౧౩. పురిసకారానుయోగవణ్ణనా

౧౨౩. కమ్మానన్తి కుసలాకుసలకమ్మానం. తగ్గహణేనేవ హి తంతంకిచ్చకరణీయే కిరియానమ్పి సఙ్గహో దట్ఠబ్బో. నిప్ఫాదకప్పయోజకభావేనాతి కారకకారాపకభావేన.

౧౨౫. కమ్మకారకస్స పుగ్గలస్స యో అఞ్ఞో పుగ్గలో కారకో. తేనపీతి కారకకారకేనపి. తస్సాతి కారకకారకస్స. అఞ్ఞన్తి అఞ్ఞం కమ్మం. ఏవన్తి ఇమినా వుత్తప్పకారేన. తేహి తేహి కారకేహి పుగ్గలా వియ అఞ్ఞాని కమ్మాని కరీయన్తీతి దస్సేతి. తేనాహ ‘‘కమ్మవట్టస్స అనుపచ్ఛేదం వదన్తీ’’తి. ఏవం సన్తే పుగ్గలస్స కారకో, కమ్మస్స కారకోతి అయం విభాగో ఇధ అనామట్ఠో హోతి, తథా చ సతి కారకపరమ్పరాయ వచనం విరుజ్ఝేయ్యాతి ఆహ ‘‘పుగ్గలస్స…పే… విచారేతబ్బమేత’’న్తి. తస్స కారకన్తి పుగ్గలస్స కారకం. ఇదఞ్చాతి న కేవలం పుగ్గలకారకస్స కమ్మకారకతాపత్తియేవ దోసో, అథ ఖో ఇదం కమ్మకారకతాయ కారకపరమ్పరాపజ్జనమ్పి విచారేతబ్బం, న యుజ్జతీతి అత్థో. పుగ్గలానఞ్హి పటిపాటియా కారకభావో కారకపరమ్పరా.

౧౭౦. ఏకో అన్తోతి ‘‘గాహో’’తి సస్సతగాహసఙ్ఖాతో అన్తోతి అత్థో.

౧౭౬. సియా అఞ్ఞో, సియా అనఞ్ఞో, సియా న వత్తబ్బో ‘‘అఞ్ఞోతి వా అనఞ్ఞోతి వా’’తి, ఏవం పవత్తనిగణ్ఠవాదసదిసత్తా సో ఏవ ఏకో నేవ సో హోతి, న అఞ్ఞోతి లద్ధిమత్తం. తేనాహ ‘‘ఇదం పన నత్థేవా’’తి. పరస్స ఇచ్ఛావసేనేవాతి పరవాదినో లద్ధివసేనేవ. ఏకం అనిచ్ఛన్తస్సాతి ఏకం ‘‘సో కరోతి, సో పటిసంవేదేతీ’’తి గహణం సస్సతదిట్ఠిభయేన పటిక్ఖిపన్తస్స ఇతరం ఉచ్ఛేదగ్గహణం ఆపన్నం. తఞ్చ పటిక్ఖిపన్తస్స అఞ్ఞం మిస్సకం నిచ్చానిచ్చగ్గహణం, విక్ఖేపగ్గహణఞ్చ ఆపన్నం. కారకవేదకిచ్ఛాయ ఠత్వాతి స్వేవ కారకో వేదకో చాతి ఇమస్మిం ఆదాయే ఠత్వా. తంతంఅనిచ్ఛాయాతి తస్స తస్స వాదస్స అసమ్పటిచ్ఛనేన. ఆపన్నవసేనపీతి ఆపన్నగాహవసేనపి అయం అనుయోగో వుత్తోతి యోజనా. సబ్బేసం ఆపన్నత్తాతి హేట్ఠా వుత్తనయేన సబ్బేసం వికప్పానం అనుక్కమేన ఆపన్నత్తా నాయమనుయోగో కతోతి యోజనా. ఏకేకస్సేవాతి తేసు విసుం విసుం ఏకేకస్సేవ ఆపన్నత్తా. తన్తివసేన పన తే వికప్పా ఏకజ్ఝం దస్సేత్వాతి అధిప్పాయో. ఏకతో యోజేతబ్బం చతున్నమ్పి పఞ్హానం ఏకతో పుట్ఠత్తా.

పురిసకారానుయోగవణ్ణనా నిట్ఠితా.

కల్యాణవగ్గో నిట్ఠితో.