౯. అపరినిప్ఫన్నకథావణ్ణనా

౯౧౭-౯౧౮. అనిచ్చాదికో భావోతి అనిచ్చసఙ్ఖారపటిచ్చసముప్పన్నతాదికో భావో ధమ్మో పకతి ఏతస్సాతి అత్థో. దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్నన్తి ‘‘దుక్ఖసచ్చం సన్ధాయ పుచ్ఛా కతా, న దుక్ఖతామత్త’’న్తి అయమత్థో విఞ్ఞాయతి ‘‘న కేవలఞ్హి పఠమసచ్చమేవ దుక్ఖ’’న్తి వచనేన. తథా సతి పరవాదినా చక్ఖాయతనాదీనం అఞ్ఞేసఞ్చ తంసరిక్ఖకానం ధమ్మానం పరినిప్ఫన్నతా నానుజానితబ్బా సియా. కస్మా? తేసమ్పి హి దుక్ఖసచ్చేన సఙ్గహో, న ఇతరసచ్చేహి. యఞ్హి సముదయసచ్చతో నిబ్బత్తం, తం నిప్పరియాయతో దుక్ఖసచ్చం, ఇతరం సఙ్ఖారదుక్ఖతాయ దుక్ఖన్తి ఇమమత్థం దస్సేన్తో ‘‘న కేవలఞ్హీ’’తిఆదిమాహ. తత్థ న హి అనుపాదిన్నానీతి ఇమినా చక్ఖాయతనాదీనం సముదయసచ్చేన సఙ్గహాభావమాహ. లోకుత్తరానీతి ఇమినా నిరోధమగ్గసచ్చేహి. యది ఏవమేత్థ యుత్తి వత్తబ్బా, కిమేత్థ వత్తబ్బం? సభావో హేస పరవాదివాదస్స, యదిదం పుబ్బేనాపరమసంసన్దనం. తథా హి సో విఞ్ఞూహి పటిక్ఖిత్తో. తథా చేవ తం అమ్హేహి తత్థ తత్థ విభావితం. ఏతన్తి ‘‘రూపం అపరినిప్ఫన్నం, దుక్ఖఞ్ఞేవ పరినిప్ఫన్న’’న్తి యదేతం తయా వుత్తం, ఏతం నో వత రే వత్తబ్బే. కస్మా? రూపస్స చ దుక్ఖత్తా. రూపఞ్హి అనిచ్చం దుక్ఖాధిట్ఠానఞ్చ. తేన వుత్తం ‘‘యదనిచ్చం తం దుక్ఖం. సంఖిత్తేన పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా దుక్ఖా’’తి చ.

అపరినిప్ఫన్నకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

తేవీసతిమవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.

కథావత్థుపకరణ-అనుటీకా సమత్తా.

నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స