౪. పదట్ఠానహారసమ్పాతవిభావనా

౬౬. యేన యేన యుత్తిహారసమ్పాతేన సుత్తప్పదేసత్థానం యుత్తిభావో ఆచరియేన విభావితో, అమ్హేహి చ ఞాతో, సో యుత్తిహారసమ్పాతో పరిపుణ్ణో, ‘‘కతమో పదట్ఠానహారసమ్పాతో’’తి పుచ్ఛితబ్బత్తా ‘‘తత్థ కతమో పదట్ఠానో హారసమ్పాతో’’తి పుచ్ఛతి.

పుచ్ఛిత్వా యస్మిం సుత్తప్పదేసే వుత్తాని పదట్ఠానాని నీహరితాని, తం సుత్తప్పదేసం నీహరితుం ‘‘తస్మా రక్ఖితచిత్తస్స, సమ్మాసఙ్కప్పగోచరోతి గాథా’’తి వుత్తా. గాథాత్థో వుత్తోవ. ‘‘కతమే గాథాత్థా కతమేసం ధమ్మానం పదట్ఠానానీ’’తి పుచ్ఛితబ్బత్తా ‘‘తస్మా రక్ఖితచిత్తస్సా’’తిఆది వుత్తం. ‘‘తస్మా రక్ఖితచిత్తస్సా’’తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతా ఇన్ద్రియేసు గుత్తద్వారతా తిణ్ణం సుచరితానం పదట్ఠానం నామ సుచరితపారిపూరియా ఆసన్నకారణత్తా. ‘‘సమ్మాసఙ్కప్పగోచరో’’తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతా నేక్ఖమ్మసఙ్కప్పాదయో సమ్మాసఙ్కప్పా సమథస్స పదట్ఠానం నామ కామచ్ఛన్దఆదినీవరణవిక్ఖమ్భనస్స ఆసన్నకారణత్తా. ‘‘సమ్మాదిట్ఠిపురేక్ఖారో’’తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతా కమ్మస్సకతాసమ్మాదిట్ఠి చ సప్పచ్చయనామరూపదస్సనసమ్మాదిట్ఠి చ విపస్సనాయ పదట్ఠానం నామ అనిచ్చానుపస్సనాదీనం విసేసకారణత్తా. ‘‘ఞత్వాన ఉదయబ్బయ’’న్తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతా ఉదయబ్బయానుపస్సనాపఞ్ఞా దస్సనభూమియా పదట్ఠానం నామ పఠమమగ్గాధిగమస్స ఆసన్నకారణత్తా. ‘‘థినమిద్ధాభిభూ భిక్ఖూ’’తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతం థినమిద్ధాభిభవనం వీరియస్స పదట్ఠానం నామ ఆసన్నకారణత్తా. ‘‘సబ్బా దుగ్గతియో జహే’’తి సుత్తప్పదేసస్స అత్థభూతా పహాతబ్బజహనభావనాయ అరియమగ్గభావనాయ పదట్ఠానం నామ పహాతబ్బప్పహానేన అరియమగ్గభావనాపారిపూరిసమ్భవతో.

‘‘ఏత్తకోవ పదట్ఠానహారసమ్పాతో పరిపుణ్ణో’’తి వత్తబ్బత్తా ‘‘నియుత్తో పదట్ఠానో హారసమ్పాతో’’తి వుత్తం. యేన యేన సంవణ్ణనావిసేసభూతేన పదట్ఠానహారసమ్పాతభూతేన సుత్తప్పదేసత్థాని పదట్ఠానాని నీహరితాని, సో సో సంవణ్ణనావిసేసభూతో పదట్ఠానహారసమ్పాతో నియుత్తో యథారహం నిద్ధారేత్వా యుజ్జితబ్బోతి అత్థో గహేతబ్బోతి.

ఇతి పదట్ఠానహారసమ్పాతే సత్తిబలానురూపా రచితా

విభావనా నిట్ఠితా.

పణ్డితేహి పన…పే… గహేతబ్బోతి.