సాధారణాసాధారణకథావణ్ణనా

౭౭౯-౮౦. సబ్బసిక్ఖాపదానన్తి ఉభతోవిభఙ్గాగతానం సబ్బసిక్ఖాపదానం. భిక్ఖూహి భిక్ఖునీహీతి ఉభయత్థ సహత్థే కరణవచనం. భిక్ఖూహి భిక్ఖునీనఞ్చ, భిక్ఖునీహి భిక్ఖూనఞ్చాతి ఉభయత్థ అసాధారణపఞ్ఞత్తఞ్చ, తథా భిక్ఖూహి భిక్ఖునీనఞ్చ, భిక్ఖునీహి భిక్ఖూనఞ్చాతి ఉభయత్థ సాధారణసిక్ఖాపదఞ్చ అహం వక్ఖామీతి యోజనా. సమాహితాతి ఏకగ్గచిత్తా. తం మయా వుచ్చమానం నిదానాదినయం. సుణాథాతి సోతుజనం సక్కచ్చసవనే నియోజేతి.

౭౮౧. ‘‘నిదాన’’న్తిఆదిగాథా వుత్తత్థావ.

౭౮౨-౩. ‘‘కతి వేసాలియా’’తిఆది పుచ్ఛాగాథా ఉత్తానత్థాయేవ.

౭౮౬. ‘‘దస వేసాలియా’’తిఆదివిస్సజ్జనగాథానం ‘‘మేథున’’న్తిఆదయో నిద్దేసవసేన వుత్తా. విగ్గహోతి మనుస్సవిగ్గహం పారాజికం. చతుత్థన్తిమవత్థుకన్తి ఉత్తరిమనుస్సధమ్మపారాజికం. అతిరేకచీవరన్తి పఠమకథినం. సుద్ధకాళకేళకలోమకన్తి ఏళకలోమవగ్గే దుతియం.

౭౮౭. భూతన్తి పఠమే ముసావాదవగ్గే అట్ఠమం. పరమ్పరఞ్చేవాతి పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం. ముఖద్వారన్తి చతుత్థే భోజనవగ్గే దసమం. భిక్ఖునీసు చ అక్కోసోతి భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే ఛట్ఠే ఆరామవగ్గే దుతియం.

౭౮౮. ద్వే అనుద్ధంసనానీతి అట్ఠమనవమసఙ్ఘాదిసేసా. చీవరస్స పటిగ్గహోతి చీవరవగ్గే పఞ్చమం.

౭౮౯. రూపియన్తి ఏళకలోమవగ్గే అట్ఠమం. సుత్తవిఞ్ఞత్తీతి పత్తవగ్గే ఛట్ఠం. ఉజ్ఝాపనన్తి దుతియే భూతగామవగ్గే తతియం. పరిపాచితపిణ్డోతి తతియే ఓవాదవగ్గే నవమం. తథేవ గణభోజనన్తి చతుత్థే భోజనవగ్గే దుతియం.

౭౯౦. వికాలే భోజనఞ్చేవాతి తత్థేవ సత్తమం. చారిత్తన్తి అచేలకవగ్గే పఞ్చమే ఛట్ఠం. న్హానన్తి సురాపానవగ్గే ఛట్ఠే సత్తమం. ఊనవీసతివస్సన్తి సత్తమే సప్పాణకవగ్గే పఞ్చమం. దత్వా సఙ్ఘేన చీవరన్తి అట్ఠమే సహధమ్మికవగ్గే నవమం.

౭౯౧. వోసాసన్తీతి దుతియం భిక్ఖుపాటిదేసనీయం. నచ్చం వా గీతం వాతి పఠమే లసుణవగ్గే దసమం. చారికద్వయన్తి చతుత్థే తువట్టవగ్గే సత్తమట్ఠమాని. ఛన్దదానేనాతి అట్ఠమే కుమారిభూతవగ్గే ఏకాదసమం. ‘‘ఛన్దదానేతీ’’తి వా పాఠో. ‘‘ఛన్దదానం ఇతి ఇమే’’తి పదచ్ఛేదో.

౭౯౨. కుటీతి ఛట్ఠో సఙ్ఘాదిసేసో. కోసియన్తి నిస్సగ్గియేసు దుతియే ఏళకలోమవగ్గే పఠమం. సేయ్యన్తి ముసావాదవగ్గే పఞ్చమం. పథవీతి ముసావాదవగ్గే దసమం. భూతగామకన్తి భూతగామవగ్గే దుతియే పఠమం. సప్పాణకఞ్చ సిఞ్చన్తీతి భూతగామవగ్గే దసమం.

౮౦౦. ఛఊనాని తీణేవ సతానీతి ఛహి ఊనాని తీణేవ సతాని, చతునవుతాధికాని ద్విసతానీతి అత్థో. సమచేతసాతి –

‘‘వధకే దేవదత్తమ్హి, చోరే అఙ్గులిమాలకే;

ధనపాలే రాహులే చ, సబ్బత్థ సమమానసో’’తి. (మి. ప. ౬.౬.౫; ధ. ప. అట్ఠ. ౧.౧౬ దేవదత్తవత్థు; ఇతివు. అట్ఠ. ౧౦౦) –

వచనతో సబ్బేసు హితాహితేసు, లాభాలాభాదీసు చ అట్ఠసు లోకధమ్మేసు నిబ్బికారతాయ చ సమానచిత్తేన తథాగతేన.

వుత్తావసేసాతి వేసాలియాదీసు ఛసు నగరేసు వుత్తేహి అవసిట్ఠాని. ఇమే సబ్బే ఇమాని సబ్బాని సిక్ఖాపదాని సావత్థియం కతాని భవన్తి, పఞ్ఞత్తాని హోన్తీతి అత్థో.

౮౦౧. పారాజికాని చత్తారీతి వేసాలియం వుత్తం మేథునమనుస్సవిగ్గహఉత్తరిమనుస్సధమ్మం, రాజగహే అదిన్నాదానన్తి చత్తారి. సత్త సఙ్ఘాదిసేసకాతి రాజగహే వుత్తా ద్వే అనుద్ధంసనా, ద్వే చ భేదా, ఆళవియం కుటికారో, కోసమ్బియం మహల్లకవిహారో, దోవచస్సన్తి సత్త. నిస్సగ్గియాని అట్ఠేవాతి వేసాలియం అతిరేకచీవరం, కాళకఏళకలోమం, రాజగహే చీవరపటిగ్గహణం, రూపియపటిగ్గహణం, సుత్తవిఞ్ఞత్తి, ఆళవియం కోసియమిస్సకం, కపిలవత్థుమ్హి ఏళకలోమధోవనం, ఊనపఞ్చబన్ధనన్తి అట్ఠ.

ద్వత్తింసేవ చ ఖుద్దకాతి వేసాలియం భూతారోచనం, పరమ్పరభోజనం, అప్పటిగ్గహణం, అచేలకం, ‘‘యా పన భిక్ఖునీ భిక్ఖుం అక్కోసేయ్యా’’తి పఞ్చ, రాజగహే ఉజ్ఝాపనకం, భిక్ఖునిపరిపాచితపిణ్డో, గణభోజనం, వికాలభోజనం, ‘‘యో పన భిక్ఖు నిమన్తితో’’తిఆది చ, ‘‘ఓరేనడ్ఢమాసం నహాయేయ్యా’’తి, ఊనవీసతివస్సం, ‘‘సమగ్గేన సఙ్ఘేన చీవరం దత్వా’’తి భిక్ఖూనం అట్ఠ, భిక్ఖునీనం పన ‘‘నచ్చం వా గీతం వా’’తిఆది చ, ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అన్తోవస్స’’న్తిఆది చ, ‘‘యా పన భిక్ఖునీ వస్సంవుత్థా’’తిఆది చాతి ద్వయం, ‘‘యా పన భిక్ఖునీ పారివాసికఛన్దదానేనా’’తిఆది చాతి చత్తారి, ఆళవియం అనుపసమ్పన్నేన ఉత్తరి దిరత్తతిరత్తం, ‘‘పథవిం ఖణేయ్య వా’’తిఆది, భూతగామపాతబ్యతాయ, ‘‘జానం సప్పాణకం ఉదక’’న్తి చత్తారి, కోసమ్బియం అఞ్ఞవాదకే విహేసకే, యావద్వారకోసా అగ్గళట్ఠపనాయ, సురామేరయపానే, అనాదరియే, ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖూహి సహధమ్మిక’’న్తిఆది చాతి పఞ్చ, కపిలవత్థుమ్హి ‘‘భిక్ఖునుపస్సయం గన్త్వా’’తిఆది, ‘‘అగిలానేన భిక్ఖునా చాతుమాస’’న్తిఆది, ‘‘అట్ఠిమయం వా దన్తమయం వా’’తిఆది తీణి భిక్ఖూనం, భిక్ఖునీనం పన ‘‘ఉదకసుద్ధికం పనా’’తిఆది, ‘‘ఓవాదాయ వా’’తిఆదీతి ద్వే, భగ్గేసు ‘‘అగిలానో విసిబ్బనాపేక్ఖో’’తిఆది ఏకన్తి ఏతాని బాత్తింసేవ పాచిత్తియాని.

౮౦౨. ద్వే గారయ్హాతి ‘‘భిక్ఖు పనేవ కులేసూ’’తిఆది, ‘‘యాని ఖో పన తాని ఆరఞ్ఞకానీ’’తిఆది చాతి ద్వే పాటిదేసనీయా. తయో సేఖాతి కోసమ్బియం న సురుసురుకారకం, భగ్గేసు న సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం, న ససిత్థకం పత్తధోవనన్తి తీణి సేఖియాని. ఛప్పఞ్ఞాసేవ సిక్ఖాపదాని పిణ్డితాని వేసాలియాదీసు ఛసు నగరేసు పఞ్ఞత్తాని భవన్తీతి యోజనా.

౮౦౩. సత్తసు నగరేసు పఞ్ఞత్తాని ఏతాని సబ్బానేవ సిక్ఖాపదాని పన అడ్ఢుడ్ఢాని సతానేవ భవన్తి. సావత్థియం పఞ్ఞత్తేహి చతునవుతాధికద్విసతసిక్ఖాపదేహి సద్ధిం ఛసు నగరేసు పఞ్ఞత్తాని ఛపఞ్ఞాస సిక్ఖాపదాని పఞ్ఞాసాధికాని తీణి సతాని భవన్తీతి అత్థో. అడ్ఢేన చతుత్థం యేసం తాని అడ్ఢుడ్ఢాని.

౮౦౪-౧౦. ఏవం నిదానవసేన నగరం దస్సేత్వా ఇదాని నిదానమఞ్ఞమసేసేత్వా ఉభతోవిభఙ్గాగతానం సబ్బేసం సిక్ఖాపదానం కేవలం పిణ్డవసేన గణనం దస్సేతుమాహ ‘‘సిక్ఖాపదాని భిక్ఖూన’’న్తిఆది.

౮౧౧. ఏవం సబ్బసిక్ఖాపదానం నిదానఞ్చ గణనఞ్చ దస్సేత్వా ఇదాని అసాధారణాని దస్సేతుమాహ ‘‘ఛచత్తాలీసా’’తిఆది. భిక్ఖూనం భిక్ఖునీహి అసాధారణభావం మహేసినా గమితాని సిక్ఖాపదాని ఛచత్తాలీసేవ హోన్తీతి యోజనా. ఇమినా ఉద్దేసమాహ.

౮౧౪. ‘‘ఛ చ సఙ్ఘాదిసేసా’’తిఆదీహి ద్వీహి గాథాహి నిద్దేసం దస్సేత్వా ‘‘విస్సట్ఠీ’’తిఆదినా పటినిద్దేసమాహ.

౮౧౫. ‘‘నిస్సగ్గియే ఆదివగ్గస్మి’’న్తి పదచ్ఛేదో. ధోవనన్తి అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరధోవనం. పటిగ్గహోతి తస్సాయేవ హత్థతో చీవరపటిగ్గహణం.

౮౧౬. ఆరఞ్ఞన్తి ఏకూనతింసతిమం సిక్ఖాపదం.

౮౧౭. భిక్ఖూనం, భిక్ఖునీనఞ్చ వుత్తాని సబ్బాని పాచిత్తియాని గణనావసా అట్ఠాసీతిసతం భవన్తీతి యోజనా. అట్ఠాసీతిసతన్తి భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖాగతం ఛసట్ఠిసతపాచిత్తియం వక్ఖమానేహి భిక్ఖునియతేహి బావీసతిపాచిత్తియేహి సద్ధిం అట్ఠాసీతిసతం హోతి. తతోతి అట్ఠాసీతాధికసతపాచిత్తియతో నిద్ధారితాని ఏతాని ద్వావీసతి ఖుద్దకాని భిక్ఖూనం పాతిమోక్ఖకే భవన్తీతి యోజనా.

౮౧౮. భిక్ఖునివగ్గోతి భిక్ఖునీనం ఓవాదవగ్గో. పరమ్పరభోజనే పఞ్ఞత్తం సిక్ఖాపదం పరమ్పరభోజనం, పరమ్పరభోజనేన సహ వత్తతీతి సపరమ్పరభోజనో.

౮౨౨. ‘‘ఏకతో పన పఞ్ఞత్తా’’తిఆది నిగమనం. భిక్ఖునీహి అసాధారణతం గతా ఏకతోవ పఞ్ఞత్తా ఇమే ఇమాని సిక్ఖాపదాని పిణ్డితాని ఛచత్తాలీస హోన్తీతి యోజనా.

౮౨౩. మహేసినా భిక్ఖూహి అసాధారణభావం గమితాని భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదాని పరిపిణ్డితాని సతం, తింస చ భవన్తీతి యోజనా.

౮౨౪. ఏవం ఉద్దిట్ఠానం నిద్దేసమాహ ‘‘పారాజికానీ’’తిఆదినా. పారాజికాని చత్తారీతి ఉబ్భజాణుమణ్డలికవజ్జపటిచ్ఛాదికఉక్ఖిత్తానువత్తికఅట్ఠవత్థుకసఙ్ఖాతాని చత్తారి పారాజికాని.

౮౨౬. ద్వీహి గాథాహి నిద్దిట్ఠానం పటినిద్దేసో ‘‘భిక్ఖునీనం తు సఙ్ఘాదిసేసేహీ’’తిఆది. చతున్నం పారాజికానం ఉద్దేసవసేనేవ పాకటత్తా పటినిద్దేసే అగ్గహణం. ఆదితో ఛాతి ఉస్సయవాదికాదయో ఛ సఙ్ఘాదిసేసా. ‘‘ఆదితో’’తి ఇదం ‘‘యావతతియకా’’తి ఇమినాపి యోజేతబ్బం, అట్ఠసు యావతతియకేసు పురిమాని చత్తారి సిక్ఖాపదానీతి వుత్తం హోతి.

౮౨౭. సత్తఞ్ఞదత్థికాదీనీతి ఆది-సద్దేన అఞ్ఞదత్థికసిక్ఖాపదతో పచ్ఛిమాని చత్తారి, పురిమాని ‘‘అఞ్ఞం విఞ్ఞాపేయ్య, అఞ్ఞం చేతాపేయ్యా’’తి ద్వే చ గహితాని. పత్తో చేవాతి పఠమం పత్తసన్నిచయసిక్ఖాపదమాహ. దుతియవగ్గే పురిమసిక్ఖాపదద్వయం ‘‘గరుం లహు’’న్తి ఇమినా గహితం.

౮౨౮. ఇధ భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే ఏతాని పన ద్వాదసేవ నిస్సగ్గియాని సత్థారా భిక్ఖునీనం వసేన ఏకతో పఞ్ఞత్తానీతి యోజనా.

౮౨౯-౩౦. ‘‘సబ్బేవ గణనావసా’’తిఆది నిగమనం. భిక్ఖూహి అసాధారణతం గతా భిక్ఖునీనం ఏకతో పఞ్ఞత్తా సతం, తింస భవన్తీతి యోజనా.

౮౩౧-౩. ‘‘అసాధారణా ఉభిన్న’’న్తి పదచ్ఛేదో. ఉభిన్నం అసాధారణసిక్ఖాపదాని సతఞ్చ సత్తతి చ ఛ చ భవన్తి. ఏవముద్దిట్ఠానం నిద్దేసో ‘‘పారాజికాని చత్తారీ’’తిఆది. భిక్ఖూహి అసాధారణాని భిక్ఖునీనం చత్తారి పారాజికాని. దసచ్ఛ చాతి భిక్ఖూహి అసాధారణాని భిక్ఖునీనం సఙ్ఘాదిసేసా దస, భిక్ఖునీహి అసాధారణాని భిక్ఖూనం విస్సట్ఠిఆదికా సఙ్ఘాదిసేసా ఛ చాతి సఙ్ఘాదిసేసా సోళస.

అనియతా దువే చేవాతి భిక్ఖునీహి అసాధారణాని భిక్ఖూనం అనియతా ద్వే చ. నిస్సగ్గా చతువీసతీతి భిక్ఖునీహి అసాధారణాని భిక్ఖూనం ద్వాదస, భిక్ఖూహి అసాధారణాని భిక్ఖునీనం ద్వాదసాతి ఏవం నిస్సగ్గియా చతువీసతి చ. సతం అట్ఠారస ఖుద్దకాతి భిక్ఖునీహి అసాధారణాని భిక్ఖూనం బావీసతి, భిక్ఖూహి అసాధారణాని భిక్ఖునీనం ఛన్నవుతీతి అట్ఠారసాధికసతం ఖుద్దకాని చ. ఏత్థాతి ఇమస్మిం అసాధారణసఙ్గహే.

ద్వాదసేవ చ గారయ్హాతి భిక్ఖునీహి అసాధారణాని భిక్ఖూనం చత్తారి, భిక్ఖూహి అసాధారణాని భిక్ఖునీనం అట్ఠాతి ఏతే పాటిదేసనీయా చాతి ఇమే ఛసత్తతిఅధికాని సతసిక్ఖాపదాని ఉభిన్నమ్పి అసాధారణానీతి యోజనా.

౮౩౪. ఉభిన్నమ్పి సాధారణాని సత్థునా పఞ్ఞత్తాని సిక్ఖాపదాని సతఞ్చ సత్తతి చ చత్తారి చ భవన్తీతి పకాసితాతి యోజనా.

౮౩౫-౬. పారాజికాని చత్తారీతి మేథునఅదిన్నాదానమనుస్సవిగ్గహఉత్తరిమనుస్సధమ్మపారాజికాని చత్తారి చ. సత్త సఙ్ఘాదిసేసకాతి సఞ్చరిత్తఅమూలకఅఞ్ఞభాగియా, చత్తారో యావతతియకా చాతి సఙ్ఘాదిసేసా సత్త చ. అట్ఠారస చ నిస్సగ్గాతి నిస్సగ్గియేసు పఠమే చీవరవగ్గే ధోవనపటిగ్గహణసిక్ఖాపదద్వయవజ్జితాని అట్ఠ, ఏళకలోమవగ్గే అట్ఠమనవమదసమానీతి తయో, పత్తవగ్గే పఠమపత్తవస్సికసాటికఆరఞ్ఞకసిక్ఖాపదత్తయస్స వజ్జితాని సత్త చాతి ఇమాని అట్ఠారస నిస్సగ్గియసిక్ఖాపదాని చ. సమసత్తతి ఖుద్దకాతి –

‘‘సబ్బో భిక్ఖునివగ్గోపి…పే… ద్వావీసతి భవన్తి హీ’’తి. (ఉ. వి. ౮౧౮-౮౨౧) –

వుత్తా భిక్ఖూనం భిక్ఖునీహి అసాధారణాతి ఇమేహి బావీసతిపాచిత్తియేహి వజ్జితాని అవసేసాని సత్తతి పాచిత్తియాని చ ఉభయసాధారణవసేన పఞ్ఞత్తాని. పఞ్చసత్తతి సేఖియాపి చాతి ఉభిన్నం భిక్ఖుభిక్ఖునీనం సమసిక్ఖతా సాధారణసిక్ఖాపదాని సబ్బసో సతం, సత్తతి, చత్తారి చ హోన్తీతి యోజనా.

ఇతి ఉత్తరే లీనత్థపకాసనియా

సాధారణాసాధారణకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.