధారేన్తి, సబ్బలోహితకాని చీవరాని ధారేన్తి, సబ్బమఞ్జిట్ఠికాని చీవరాని ధారేన్తి, సబ్బకణ్హాని చీవరాని ధారేన్తి, సబ్బమహారఙ్గరత్తాని చీవరాని ధారేన్తి, సబ్బమహానామరత్తాని చీవరాని ధారేన్తి, అచ్ఛిన్నదసాని చీవరాని ధారేన్తి, దీఘదసాని చీవరాని ధారేన్తి, పుప్ఫదసాని చీవరాని ధారేన్తి, ఫలదసాని చీవరాని ధారేన్తి, కఞ్చుకం ధారేన్తి, తిరీటకం ధారేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి…పే… సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా సబ్బనీలకాని చీవరాని ధారేతబ్బాని…పే… న తిరీటకం ధారేతబ్బం. యా ధారేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౧౯. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ కాలం కరోన్తీ ఏవమాహ – ‘‘మమచ్చయేన మయ్హం పరిక్ఖారో సఙ్ఘస్స హోతూ’’తి. తత్థ భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ వివదన్తి – ‘‘అమ్హాకం హోతి, అమ్హాకం హోతీ’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘భిక్ఖునీ చే, భిక్ఖవే, కాలం కరోన్తీ ఏవం వదేయ్య – ‘మమచ్చయేన మయ్హం పరిక్ఖారో సఙ్ఘస్స హోతూ’తి, అనిస్సరో తత్థ భిక్ఖుసఙ్ఘో, భిక్ఖునిసఙ్ఘస్సేవేతం. సిక్ఖమానా చే, భిక్ఖవే…పే… సామణేరీ చే, భిక్ఖవే, కాలం కరోన్తీ ఏవం వదేయ్య – ‘మమచ్చయేన మయ్హం పరిక్ఖారో సఙ్ఘస్స హోతూ’తి, అనిస్సరో తత్థ భిక్ఖుసఙ్ఘో, భిక్ఖునిసఙ్ఘస్సేవేతం. భిక్ఖు చే, భిక్ఖవే, కాలం కరోన్తో ఏవం వదేయ్య – ‘మమచ్చయేన మయ్హం పరిక్ఖారో సఙ్ఘస్స హోతూ’తి, అనిస్సరో తత్థ భిక్ఖునిసఙ్ఘో, భిక్ఖుసఙ్ఘస్సేవేతం. సామణేరో చే, భిక్ఖవే…పే… ఉపాసకో చే, భిక్ఖవే…పే… ఉపాసికా చే, భిక్ఖవే…పే… అఞ్ఞో చే, భిక్ఖవే, కోచి కాలం కరోన్తో ఏవం వదేయ్య – ‘మమచ్చయేన మయ్హం పరిక్ఖారో సఙ్ఘస్స హోతూ’తి, అనిస్సరో తత్థ భిక్ఖునిసఙ్ఘో, భిక్ఖుసఙ్ఘస్సేవేత’’న్తి.

౪౨౦. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ పురాణమల్లీ భిక్ఖునీసు పబ్బజితా హోతి. సా రథికాయ దుబ్బలకం భిక్ఖుం పస్సిత్వా అంసకూటేన పహారం దత్వా పాతేసి [పవట్టేసి (సీ.)]. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ, భిక్ఖునీ, భిక్ఖుస్స పహారం దస్సతీ’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖుస్స పహారో దాతబ్బో. యా దదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖుం పస్సిత్వా దూరతోవ ఓక్కమిత్వా మగ్గం దాతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ పవుత్థపతికా జారేన గబ్భినీ హోతి. సా గబ్భం పాతేత్వా కులూపికం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘హన్దయ్యే, ఇమం గబ్భం పత్తేన నీహరా’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తం గబ్భం పత్తే పక్ఖిపిత్వా సఙ్ఘాటియా పటిచ్ఛాదేత్వా అగమాసి. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరేన పిణ్డచారికేన భిక్ఖునా సమాదానం కతం హోతి – ‘యాహం పఠమం భిక్ఖం లభిస్సామి, న తం అదత్వా భిక్ఖుస్స వా భిక్ఖునియా వా పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు తం భిక్ఖునిం పస్సిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘హన్ద, భగిని, భిక్ఖం పటిగ్గణ్హా’’తి. ‘‘అలం అయ్యా’’తి. దుతియమ్పి ఖో…పే… తతియమ్పి ఖో సో భిక్ఖు తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘హన్ద, భగిని, భిక్ఖం పటిగ్గణ్హా’’తి. ‘‘అలం అయ్యా’’తి. ‘‘మయా ఖో, భగిని, సమాదానం కతం – ‘యాహం పఠమం భిక్ఖం లభిస్సామి, న తం అదత్వా భిక్ఖుస్స వా భిక్ఖునియా వా పరిభుఞ్జిస్సామీ’తి. హన్ద, భగిని, భిక్ఖం పటిగ్గణ్హా’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తేన భిక్ఖునా నిప్పీళియమానా నీహరిత్వా పత్తం దస్సేసి – ‘‘పస్స, అయ్య, పత్తే గబ్భం; మా చ కస్సచి ఆరోచేసీ’’తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ పత్తేన గబ్భం నీహరిస్సతీ’’తి! అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ పత్తేన గబ్భం నీహరిస్సతీ’’తి! భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా పత్తేన గబ్భో నీహరితబ్బో. యా నీహరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖుం పస్సిత్వా నీహరిత్వా పత్తం దస్సేతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో భిక్ఖుం పస్సిత్వా పరివత్తేత్వా పత్తమూలం దస్సేన్తి. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో భిక్ఖుం పస్సిత్వా పరివత్తేత్వా పత్తమూలం దస్సేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖుం పస్సిత్వా పరివత్తేత్వా పత్తమూలం దస్సేతబ్బం. యా దస్సేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఉక్కుజ్జిత్వా పత్తం దస్సేతుం. యఞ్చ పత్తే ఆమిసం హోతి, తేన చ భిక్ఖు నిమన్తేతబ్బో’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియం రథికాయ పురిసబ్యఞ్జనం ఛడ్డితం హోతి. తం భిక్ఖునియో సక్కచ్చం ఉపనిజ్ఝాయింసు. మనుస్సా ఉక్కుట్ఠిం అకంసు. తా భిక్ఖునియో మఙ్కూ అహేసుం. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో ఉపస్సయం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో పురిసబ్యఞ్జనం ఉపనిజ్ఝాయిస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా పురిసబ్యఞ్జనం ఉపనిజ్ఝాయితబ్బం. యా ఉపనిజ్ఝాయేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౪౨౧. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా భిక్ఖూనం ఆమిసం దేన్తి. భిక్ఖూ భిక్ఖునీనం దేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా అత్తనో పరిభోగత్థాయ దిన్నం అఞ్ఞేసం దస్సన్తి! మయమ్పి న జానామ దానం దాతు’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, అత్తనో పరిభోగత్థాయ దిన్నం అఞ్ఞేసం దాతబ్బం. యో దదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూనం ఆమిసం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘస్స దాతు’’న్తి. బాళ్హతరం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, పుగ్గలికమ్పి దాతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూనం సన్నిధికతం ఆమిసం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం సన్నిధిం భిక్ఖునీహి [భిక్ఖునీహి భిక్ఖూహి (సీ.)] పటిగ్గాహాపేత్వా [పటిగ్గహాపేత్వా (క.)] పరిభుఞ్జితు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా భిక్ఖునీనం ఆమిసం దేన్తి. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం దేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో అత్తనో పరిభోగత్థాయ దిన్నం అఞ్ఞేసం దస్సన్తి! మయమ్పి న జానామ దానం దాతు’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా అత్తనో పరిభోగత్థాయ దిన్నం అఞ్ఞేసం దాతబ్బం. యా దదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునీనం ఆమిసం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘస్స దాతు’’న్తి. బాళ్హతరం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, పుగ్గలికమ్పి దాతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖునీనం సన్నిధికతం ఆమిసం ఉస్సన్నం హోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం సన్నిధిం భిక్ఖూహి భిక్ఖునీహి [భిక్ఖూహి భిక్ఖునీహి (సీ.)] పటిగ్గాహాపేత్వా పరిభుఞ్జితు’’న్తి.

౪౨౨. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూనం సేనాసనం ఉస్సన్నం హోతి, భిక్ఖునీనం [భిక్ఖునీనం సేనాసనం (స్యా. కం.)] న హోతి. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పాహేసుం – ‘సాధు, భన్తే, అయ్యా అమ్హాకం సేనాసనం దేన్తు తావకాలిక’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం సేనాసనం దాతుం తావకాలిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఉతునియో భిక్ఖునియో ఓనద్ధమఞ్చం ఓనద్ధపీఠం అభినిసీదన్తిపి అభినిపజ్జన్తిపి. సేనాసనం లోహితేన మక్ఖియ్యతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా ఓనద్ధమఞ్చం ఓనద్ధపీఠం అభినిసీదితబ్బం అభినిపజ్జితబ్బం. యా అభినిసీదేయ్య వా అభినిపజ్జేయ్య వా ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆవసథచీవర’’న్తి. ఆవసథచీవరం లోహితేన మక్ఖియ్యతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆణిచోళక’’న్తి. చోళకం నిపతతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సుత్తకేన బన్ధిత్వా ఊరుయా బన్ధితు’’న్తి. సుత్తం ఛిజ్జతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సంవేల్లియం, కటిసుత్తక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో సబ్బకాలం కటిసుత్తకం ధారేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – సేయ్యథాపి గిహినీ కామభోగినియోతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియా సబ్బకాలం కటిసుత్తకం ధారేతబ్బం. యా ధారేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఉతునియా కటిసుత్తక’’న్తి.

దుతియభాణవారో నిట్ఠితో.