౫. అచేలకవగ్గో

౧. అచేలకసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౭౩. అచేలకవగ్గస్స పఠమసిక్ఖాపదే తేసన్తి తిత్థియానం. తత్థాతి భాజనే. ఇతోతి పత్తతో. సచే తిత్థియో వదతీతి ‘‘పఠమమేవ మం సన్ధాయ అభిహరిత్వా ఠపితం మయ్హం సన్తకం హోతి, ఇమస్మిం భాజనే ఆకిరథా’’తి వదతి, వట్టతి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. అఞ్ఞతిత్థియతా, అజ్ఝోహరణీయతా, అజ్ఝోహరణత్థాయ సహత్థా అనిక్ఖిత్తభాజనే దానన్తి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

అచేలకసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. ఉయ్యోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౭౪. దుతియం ఉత్తానత్థమేవ. అనాచారం ఆచరితుకామతా, తదత్థమేవ ఉపసమ్పన్నస్స ఉయ్యోజనా, ఏవం ఉయ్యోజేన్తస్స ఉపచారాతిక్కమోతి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

ఉయ్యోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. సభోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౮౦. తతియే పిట్ఠసఙ్ఘాటోతి ద్వారబాహాయేతం అధివచనం. ఖుద్దకం నామ సయనిఘరం విత్థారతో పఞ్చహత్థప్పమాణం హోతి, తస్స చ మజ్ఝిమట్ఠానం పిట్ఠసఙ్ఘాటతో అడ్ఢతేయ్యహత్థప్పమాణమేవ హోతి, తస్మా తాదిసే సయనిఘరే పిట్ఠసఙ్ఘాటతో హత్థపాసం విజహిత్వా నిసిన్నో పిట్ఠివంసం అతిక్కమిత్వా నిసిన్నో నామ హోతి. ఏవం నిసిన్నో చ మజ్ఝం అతిక్కమిత్వా నిసిన్నో నామ హోతీతి ఆహ ‘‘ఇమినా మజ్ఝాతిక్కమం దస్సేతీ’’తి. యథా వా తథా వా కతస్సాతి పిట్ఠివంసం ఆరోపేత్వా వా అనారోపేత్వా వా కతస్స. సచిత్తకన్తి అనుపవిసిత్వా నిసీదనచిత్తేన సచిత్తకం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. పరియుట్ఠితరాగజాయమ్పతికానం సన్నిహితతా, సయనిఘరతా, దుతియస్స భిక్ఖునో అభావో, అనుపఖజ్జ నిసీదనన్తి ఇమాని పనేత్థ చత్తారి అఙ్గాని.

సభోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨౮౪-౨౮౯. చతుత్థపఞ్చమేసు నత్థి కిఞ్చి వత్తబ్బం.

౬. చారిత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౯౮. ఛట్ఠే పకతివచనేనాతి ఏత్థ యం ద్వాదసహత్థబ్భన్తరే ఠితేన సోతుం సక్కా భవేయ్య, తం పకతివచనం నామ. ఆపుచ్ఛితబ్బోతి ‘‘అహం ఇత్థన్నామస్స ఘరం గచ్ఛామీ’’తి వా ‘‘చారిత్తం ఆపజ్జామీ’’తి వా ఈదిసేన వచనేన ఆపుచ్ఛితబ్బో. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరేన నిమన్తనసాదియనం, సన్తం భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛనా, భత్తియఘరతో అఞ్ఞఘరప్పవేసనం, మజ్ఝన్హికానతిక్కమో, సమయస్స వా ఆపదానం వా అభావోతి ఇమాని పనేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని.

చారిత్తసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. మహానామసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౦౩. సత్తమే మహానామో నామాతి అనురుద్ధత్థేరస్స భాతా భగవతో చూళపితు పుత్తో. సుద్ధోదనో సక్కోదనో సుక్కోదనో ధోతోదనో అమితోదనోతి ఇమే హి పఞ్చ జనా భాతరో. అమితా నామ దేవీ తేసం భగినీ, తిస్సత్థేరో తస్సా పుత్తో. తథాగతో చ నన్దత్థేరో చ సుద్ధోదనస్స పుత్తా, మహానామో చ అనురుద్ధత్థేరో చ సుక్కోదనస్స, ఆనన్దత్థేరో అమితోదనస్స. సో భగవతో కనిట్ఠో, మహానామో మహల్లకతరో సకదాగామీ అరియసావకో. తేన వుత్తం ‘‘మహానామో నామ…పే… అరియసావకో’’తి.

౩౦౫-౩౦౬. పాళియం అజ్జణ్హోతి అజ్జ ఏకదివసన్తి అత్థో, ‘‘అజ్జనో’’తి వా అత్థో గహేతబ్బో, నో అమ్హాకం. కాలం ఆహరిస్సథాతి స్వే హరిస్సథ. తతో చే ఉత్తరి సాదియేయ్యాతి సచే తత్థ రత్తీహి వా భేసజ్జేహి వా పరిచ్ఛేదో కతో హోతి ‘‘ఏత్తకాయేవ వా రత్తియో ఏత్తకాని వా భేసజ్జాని విఞ్ఞాపేతబ్బానీ’’తి, తతో రత్తిపరియన్తతో వా భేసజ్జపరియన్తతో వా ఉత్తరి విఞ్ఞాపేన్తో సాదియేయ్య. ‘‘ఇమేహి తయా భేసజ్జేహి పవారితమ్హ, అమ్హాకఞ్చ ఇమినావ భేసజ్జేన అత్థో’’తి ఆచిక్ఖిత్వా విఞ్ఞాపేతుమ్పి గిలానోవ లభతి.

౩౧౦. యస్మా సఙ్ఘపవారణాయమేవాయం విధి, తస్మా ‘‘యే అత్తనో పుగ్గలికాయ పవారణాయ పవారితా’’తి వుత్తం. సేసం ఉత్తానమేవ. సఙ్ఘపవారణతా, భేసజ్జవిఞ్ఞత్తి, అగిలానతా, పరియన్తాతిక్కమోతి ఇమాని పనేత్థ చత్తారి అఙ్గాని.

మహానామసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౮. ఉయ్యుత్తసేనాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౧౧. అట్ఠమం ఉత్తానత్థమేవ. ఉయ్యుత్తసేనా, దస్సనత్థాయ గమనం, అనుఞ్ఞాతోకాసతో అఞ్ఞత్ర దస్సనం, తథారూపపచ్చయస్స ఆపదాయ వా అభావోతి ఇమాని పనేత్థ చత్తారి అఙ్గాని.

ఉయ్యుత్తసేనాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౯. సేనావాససిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౧౭. నవమసిక్ఖాపదమ్పి ఉత్తానమేవ. తిరత్తాతిక్కమో, సేనాయ సూరియస్స అత్థఙ్గమో, గిలానతాదీనం అభావోతి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

సేనావాససిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. ఉయ్యోధికసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౨౨. దసమే కతి తే లక్ఖాని లద్ధానీతి తవ సరప్పహారస్స లక్ఖణభూతా కిత్తకా జనా తయా లద్ధాతి అత్థో, కిత్తకా తయా విద్ధాతి వుత్తం హోతి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. ఉయ్యోధికాదిదస్సనత్థాయ గమనం, అనుఞ్ఞాతోకాసతో అఞ్ఞత్ర దస్సనం, తథారూపపచ్చయస్స ఆపదాయ వా అభావోతి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

ఉయ్యోధికసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితో అచేలకవగ్గో పఞ్చమో.