౪. అనన్తరపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా

౪. యథావుత్తా నిరోధానన్తరసుఞ్ఞతా నిరోధప్పత్తతా ఓకాసదానవిసేసో, అత్తనో అనురూపచిత్తుప్పాదనసమత్థతా చిత్తనియమహేతుతా, తత్థ అనన్తరుప్పాదనసమత్థతా చ సణ్ఠానాభావతో సుట్ఠుతరం నిరన్తరుప్పాదనసమత్థతా చ చిత్తనియమహేతువిసేసో దట్ఠబ్బో. ధాతువసేనాతి విఞ్ఞాణధాతుమనోధాతుమనోవిఞ్ఞాణధాతువసేన. ఏత్తకా ఏవ హి ధాతుయో భిన్నసభావా అనన్తరపచ్చయతాయ నియమేత్వా వత్తబ్బా, అభిన్నసభావా పన విసేసాభావతో పురిమతామత్తంయేవ విసేసం పురక్ఖత్వా వత్తబ్బాతి తా కుసలాదిభేదేన తథా వుత్తా. తేనాహ ‘‘కుసలాదివసేన చా’’తి. యా పన మనోధాతుమనోవిఞ్ఞాణధాతువసేన అనన్తరపచ్చయతా వత్తబ్బా, తత్థ మనోవిఞ్ఞాణధాతు మనోధాతుయా అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయోతి వుచ్చమానో సమ్మోహో సియా, పురే మనోధాతుయా అనన్తరపచ్చయభావేన వుత్తా, ఇదాని మనోవిఞ్ఞాణధాతు మనోధాతుయాతి పచ్చయపచ్చయుప్పన్నవిసేసా న విఞ్ఞాయేయ్య, మనోధాతుయా పన చక్ఖువిఞ్ఞాణాదిధాతూనం అనన్తరపచ్చయభావే వుచ్చమానే నియమో నత్థి. తేనాహ ‘‘మనోధాతు చక్ఖువిఞ్ఞాణధాతుయాతి చా’’తి. తథేవాతి నియమాభావతో ఏవాతి అత్థో. తస్మాతి యస్మా ఇతో అఞ్ఞథా దేసనాయ పచ్చయపచ్చయుప్పన్నానం విసేసాభావో చిత్తవిసేసదస్సనవిచ్ఛేదో నియమాభావో చాతి ఇమే దోసా ఆపజ్జన్తి, తస్మా. నిదస్సనేనాతి ధాతువసేన నిదస్సనేన. నయం దస్సేత్వాతి ‘‘మనోవిఞ్ఞాణధాతు తంసమ్పయుత్తకా చ ధమ్మా మనోధాతుయా తంసమ్పయుత్తకానఞ్చ ధమ్మానం అనన్తరపచ్చయేన పచ్చయో’’తి ఏవమాదికస్స అనన్తరపచ్చయతాగ్గహణస్స నయం దస్సేత్వా. నిరవసేసదస్సనత్థన్తి నిరవసేసస్స అనన్తరపచ్చయభావినో చిత్తుప్పాదస్స దస్సనత్థం.

సదిసకుసలానన్తి సమానకుసలానం, సమానతా చేత్థ ఏకవీథిపరియాపన్నతాయ వేదితబ్బా. తేనేవాహ ‘‘భూమిభిన్నానమ్పి పచ్చయభావో వుత్తో హోతీ’’తి. సమానవీథితా చ యస్మా సమానవేదనా సమానహేతుకా చ హోన్తి, తస్మా ‘‘వేదనాయ వా హేతూహి వా సదిసకుసలాన’’న్తి ఆహ. వా-సద్దో చేత్థ అనియమత్థో. తేన ఞాణసఙ్ఖారాదిభేదస్సపి వికప్పనవసేన సఙ్గహో దట్ఠబ్బో. చుతిపి గహితా తంసభావత్తా. భవఙ్గచిత్తమేవ హి పరియోసానే ‘‘చుతీ’’తి వుచ్చతి. కుసలాకుసలానన్తరఞ్చ కదాచి సా ఉప్పజ్జతీతి తదారమ్మణమ్పి గహితన్తి దట్ఠబ్బం, కిరియజవనానన్తరం తదారమ్మణుప్పత్తియన్తి అధిప్పాయో.

కామావచరకిరియాయ ఆవజ్జనస్సాతి అయమేత్థ అత్థో అధిప్పేతోతి దస్సేన్తో ‘‘ఆవజ్జనగ్గహణేన కామావచరకిరియం విసేసేతీ’’తి ఆహ. తమేవ హి అత్థం పాకటతరం కాతుం ‘‘కామావచరవిపాకో’’తిఆది వుత్తం. వోట్ఠబ్బనమ్పి గహితం సన్తీరణానన్తరత్తాతి అధిప్పాయో.

అనన్తరపచ్చయనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.