పఠమగాథాసఙ్గణికం

సత్తనగరేసు పఞ్ఞత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౩౫. అడ్ఢుడ్ఢసతానీతి తీణి సతాని పఞ్ఞాసఞ్చ సిక్ఖాపదాని. విగ్గహన్తి మనుస్సవిగ్గహం. అతిరేకన్తి దసాహపరమం అతిరేకచీవరం. కాళకన్తి ‘‘సుద్ధకాళకాన’’న్తి వుత్తకాళకం. భూతన్తి భూతారోచనం. పరమ్పరభత్తన్తి పరమ్పరభోజనం. భిక్ఖునీసు చ అక్కోసోతి ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖుం అక్కోసేయ్య వా పరిభాసేయ్య వా’’తి (పాచి. ౧౦౨౯) వుత్తసిక్ఖాపదం. అన్తరవాసకన్తి అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరపటిగ్గణ్హనం. రూపియన్తి రూపియసంవోహారం. సుత్తన్తి ‘‘సామం సుత్తం విఞ్ఞాపేత్వా తన్తవాయేహీ’’తి (పారా. ౬౩౭) వుత్తసిక్ఖాపదం. ఉజ్ఝాపనకేతి ఉజ్ఝాపనకే ఖియ్యనకే పాచిత్తియం. పాచితపిణ్డన్తి భిక్ఖునీపరిపాచితం. చీవరం దత్వాతి ‘‘సమగ్గేన సఙ్ఘేన చీవరం దత్వా’’తి (పాచి. ౪౮౫) వుత్తసిక్ఖాపదం. వోసాసన్తీతి ‘‘భిక్ఖూ పనేవ కులేసు నిమన్తితా భుఞ్జన్తి, తత్ర చేసా భిక్ఖునీ’’తి (పాచి. ౫౫౮) వుత్తపాటిదేసనీయం. గిరగ్గన్తి ‘‘యా పన భిక్ఖునీ నచ్చం వా గీతం వా’’తి (పాచి. ౮౩౪) వుత్తసిక్ఖాపదం. చరియాతి ‘‘అన్తోవస్సం చారికం చరేయ్యా’’తి (పాచి. ౯౭౦) చ, ‘‘వస్సంవుత్థా చారికం న పక్కమేయ్యా’’తి (పాచి. ౯౭౪) చ వుత్తసిక్ఖాపదద్వయం. ఛన్దదానేనాతి పారివాసికేన ఛన్దదానేన.

పారాజికాని చత్తారీతి భిక్ఖునీనం చత్తారి పారాజికాని. కుటీతి కుటికారసిక్ఖాపదం. కోసియన్తి కోసియమిస్సకసిక్ఖాపదం. సేయ్యాతి అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యసిక్ఖాపదం. ఖణనేతి పథవీఖణనం. గచ్ఛ దేవతేతి భూతగామసిక్ఖాపదం. సిఞ్చన్తి సప్పాణకఉదకసిఞ్చనం. మహావిహారోతి మహల్లకవిహారో. అఞ్ఞన్తి అఞ్ఞవాదకం. ద్వారన్తి యావ ద్వారకోసా. సహధమ్మోతి సహధమ్మికం వుచ్చమానో. పయోపానన్తి సురుసురుకారకం. ఏళకలోమానీతి ఏళకలోమధోవాపనం. పత్తోతి ఊనపఞ్చబన్ధనపత్తో. ఓవాదోతి భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా ఓవాదో. భేసజ్జన్తి తదుత్తరిభేసజ్జవిఞ్ఞాపనం. సూచీతి అట్ఠిమయాదిసూచిఘరం. ఆరఞ్ఞికోతి ‘‘యాని ఖో పన తాని ఆరఞ్ఞకాని సేనాసనానీ’’తిఆదినా (పాచి. ౫౭౦) వుత్తపాటిదేసనీయం. ఓవాదోతి ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఓవాదాయ వా సంవాసాయ వా న గచ్ఛేయ్యా’’తి (పాచి. ౧౦౫౫) వుత్తసిక్ఖాపదం.

పారాజికాని చత్తారీతిఆదినా ఛసు నగరేసు పఞ్ఞత్తం ఏకతో సమ్పిణ్డిత్వా సావత్థియా పఞ్ఞత్తం విసుం గణేత్వా సబ్బానేవ సిక్ఖాపదాని ద్వీహి రాసీహి సఙ్గణ్హాతి.

సత్తనగరేసు పఞ్ఞత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

చతువిపత్తివణ్ణనా

౩౩౬. ఏకతింస గరుకా నామ ఉభతో అట్ఠ పారాజికా, భిక్ఖూనం తేరస, భిక్ఖునీనం దస సఙ్ఘాదిసేసా. అట్ఠేత్థ అనవసేసాతి ఏతేసు యథావుత్తగరుకేసు సాధారణాసాధారణవసేన అట్ఠ పారాజికా అనవసేసా నామ.

అసాధారణాదివణ్ణనా

౩౩౮. ‘‘ధోవనఞ్చ పటిగ్గహో’’తి గాథా అట్ఠకథాచరియానం. తత్థ ధోవనఞ్చ పటిగ్గహోతి అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరధోవాపనం చీవరపటిగ్గహణఞ్చ. కోసేయ్య…పే… ద్వే లోమాతి ఏళకలోమవగ్గే ఆదితో సత్త సిక్ఖాపదాని వుత్తాని. వస్సికాతి వస్సికసాటికసిక్ఖాపదం. ఆరఞ్ఞకేన చాతి సాసఙ్కసిక్ఖాపదం వుత్తం. పణీతన్తి పణీతభోజనవిఞ్ఞత్తి. ఊనన్తి ఊనవీసతివస్ససిక్ఖాపదం. నిసీదనే చ యా సిక్ఖా, వస్సికా యా చ సాటికాతి నిసీదనవస్సికసాటికానం పమాణాతిక్కమో.

ఆపత్తిక్ఖన్ధా చేవ ఉపోసథాదీని చ ‘‘పారాజికసఙ్ఘాదిసేసా’’తిఆదినా విభత్తత్తా ‘‘విభత్తియో’’తి వుత్తాని. తేవీసతి సఙ్ఘాదిసేసాతి భిక్ఖునీనం ఆగతాని దస, భిక్ఖూనం తేరసాతి తేవీసతి. ద్వేచత్తాలీస నిస్సగ్గియాతిఆదీసుపి ఏసేవ నయో. ద్వీహి…పే… కిచ్చం ఏకేన సమ్మతీతి ద్వీహి వివాదాధికరణం, చతూహి అనువాదాధికరణం, తీహి ఆపత్తాధికరణం, ఏకేన కిచ్చాధికరణం సమ్మతీతి అత్థో.

౩౩౯. నిరఙ్కతోతి సఙ్ఘమ్హా అపసారితో.