౯. చీవరవిప్పవాసవినిచ్ఛయకథా

౫౧. చీవరేనవినావాసోతి తిచీవరాధిట్ఠానేన అధిట్ఠితానం తిణ్ణం చీవరానం అఞ్ఞతరేన విప్పవాసో. ఏవం అధిట్ఠితేసు హి తీసు చీవరేసు ఏకేనపి వినా వసితుం న వట్టతి, వసన్తస్స సహ అరుణుగ్గమనా చీవరం నిస్సగ్గియం హోతి, తస్మా అరుణుగ్గమనసమయే చీవరం అడ్ఢతేయ్యరతనప్పమాణే హత్థపాసే కత్వా వసితబ్బం. గామనివేసనఉదోసితఅడ్డమాళపాసాదహమ్మియనావాసత్థఖేత్తధఞ్ఞకరణఆరామవిహారరుక్ఖమూలఅజ్ఝోకాసేసు పన అయం విసేసో (పారా. అట్ఠ. ౨.౪౭౭-౮) – సచే ఏకస్స రఞ్ఞో గామభోజకస్స వా సన్తకో గామో హోతి, యేన కేనచి పాకారేన వా వతియా వా పరిఖాయ వా పరిక్ఖిత్తో చ, ఏవరూపే గామే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా గామబ్భన్తరే యత్థ కత్థచి యథారుచితట్ఠానే అరుణం ఉట్ఠాపేతుం వట్టతి. సచే పన అపరిక్ఖిత్తో హోతి, ఏవరూపే గామే యస్మిం ఘరే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తస్మిం వత్థబ్బం, తస్స వా ఘరస్స హత్థపాసే సమన్తా అడ్ఢతేయ్యరతనబ్భన్తరే వసితబ్బం. తం పమాణం అతిక్కమిత్వా సచేపి ఇద్ధిమా భిక్ఖు ఆకాసే అరుణం ఉట్ఠాపేతి, చీవరం నిస్సగ్గియమేవ హోతి.

సచే నానారాజూనం వా భోజకానం వా గామో హోతి వేసాలీకుసినారాదిసదిసో పరిక్ఖిత్తో చ, ఏవరూపే గామే యస్మిం ఘరే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తత్థ వా వత్థబ్బం, తత్థ సద్దసఙ్ఘట్టనేన వా జనసమ్బాధేన వా వసితుం అసక్కోన్తేన సభాయే వా వత్థబ్బం నగరద్వారమూలే వా. తత్రాపి వసితుం అసక్కోన్తేన యత్థ కత్థచి ఫాసుకట్ఠానే వసిత్వా అన్తోఅరుణే ఆగమ్మ తేసంయేవ సభాయనగరద్వారమూలానం హత్థపాసే వసితబ్బం. ఘరస్స పన చీవరస్స వా హత్థపాసే వత్తబ్బమేవ నత్థి.

సచే ఘరే అట్ఠపేత్వా ‘‘సభాయే ఠపేస్సామీ’’తి సభాయం గచ్ఛన్తో హత్థం పసారేత్వా ‘‘హన్దిమం చీవరం ఠపేహీ’’తి ఏవం నిక్ఖేపసుఖే హత్థపాసగతే కిస్మిఞ్చి ఆపణే చీవరం నిక్ఖిపతి, తేన పురిమనయేనేవ సభాయే వా వత్థబ్బం, ద్వారమూలే వా తేసం హత్థపాసే వా వసితబ్బం.

సచే నగరస్స బహూనిపి ద్వారాని హోన్తి బహూని చ సభాయాని, సబ్బత్థ వసితుం న వట్టతి. యస్సా పన వీథియా చీవరం ఠపితం, యం తస్సా సమ్ముఖట్ఠానే సభాయఞ్చ ద్వారఞ్చ, తస్స సభాయస్స చ ద్వారస్స చ హత్థపాసే వసితబ్బం. ఏవఞ్హి సతి సక్కా చీవరస్స పవత్తిం జానితుం. సభాయం పన గచ్ఛన్తేన యస్స ఆపణికస్స హత్థే నిక్ఖిత్తం, సచే సో తం చీవరం అతిహరిత్వా ఘరే నిక్ఖిపతి, వీథిహత్థపాసో న రక్ఖతి, ఘరస్స హత్థపాసే వత్థబ్బం. సచే మహన్తం ఘరం హోతి ద్వే వీథియో ఫరిత్వా ఠితం, పురతో వా పచ్ఛతో వా హత్థపాసేయేవ అరుణం ఉట్ఠాపేతబ్బం. సభాయే నిక్ఖిపిత్వా పన సభాయే వా తస్స సమ్ముఖే నగరద్వారమూలే వా తేసంయేవ హత్థపాసే వా అరుణం ఉట్ఠాపేతబ్బం. సచే పన గామో అపరిక్ఖిత్తో హోతి, యస్మిం ఘరే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తస్మిం ఘరే తస్స ఘరస్స వా హత్థపాసే వత్థబ్బం.

సచే (పారా. ౪౮౦) ఏకకులస్స సన్తకం నివేసనం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ నానాగబ్భం నానాఓవరకం, అన్తోనివేసనే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోనివేసనే వత్థబ్బం. సచే అపరిక్ఖిత్తం, యస్మిం గబ్భే చీవరం నిక్ఖిత్తం హోతి, తస్మిం గబ్భే వత్థబ్బం గబ్భస్స హత్థపాసే వా. సచే నానాకులస్స నివేసనం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ నానాగబ్భం నానాఓవరకం, యస్మిం గబ్భే చీవరం నిక్ఖిత్తం హోతి, తస్మిం గబ్భే వత్థబ్బం, సబ్బేసం సాధారణే ఘరద్వారమూలే వా గబ్భస్స వా ఘరద్వారమూలస్స వా హత్థపాసే. సచే అపరిక్ఖిత్తం హోతి, యస్మిం గబ్భే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తస్మిం గబ్భే వత్థబ్బం గబ్భస్స వా హత్థపాసే. ఉదోసితఅడ్డమాళపాసాదహమ్మియేసుపి నివేసనే వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో.

సచే ఏకకులస్స నావా హోతి, అన్తోనావాయం చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోనావాయం వత్థబ్బం. సచే నానాకులస్స నావా హోతి నానాగబ్భా నానాఓవరకా, యస్మిం ఓవరకే చీవరం నిక్ఖిత్తం హోతి, తస్మిం ఓవరకే వత్థబ్బం ఓవరకస్స హత్థపాసే వా.

సచే ఏకకులస్స సత్థో హోతి, తస్మిం సత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా పురతో వా పచ్ఛతో వా సత్తబ్భన్తరా న విజహితబ్బా, పస్సతో అబ్భన్తరం న విజహితబ్బం. ఏకం అబ్భన్తరం అట్ఠవీసతిహత్థం హోతి. సచే నానాకులస్స సత్థో హోతి, సత్థే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం. సచే సత్థో గచ్ఛన్తో గామం వా నదిం వా పరియాదియిత్వా తిట్ఠతి, అన్తోపవిట్ఠేన సద్ధిం ఏకాబద్ధో హుత్వా ఓరఞ్చ పారఞ్చ ఫరిత్వా ఠితో హోతి, సత్థపరిహారో లబ్భతి. అథ గామే వా నదియా వా పరియాపన్నో హోతి, గామపరిహారో చేవ నదీపరిహారో చ లబ్భతి. సచే విహారసీమం అతిక్కమిత్వా తిట్ఠతి, అన్తోసీమాయ చ చీవరం హోతి, విహారం గన్త్వా వసితబ్బం. సచే బహిసీమాయ చీవరం హోతి, సత్థసమీపేయేవ వసితబ్బం. సచే గచ్ఛన్తో సత్థో సకటే వా భగ్గే గోణే వా నట్ఠే అన్తరా ఛిజ్జతి, యస్మిం కోట్ఠాసే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తత్థ వసితబ్బం.

సచే ఏకకులస్స ఖేత్తం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ, అన్తోఖేత్తే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోఖేత్తే వత్థబ్బం. సచే అపరిక్ఖిత్తం హోతి, చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం. సచే నానాకులస్స ఖేత్తం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ, అన్తోఖేత్తే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా ద్వారమూలే వత్థబ్బం ద్వారమూలస్స హత్థపాసే వా. సచే అపరిక్ఖిత్తం హోతి, చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం.

సచే ఏకకులస్స ధఞ్ఞకరణం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ, అన్తోధఞ్ఞకరణే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోధఞ్ఞకరణే వత్థబ్బం. సచే అపరిక్ఖిత్తం హోతి, చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం. సచే నానాకులస్స ధఞ్ఞకరణం హోతి పరిక్ఖిత్తఞ్చ, అన్తోధఞ్ఞకరణే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా ద్వారమూలే వా వత్థబ్బం ద్వారమూలస్స వా హత్థపాసే. సచే అపరిక్ఖిత్తం హోతి, చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం. పుప్ఫారామఫలారామేసుపి ఖేత్తే వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో.

సచే ఏకకులస్స విహారో హోతి పరిక్ఖిత్తో చ, అన్తోవిహారే చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోవిహారే వత్థబ్బం. సచే అపరిక్ఖిత్తో హోతి, యస్మిం విహారే చీవరం నిక్ఖిత్తం, తస్మిం వత్థబ్బం తస్స విహారస్స వా హత్థపాసే.

సచే ఏకకులస్స రుక్ఖమూలం హోతి, యం మజ్ఝన్హికే కాలే సమన్తా ఛాయా ఫరతి, అన్తోఛాయాయ చీవరం నిక్ఖిపిత్వా అన్తోఛాయాయ వత్థబ్బం. విరళసాఖస్స పన రుక్ఖస్స ఆతపేన ఫుట్ఠోకాసే ఠపితం నిస్సగ్గియమేవ హోతి, తస్మా తాదిసస్స రుక్ఖస్స సాఖచ్ఛాయాయ వా ఖన్ధచ్ఛాయాయ వా ఠపేతబ్బం. సచే సాఖాయ వా విటపే వా ఠపేతి, ఉపరి అఞ్ఞసాఖచ్ఛాయాయ ఫుట్ఠోకాసేయేవ ఠపేతబ్బం. ఖుజ్జరుక్ఖస్స ఛాయా దూరం గచ్ఛతి, ఛాయాయ గతట్ఠానే ఠపేతుం వట్టతియేవ. సచే నానాకులస్స రుక్ఖమూలం హోతి, చీవరస్స హత్థపాసే వసితబ్బం.

అజ్ఝోకాసే పన అగామకే అరఞ్ఞే చీవరం ఠపేత్వా తస్స సమన్తా సత్తబ్భన్తరే వసితబ్బం. అగామకం నామ అరఞ్ఞం విఞ్ఝాటవీఆదీసు వా సముద్దమజ్ఝే వా మచ్ఛబన్ధానం అగమనపథే దీపకేసు లబ్భతి. తాదిసే అరఞ్ఞే మజ్ఝే ఠితస్స సమన్తా సత్తబ్భన్తరపరిచ్ఛేదో, వినిబ్బేధేన చుద్దస హోన్తి. మజ్ఝే నిసిన్నో పురత్థిమాయ వా పచ్ఛిమాయ వా దిసాయ పరియన్తే ఠపితచీవరం రక్ఖతి. సచే పన అరుణుగ్గమనసమయే కేసగ్గమత్తమ్పి పురత్థిమం దిసం గచ్ఛతి, పచ్ఛిమాయ దిసాయ చీవరం నిస్సగ్గియం హోతి. ఏస నయో ఇతరస్మిం. నిస్సగ్గియం పన చీవరం అనిస్సజ్జిత్వా పరిభుఞ్జన్తో దుక్కటం ఆపజ్జతి.

౫౨. సచే పధానికో భిక్ఖు సబ్బరత్తిం పధానమనుయుఞ్జిత్వా పచ్చూససమయే ‘‘నహాయిస్సామీ’’తి తీణి చీవరాని తీరే ఠపేత్వా నదిం ఓతరతి, నహాయన్తస్సేవ చస్స అరుణం ఉట్ఠహతి, కిం కాతబ్బం? సో హి యది ఉత్తరిత్వా చీవరం నివాసేతి, నిస్సగ్గియం చీవరం, అనిస్సజ్జిత్వా పరిభుఞ్జనపచ్చయా దుక్కటం ఆపజ్జతి. అథ నగ్గో గచ్ఛతి, ఏవమ్పి దుక్కటం ఆపజ్జతీతి? నాపజ్జతి. సో హి యావ అఞ్ఞం భిక్ఖుం దిస్వా వినయకమ్మం న కరోతి, తావ తేసం చీవరానం అపరిభోగారహత్తా నట్ఠచీవరట్ఠానే ఠితో హోతి, నట్ఠచీవరస్స చ అకప్పియం నామ నత్థి, తస్మా ఏకం నివాసేత్వా ద్వే హత్థేన గహేత్వా విహారం గన్త్వా వినయకమ్మం కాతబ్బం. సచే దూరే విహారో హోతి, అన్తరామగ్గే మనుస్సా సఞ్చరన్తి, ఏకం నివాసేత్వా ఏకం పారుపిత్వా ఏకం అంసకూటే ఠపేత్వా గన్తబ్బం. సచే విహారే సభాగం భిక్ఖుం న పస్సతి, భిక్ఖాచారం గతా హోన్తి, సఙ్ఘాటిం బహిగామే ఠపేత్వా సన్తరుత్తరేన ఆసనసాలం గన్త్వా వినయకమ్మం కాతబ్బం. సచే బహిగామే చోరభయం హోతి, పారుపిత్వా గన్తబ్బం. సచే ఆసనసాలా సమ్బాధా హోతి, జనాకిణ్ణా న సక్కా ఏకమన్తే చీవరం అపనేత్వా వినయకమ్మం కాతుం, ఏకం భిక్ఖుం ఆదాయ బహిగామం గన్త్వా వినయకమ్మం కత్వా చీవరాని పరిభుఞ్జితబ్బాని.

సచే థేరా భిక్ఖూ దహరానం హత్థే పత్తచీవరం దత్వా మగ్గం గచ్ఛన్తా పచ్ఛిమయామే సయితుకామా హోన్తి, అత్తనో అత్తనో చీవరం హత్థపాసే కత్వావ సయితబ్బం. సచే గచ్ఛన్తానంయేవ అసమ్పత్తేసు దహరేసు అరుణం ఉగ్గచ్ఛతి, చీవరం నిస్సగ్గియం హోతి, నిస్సయో పన న పటిప్పస్సమ్భతి. దహరానమ్పి పురతో గచ్ఛన్తానం థేరేసు అసమ్పత్తేసు ఏసేవ నయో. మగ్గం విరజ్ఝిత్వా అరఞ్ఞే అఞ్ఞమఞ్ఞం అపస్సన్తేసుపి ఏసేవ నయో. సచే పన దహరా ‘‘మయం, భన్తే, ముహుత్తం సయిత్వా అసుకస్మిం నామ ఓకాసే తుమ్హే సమ్పాపుణిస్సామా’’తి వత్వా యావ అరుణుగ్గమనా సయన్తి, చీవరఞ్చ నిస్సగ్గియం హోతి, నిస్సయో చ పటిప్పస్సమ్భతి. దహరే ఉయ్యోజేత్వా థేరేసు సయన్తేసుపి ఏసేవ నయో. ద్వేధాపథం దిస్వా థేరా ‘‘అయం మగ్గో’’, దహరా ‘‘అయం మగ్గో’’తి వత్వా అఞ్ఞమఞ్ఞస్స వచనం అగ్గహేత్వా గతా, సహ అరుణస్స ఉగ్గమనా చీవరాని చ నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో చ పటిప్పస్సమ్భతి. సచే దహరా మగ్గతో ఓక్కమ్మ ‘‘అన్తోఅరుణేయేవ నివత్తిస్సామా’’తి భేసజ్జత్థాయ గామం పవిసిత్వా ఆగచ్ఛన్తి, అసమ్పత్తానంయేవ చ నేసం అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి, చీవరాని నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో పన న పటిప్పస్సమ్భతి. సచే పన ధేనుభయేన వా సునఖభయేన వా ముహుత్తం ఠత్వా ‘‘గమిస్సామా’’తి ఠత్వా వా నిసీదిత్వా వా గచ్ఛన్తి, అన్తరా అరుణే ఉగ్గతే చీవరాని చ నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో చ పటిప్పస్సమ్భతి.

సచే ‘‘అన్తోఅరుణేయేవ ఆగమిస్సామా’’తి అన్తోసీమాయం గామం పవిట్ఠానం అన్తరా అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి, నేవ చీవరాని నిస్సగ్గియాని హోన్తి, న నిస్సయో పటిప్పస్సమ్భతి. సచే పన ‘‘విభాయతు తావా’’తి నిసీదన్తి, అరుణే ఉగ్గతే న చీవరాని నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో పన పటిప్పస్సమ్భతి. సచే యేపి ‘‘అన్తోఅరుణేయేవ ఆగమిస్సామా’’తి సామన్తవిహారం ధమ్మస్సవనత్థాయ సఉస్సాహా గచ్ఛన్తి, అన్తరామగ్గేయేవ చ నేసం అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి, చీవరాని నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో పన న పటిప్పస్సమ్భతి. సచే ధమ్మగారవేన ‘‘యావపరియోసానం సుత్వావ గమిస్సామా’’తి నిసీదన్తి, సహ అరుణస్స ఉగ్గమనా చీవరానిపి నిస్సగ్గియాని హోన్తి, నిస్సయో చ పటిప్పస్సమ్భతి. థేరేన దహరం చీవరధోవనత్థాయ గామకం పేసేన్తేన అత్తనో చీవరం పచ్చుద్ధరిత్వావ దాతబ్బం, దహరస్సపి చీవరం పచ్చుద్ధరాపేత్వావ ఠపేతబ్బం. సచే అసతియా గచ్ఛతి, అత్తనో చీవరం పచ్చుద్ధరిత్వా దహరస్స చీవరం విస్సాసేన గహేత్వా ఠపేతబ్బం. సచే థేరో న సరతి, దహరోవ సరతి, దహరేన అత్తనో చీవరం పచ్చుద్ధరిత్వా థేరస్స చీవరం విస్సాసేన గహేత్వా గన్త్వా వత్తబ్బం ‘‘భన్తే, తుమ్హాకం చీవరం అధిట్ఠహిత్వా పరిభుఞ్జథా’’తి. అత్తనోపి చీవరం అధిట్ఠాతబ్బం. ఏవం ఏకస్స సతియాపి ఆపత్తిమోక్ఖో హోతి.

ఇతి పాళిముత్తకవినయవినిచ్ఛయసఙ్గహే

చీవరవిప్పవాసవినిచ్ఛయకథా సమత్తా.