౩౦. గరుభణ్డవినిచ్ఛయకథా

౨౨౭. గరుభణ్డానీతి ఏత్థ ‘‘పఞ్చిమాని, భిక్ఖవే, అవిస్సజ్జియాని న విస్సజ్జేతబ్బాని సఙ్ఘేన వా గణేన వా పుగ్గలేన వా, విస్సజ్జితానిపి అవిస్సజ్జితాని హోన్తి, యో విస్సజ్జేయ్య, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తిఆదినా (చూళవ. ౩౨౧) నయేన దస్సితాని ఆరామో ఆరామవత్థు, విహారో విహారవత్థు, మఞ్చో పీఠం భిసి బిమ్బోహనం, లోహకుమ్భీ లోహభాణకం లోహవారకో లోహకటాహం వాసి ఫరసు కుఠారీ కుదాలో నిఖాదనం, వల్లి వేళు ముఞ్జం పబ్బజం తిణం మత్తికా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డన్తి ఇమాని పఞ్చ గరుభణ్డాని నామ.

తత్థ (చూళవ. అట్ఠ. ౩౨౧) ఆరామో నామ పుప్ఫారామో వా ఫలారామో వా. ఆరామవత్థు నామ తేసంయేవ ఆరామానం అత్థాయ పరిచ్ఛిన్దిత్వా ఠపితోకాసో, తేసు వా ఆరామేసు వినట్ఠేసు తేసం పోరాణకభూమిభాగో. విహారో నామ యం కిఞ్చి పాసాదాది సేనాసనం. విహారవత్థు నామ తస్స పతిట్ఠానోకాసో. మఞ్చో నామ మసారకో బున్దికాబద్ధో కుళీరపాదకో ఆహచ్చపాదకోతి ఇమేసం చతున్నం మఞ్చానం అఞ్ఞతరో. పీఠం నామ మసారకాదీనంయేవ చతున్నం పీఠానం అఞ్ఞతరం. భిసి నామ ఉణ్ణభిసిఆదీనం పఞ్చన్నం అఞ్ఞతరా. బిమ్బోహనం నామ రుక్ఖతూలలతాతూలపోటకీతూలానం అఞ్ఞతరం. లోహకుమ్భీ నామ కాళలోహేన వా తమ్బలోహేన వా యేన కేనచి లోహేన కతకుమ్భీ. లోహభాణకాదీసుపి ఏసేవ నయో. ఏత్థ పన భాణకన్తి అరఞ్జరో వుచ్చతి. వారకోతి ఘటో. కటాహం కటాహమేవ. వాసిఆదీసు వల్లిఆదీసు చ దువిఞ్ఞేయ్యం నామ నత్థి. పఞ్చాతి చ రాసివసేన వుత్తం, సరూపవసేన పనేతాని పఞ్చవీసతివిధాని హోన్తి. వుత్తఞ్హేతం –

‘‘ద్విసఙ్గహాని ద్వే హోన్తి, తతియం చతుసఙ్గహం;

చతుత్థం నవకోట్ఠాసం, పఞ్చమం అట్ఠభేదనం.

‘‘ఇతి పఞ్చహి రాసీహి, పఞ్చనిమ్మలలోచనో;

పఞ్చవీసవిధం నాథో, గరుభణ్డం పకాసయీ’’తి.

తత్రాయం వినిచ్ఛయకథా – ఇదఞ్హి సబ్బమ్పి గరుభణ్డం సేనాసనక్ఖన్ధకే ‘‘అవిస్సజ్జియ’’న్తి వుత్తం, కీటాగిరివత్థుస్మిం ‘‘అవేభఙ్గియ’’న్తి దస్సితం, పరివారే పన –

‘‘అవిస్సజ్జియం అవేభఙ్గియం,

పఞ్చ వుత్తా మహేసినా;

విస్సజ్జేన్తస్స పరిభుఞ్జన్తస్స అనాపత్తి,

పఞ్హామేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౭౯) –

ఆగతం. తస్మా మూలచ్ఛేజ్జవసేన అవిస్సజ్జియఞ్చ అవేభఙ్గియఞ్చ, పరివత్తనవసేన పన విస్సజ్జేన్తస్స పరిభుఞ్జన్తస్స చ అనాపత్తీతి ఏవమేత్థ అధిప్పాయో వేదితబ్బో.

౨౨౮. తత్రాయం అనుపుబ్బికథా – ఇదం తావ పఞ్చవిధమ్పి చీవరపిణ్డపాతభేసజ్జత్థాయ ఉపనేతుం న వట్టతి, థావరేన చ థావరం, గరుభణ్డేన చ గరుభణ్డం పరివత్తేతుం వట్టతి. థావరే పన ఖేత్తం వత్థు తళాకం మాతికాతి ఏవరూపం భిక్ఖుసఙ్ఘస్స విచారేతుం వా సమ్పటిచ్ఛితుం వా అధివాసేతుం వా న వట్టతి, కప్పియకారకేహేవ విచారితతో కప్పియభణ్డం వట్టతి. ఆరామేన పన ఆరామం ఆరామవత్థుం విహారం విహారవత్థున్తి ఇమాని చత్తారిపి పరివత్తేతుం వట్టతి.

తత్రాయం పరివత్తననయో – సఙ్ఘస్స నాళికేరారామో దూరే హోతి, కప్పియకారకా బహుతరం ఖాదన్తి, యమ్పి న ఖాదన్తి, తతో సకటవేతనం దత్వా అప్పమేవ ఆహరన్తి, అఞ్ఞేసం పన తస్స ఆరామస్స అవిదూరే గామవాసీనం మనుస్సానం విహారస్స సమీపే ఆరామో హోతి, తే సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా సకేన ఆరామేన తం ఆరామం యాచన్తి, సఙ్ఘేన ‘‘రుచ్చతి సఙ్ఘస్సా’’తి అపలోకేత్వా సమ్పటిచ్ఛితబ్బో. సచేపి భిక్ఖూనం రుక్ఖసహస్సం హోతి, మనుస్సానం పఞ్చ సతాని, ‘‘తుమ్హాకం ఆరామో ఖుద్దకో’’తి న వత్తబ్బం. కిఞ్చాపి హి అయం ఖుద్దకో, అథ ఖో ఇతరతో బహుతరం ఆయం దేతి. సచేపి సమకమేవ దేతి, ఏవమ్పి ఇచ్ఛితిచ్ఛితక్ఖణే పరిభుఞ్జితుం సక్కాతి గహేతబ్బమేవ. సచే పన మనుస్సానం బహుతరా రుక్ఖా హోన్తి, ‘‘నను తుమ్హాకం బహుతరా రుక్ఖా’’తి వత్తబ్బం. సచే ‘‘అతిరేకం అమ్హాకం పుఞ్ఞం హోతు, సఙ్ఘస్స దేమా’’తి వదన్తి, జానాపేత్వా సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతి. భిక్ఖూనం రుక్ఖా ఫలధారినో, మనుస్సానం రుక్ఖా న తావ ఫలం గణ్హన్తి, కిఞ్చాపి న గణ్హన్తి, ‘‘న చిరేన గణ్హిస్సన్తీ’’తి సమ్పటిచ్ఛితబ్బమేవ. మనుస్సానం రుక్ఖా ఫలధారినో, భిక్ఖూనం రుక్ఖా న తావ ఫలం గణ్హన్తి, ‘‘నను తుమ్హాకం రుక్ఖా ఫలధారినో’’తి వత్తబ్బం. సచే ‘‘గణ్హథ, భన్తే, అమ్హాకం పుఞ్ఞం భవిస్సతీ’’తి దేన్తి, జానాపేత్వా సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతి. ఏవం ఆరామేన ఆరామో పరివత్తేతబ్బో. ఏతేనేవ నయేన ఆరామవత్థుపి విహారోపి విహారవత్థుపి ఆరామేన పరివత్తేతబ్బం, ఆరామవత్థునా చ మహన్తేన వా ఖుద్దకేన వా ఆరామఆరామవత్థువిహారవిహారవత్థూని.

కథం విహారేన విహారో పరివత్తేతబ్బో? సఙ్ఘస్స అన్తోగామే గేహం హోతి, మనుస్సానం విహారమజ్ఝే పాసాదో హోతి, ఉభోపి అగ్ఘేన సమకా, సచే మనుస్సా తేన పాసాదేన తం గేహం యాచన్తి, సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతి. భిక్ఖూనం చే మహగ్ఘతరం గేహం హోతి, ‘‘మహగ్ఘతరం అమ్హాకం గేహ’’న్తి వుత్తే చ ‘‘కిఞ్చాపి మహగ్ఘతరం పబ్బజితానం అసారుప్పం, న సక్కా తత్థ పబ్బజితేహి వసితుం, ఇదం పన సారుప్పం, గణ్హథా’’తి వదన్తి, ఏవమ్పి సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతి. సచే పన మనుస్సానం మహగ్ఘం హోతి, ‘‘నను తుమ్హాకం గేహం మహగ్ఘ’’న్తి వత్తబ్బం. ‘‘హోతు, భన్తే, అమ్హాకం పుఞ్ఞం భవిస్సతి, గణ్హథా’’తి వుత్తే పన సమ్పటిచ్ఛితుం వట్టతి. ఏవమ్పి విహారేన విహారో పరివత్తేతబ్బో. ఏతేనేవ నయేన విహారవత్థుపి ఆరామోపి ఆరామవత్థుపి విహారేన పరివత్తేతబ్బం, విహారవత్థునా చ మహగ్ఘేన వా అప్పగ్ఘేన వా విహారవిహారవత్థుఆరామఆరామవత్థూని. ఏవం థావరేన థావరపరివత్తనం వేదితబ్బం.

గరుభణ్డేన గరుభణ్డపరివత్తనే పన మఞ్చపీఠం మహన్తం వా హోతు ఖుద్దకం వా, అన్తమసో చతురఙ్గులపాదకం గామదారకేహి పంస్వాగారకేసు కీళన్తేహి కతమ్పి సఙ్ఘస్స దిన్నకాలతో పట్ఠాయ గరుభణ్డం హోతి. సచేపి రాజరాజమహామత్తాదయో ఏకప్పహారేనేవ మఞ్చసతం వా మఞ్చసహస్సం వా దేన్తి, సబ్బే కప్పియమఞ్చా సమ్పటిచ్ఛితబ్బా, సమ్పటిచ్ఛిత్వా ‘‘వుడ్ఢపటిపాటియా సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జథా’’తి దాతబ్బా, పుగ్గలికవసేన న దాతబ్బా. అతిరేకమఞ్చే భణ్డాగారాదీసు పఞ్ఞపేత్వా పత్తచీవరం నిక్ఖిపితుమ్పి వట్టతి. బహిసీమాయ ‘‘సఙ్ఘస్స దేమా’’తి దిన్నమఞ్చో సఙ్ఘత్థేరస్స వసనట్ఠానే దాతబ్బో. తత్థ చే బహూ మఞ్చా హోన్తి, మఞ్చేన కమ్మం నత్థి. యస్స వసనట్ఠానే కమ్మం అత్థి, తత్థ ‘‘సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జథా’’తి దాతబ్బో. మహగ్ఘేన సతగ్ఘనకేన వా సహస్సగ్ఘనకేన వా మఞ్చేన అఞ్ఞం మఞ్చసతం లభతి, పరివత్తేత్వా గహేతబ్బం. న కేవలం మఞ్చేన మఞ్చోయేవ, ఆరామఆరామవత్థువిహారవిహారవత్థుపీఠభిసిబిమ్బోహనానిపి పరివత్తేతుం వట్టన్తి. ఏస నయో పీఠభిసిబిమ్బోహనేసుపి. ఏతేసు పన అకప్పియం న పరిభుఞ్జితబ్బం, కప్పియం సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జితబ్బం. అకప్పియం వా మహగ్ఘం కప్పియం వా పరివత్తేత్వా వుత్తవత్థూని గహేతబ్బాని. అగరుభణ్డుపగం పన భిసిబిమ్బోహనం నామ నత్థి.

౨౨౯. లోహకుమ్భీ లోహభాణకం లోహకటాహన్తి ఇమాని తీణి మహన్తాని వా హోన్తు ఖుద్దకాని వా, అన్తమసో పసతమత్తఉదకగణ్హనకానిపి గరుభణ్డానియేవ. లోహవారకో పన కాళలోహతమ్బలోహవట్టలోహకంసలోహానం యేన కేనచి కతో సీహళదీపే పాదగణ్హనకో భాజేతబ్బో. పాదో చ నామ మగధనాళియా పఞ్చనాళిమత్తం గణ్హాతి, తతో అతిరేకగణ్హనకో గరుభణ్డం. ఇమాని తావ పాళియం ఆగతాని లోహభాజనాని. పాళియం పన అనాగతాని భిఙ్గారపటిగ్గహఉళఉఙ్కదబ్బికటచ్ఛుపాతితట్టకసరకసముగ్గఅఙ్గారకపల్లధూమకటచ్ఛుఆదీని ఖుద్దకాని వా మహన్తాని వా సబ్బాని గరుభణ్డాని. పత్తో అయథాలకం తమ్బలోహథాలకన్తి ఇమాని పన భాజనీయాని. కంసలోహవట్టలోహభాజనవికతి సఙ్ఘికపరిభోగేన వా గిహివికటా వా వట్టతి, పుగ్గలికపరిభోగేన న వట్టతి. కంసలోహాదిభాజనం సఙ్ఘస్స దిన్నమ్పి హి పారిహారియం న వట్టతి, గిహివికటనీహారేనేవ పరిభుఞ్జితబ్బన్తి మహాపచ్చరియం వుత్తం.

ఠపేత్వా పన భాజనవికతిం అఞ్ఞస్మిమ్పి కప్పియలోహభణ్డే అఞ్జనీ అఞ్జనిసలాకా కణ్ణమలహరణీ సూచి పణ్ణసూచి ఖుద్దకో పిప్ఫలకో ఖుద్దకం ఆరకణ్టకం కుఞ్చికా తాళం కత్తరయట్ఠి వేధకో నత్థుదానం భిణ్డివాలో లోహకూటో లోహకుత్తి లోహగుళో లోహపిణ్డి లోహచక్కలికం అఞ్ఞమ్పి విప్పకతలోహభణ్డం భాజనీయం. ధూమనేత్తఫాలదీపరుక్ఖదీపకపల్లకఓలమ్బకదీపఇత్థిపురిసతిరచ్ఛానగతరూపకాని పన అఞ్ఞాని వా భిత్తిచ్ఛదనకవాటాదీసు ఉపనేతబ్బాని అన్తమసో లోహఖిలకం ఉపాదాయ సబ్బాని లోహభణ్డాని గరుభణ్డానియేవ హోన్తి, అత్తనా లద్ధానిపి పరిహరిత్వా పుగ్గలికపరిభోగేన న పరిభుఞ్జితబ్బాని, సఙ్ఘికపరిభోగేన వా గిహివికటాని వా వట్టన్తి. తిపుభణ్డేపి ఏసేవ నయో. ఖీరపాసాణమయాని తట్టకసరకాదీని గరుభణ్డానియేవ.

ఘటకో పన తేలభాజనం వా పాదగణ్హనకతో అతిరేకమేవ గరుభణ్డం. సువణ్ణరజతహారకూటజాతిఫలికభాజనాని గిహివికటానిపి న వట్టన్తి, పగేవ సఙ్ఘికపరిభోగేన వా పుగ్గలికపరిభోగేన వా. సేనాసనపరిభోగే పన ఆమాసమ్పి అనామాసమ్పి సబ్బం వట్టతి.

వాసిఆదీసు యాయ వాసియా ఠపేత్వా దన్తకట్ఠచ్ఛేదనం వా ఉచ్ఛుతచ్ఛనం వా అఞ్ఞం మహాకమ్మం కాతుం న సక్కా, అయం భాజనీయా. తతో మహన్తతరా యేన కేనచి ఆకారేన కతా వాసి గరుభణ్డమేవ. ఫరసు పన అన్తమసో వేజ్జానం సిరావేధనఫరసుపి గరుభణ్డమేవ. కుఠారియం ఫరసుసదిసోయేవ వినిచ్ఛయో. యా పన ఆవుధసఙ్ఖేపేన కతా, అయం అనామాసా. కుదాలో అన్తమసో చతురఙ్గులమత్తోపి గరుభణ్డమేవ. నిఖాదనం చతురస్సముఖం వా హోతు దోణిముఖం వా వఙ్కం వా ఉజుకం వా, అన్తమసో సమ్ముఞ్జనీదణ్డకవేధనమ్పి దణ్డబద్ధం చే, గరుభణ్డమేవ. సమ్ముఞ్జనీదణ్డఖణనకం పన అదణ్డకం ఫలమత్తమేవ. యం సక్కా సిపాటికాయ పక్ఖిపిత్వా పరిహరితుం, తం భాజనీయం. సిఖరమ్పి నిఖాదనేనేవ సఙ్గహితం. యేహి మనుస్సేహి విహారే వాసిఆదీని దిన్నాని హోన్తి, తే చే ఘరే దడ్ఢే వా చోరేహి వా విలుత్తే ‘‘దేథ నో, భన్తే, ఉపకరణే, పున పాకతికే కరిస్సామా’’తి వదన్తి, దాతబ్బా. సచే ఆహరన్తి, న వారేతబ్బా, అనాహరన్తాపి న చోదేతబ్బా.

కమ్మారతచ్ఛకారచున్దకారనళకారమణికారపత్తబన్ధకానం అధికరణిముట్ఠికసణ్డాసతులాదీని సబ్బాని లోహమయఉపకరణాని సఙ్ఘే దిన్నకాలతో పట్ఠాయ గరుభణ్డాని. తిపుకోట్టకసువణ్ణకారచమ్మకారఉపకరణేసుపి ఏసేవ నయో. అయం పన విసేసో – తిపుకోట్టకఉపకరణేసుపి తిపుచ్ఛేదనకసత్థకం, సువణ్ణకారఉపకరణేసు సువణ్ణచ్ఛేదనకసత్థకం, చమ్మకారఉపకరణేసు కతపరికమ్మచమ్మచ్ఛేదనకఖుద్దకసత్థకన్తి ఇమాని భాజనీయభణ్డాని. నహాపితతున్నకారఉపకరణేసుపి ఠపేత్వా మహాకత్తరిం మహాసణ్డాసం మహాపిప్ఫలికఞ్చ సబ్బం భాజనీయం, మహాకత్తరిఆదీని గరుభణ్డాని.

వల్లిఆదీసు వేత్తవల్లిఆదికా యా కాచి అడ్ఢబాహుప్పమాణా వల్లి సఙ్ఘస్స దిన్నా వా తత్థజాతకా వా రక్ఖితగోపితా గరుభణ్డం హోతి, సా సఙ్ఘకమ్మే చ చేతియకమ్మే చ కతే సచే అతిరేకా హోతి, పుగ్గలికకమ్మేపి ఉపనేతుం వట్టతి. అరక్ఖితా పన గరుభణ్డమేవ న హోతి. సుత్తమకచివాకనాళికేరహీరచమ్మమయా రజ్జుకా వా యోత్తాని వా వాకే చ నాళికేరహీరే చ వట్టేత్వా కతా ఏకవట్టా వా ద్వివట్టా వా సఙ్ఘస్స దిన్నకాలతో పట్ఠాయ గరుభణ్డం. సుత్తం పన అవట్టేత్వా దిన్నం మకచివాకనాళికేరహీరా చ భాజనీయా. యేహి పనేతాని రజ్జుకయోత్తాదీని దిన్నాని హోన్తి, తే అత్తనో కరణీయేన హరన్తా న వారేతబ్బా.

యో కోచి అన్తమసో అట్ఠఙ్గులసూచిదణ్డకమత్తోపి వేళు సఙ్ఘస్స దిన్నో వా తత్థజాతకో వా రక్ఖితగోపితో గరుభణ్డం, సోపి సఙ్ఘకమ్మే చ చేతియకమ్మే చ కతే అతిరేకో పుగ్గలికకమ్మే చ దాతుం వట్టతి. పాదగణ్హనకతేలనాళి పన కత్తరయట్ఠి ఉపాహనదణ్డకో ఛత్తదణ్డకో ఛత్తసలాకాతి ఇదమేత్థ భాజనీయభణ్డం. దడ్ఢగేహమనుస్సా గణ్హిత్వా గచ్ఛన్తా న వారేతబ్బా. రక్ఖితగోపితం వేళుం గణ్హన్తేన సమకం వా అతిరేకం వా థావరం అన్తమసో తంఅగ్ఘనకవల్లికాయపి ఫాతికమ్మం కత్వా గహేతబ్బో, ఫాతికమ్మం అకత్వా గణ్హన్తేన తత్థేవ వళఞ్జేతబ్బో. గమనకాలే సఙ్ఘికే ఆవాసే ఠపేత్వా గన్తబ్బం, అసతియా గహేత్వా గతేన పహిణిత్వా దాతబ్బో. దేసన్తరగతేన సమ్పత్తవిహారో సఙ్ఘికావాసే ఠపేతబ్బో.

తిణన్తి ముఞ్జఞ్చ పబ్బజఞ్చ ఠపేత్వా అవసేసం యం కిఞ్చి తిణం. యత్థ పన తిణం నత్థి, తత్థ పణ్ణేహి ఛాదేన్తి, తస్మా పణ్ణమ్పి తిణేనేవ సఙ్గహితం. ఇతి ముఞ్జాదీసు యం కిఞ్చి ముట్ఠిప్పమాణం తిణం తాలపణ్ణాదీసు చ ఏకపణ్ణమ్పి సఙ్ఘస్స దిన్నం వా తత్థజాతకం వా బహారామే సఙ్ఘస్స తిణవత్థుతో జాతతిణం వా రక్ఖితగోపితం గరుభణ్డం హోతి, తమ్పి సఙ్ఘకమ్మే చ చేతియకమ్మే చ కతే అతిరేకం పుగ్గలికకమ్మే దాతుం వట్టతి, దడ్ఢగేహమనుస్సా గహేత్వా గచ్ఛన్తా న వారేతబ్బా. అట్ఠఙ్గులప్పమాణోపి రిత్తపోత్థకో గరుభణ్డమేవ.

మత్తికా పకతిమత్తికా వా హోతు పఞ్చవణ్ణా వా సుధా వా సజ్జురసకఙ్గుట్ఠసిలేసాదీసు వా యం కిఞ్చి దుల్లభట్ఠానే ఆనేత్వా దిన్నం తత్థజాతకం వా, రక్ఖితగోపితం తాలఫలపక్కమత్తం గరుభణ్డం హోతి, తమ్పి సఙ్ఘకమ్మే చ చేతియకమ్మే చ నిట్ఠితే అతిరేకం పుగ్గలికకమ్మే చ దాతుం వట్టతి, హిఙ్గుహిఙ్గులకహరితాలమనోసిలఞ్జనాని పన భాజనీయభణ్డాని.

దారుభణ్డే ‘‘యో కోచి అట్ఠఙ్గులసూచిదణ్డమత్తోపి దారుభణ్డకో దారుదుల్లభట్ఠానే సఙ్ఘస్స దిన్నో వా తత్థజాతకో వా రక్ఖితగోపితో, అయం గరుభణ్డం హోతీ’’తి కురున్దియం వుత్తం. మహాఅట్ఠకథాయం పన సబ్బమ్పి దారువేళుచమ్మపాసాణాదివికతిం దారుభణ్డేన సఙ్గణ్హిత్వా ఆసన్దికతో పట్ఠాయ దారుభణ్డే వినిచ్ఛయో వుత్తో. తత్రాయం నయో – ఆసన్దికో సత్తఙ్గో భద్దపీఠం పీఠికా ఏకపాదకపీఠం ఆమణ్డకవణ్టకపీఠం ఫలకం కోచ్ఛం పలాలపీఠన్తి ఇమేసు తావ యం కిఞ్చి ఖుద్దకం వా హోతు మహన్తం వా, సఙ్ఘస్స దిన్నం గరుభణ్డం హోతి. పలాలపీఠేన చేత్థ కదలిపత్తాదిపీఠానిపి సఙ్గహితాని. బ్యగ్ఘచమ్మఓనద్ధమ్పి వాళరూపపరిక్ఖిత్తం రతనపరిసిబ్బితం కోచ్ఛం గరుభణ్డమేవ, వఙ్కఫలకం దీఘఫలకం చీవరధోవనఫలకం ఘట్టనఫలకం ఘట్టనముగ్గరో దన్తకట్ఠచ్ఛేదనగణ్ఠికా దణ్డముగ్గరో అమ్బణం రజనదోణి ఉదకపటిచ్ఛకో దారుమయో వా దన్తమయో వా వేళుమయో వా సపాదకోపి అపాదకోపి సముగ్గో మఞ్జూసా పాదగణ్హనకతో అతిరేకప్పమాణో కరణ్డో ఉదకదోణి ఉదకకటాహం ఉళుఙ్కో కటచ్ఛు పానీయసరావం పానీయసఙ్ఖోతి ఏతేసుపి యం కిఞ్చి సఙ్ఘే దిన్నం గరుభణ్డం. సఙ్ఖథాలకం పన భాజనీయం, తథా దారుమయో ఉదకతుమ్బో.

పాదకథలికమణ్డలం దారుమయం వా హోతు చోళపణ్ణాదిమయం వా, సబ్బం గరుభణ్డం. ఆధారకో పత్తపిధానం తాలవణ్టం బీజనీ చఙ్కోటకం పచ్ఛి యట్ఠిసమ్ముఞ్జనీ ముట్ఠిసమ్ముఞ్జనీతి ఏతేసుపి యం కిఞ్చి ఖుద్దకం వా హోతు మహన్తం వా, దారువేళుపణ్ణచమ్మాదీసు యేన కేనచి కతం గరుభణ్డమేవ. థమ్భతులాసోపానఫలకాదీసు దారుమయం వా పాసాణమయం వా యం కిఞ్చి గేహసమ్భారరూపం యో కోచి కటసారకో యం కిఞ్చి భూమత్థరణం యం కిఞ్చి అకప్పియచమ్మం, సబ్బం సఙ్ఘే దిన్నం గరుభణ్డం, భూమత్థరణం కాతుం వట్టతి. ఏళకచమ్మం పన పచ్చత్థరణగతికం హోతి, తమ్పి గరుభణ్డమేవ. కప్పియచమ్మాని భాజనీయాని. కురున్దియం పన ‘‘సబ్బం మఞ్చప్పమాణం చమ్మం గరుభణ్డ’’న్తి వుత్తం.

ఉదుక్ఖలం ముసలం సుప్పం నిసదం నిసదపోతో పాసాణదోణి పాసాణకటాహం తురివేమభస్తాది సబ్బం పేసకారాదిభణ్డం సబ్బం కసిభణ్డం సబ్బం చక్కయుత్తకం యానం గరుభణ్డమేవ. మఞ్చపాదో మఞ్చఅటనీ పీఠపాదో పీఠఅటనీ వాసిఫరసుఆదీనం దణ్డాతి ఏతేసు యం కిఞ్చి విప్పకతతచ్ఛనకమ్మం అనిట్ఠితమేవ భాజనీయం, తచ్ఛితమట్ఠం పన గరుభణ్డం హోతి. అనుఞ్ఞాతవాసియా పన దణ్డో ఛత్తముట్ఠిపణ్ణం కత్తరయట్ఠి ఉపాహనా అరణిసహితం ధమ్మకరణో పాదగణ్హనకతో అనతిరిత్తం ఆమలకతుమ్బం ఆమలకఘటో లాబుకతుమ్బం లాబుఘటో విసాణకతుమ్బన్తి సబ్బమేవేతం భాజనీయం, తతో మహన్తతరం గరుభణ్డం. హత్థిదన్తో వా యం కిఞ్చి విసాణం వా అతచ్ఛితం యథాగతమేవ భాజనీయం. తేహి కతమఞ్చపాదాదీసు పురిమసదిసోయేవ వినిచ్ఛయో. తచ్ఛితనిట్ఠితోపి హిఙ్గుకరణ్డకో గణ్ఠికా విధో అఞ్జనీ అఞ్జనీసలాకా ఉదకపుఞ్ఛనీతి ఇదం సబ్బం భాజనీయమేవ.

మత్తికాభణ్డే సబ్బం మనుస్సానం ఉపభోగపరిభోగం ఘటపీఠరాదికులాలభాజనం పత్తకటాహం అఙ్గారకటాహం ధూమదానం దీపరుక్ఖకో దీపకపల్లికా చయనిట్ఠకా ఛదనిట్ఠకా థూపికాతి సఙ్ఘస్స దిన్నకాలతో పట్ఠాయ గరుభణ్డం, పాదగణ్హనకతో అనతిరిత్తప్పమాణో పన ఘటకో పత్తం థాలకం కఞ్చనకో కుణ్డికాతి ఇదమేత్థ భాజనీయభణ్డం. యథా చ మత్తికాభణ్డే, ఏవం లోహభణ్డేపి కుణ్డికా భాజనీయకోట్ఠాసమేవ భజతీతి అయమేత్థ అనుపుబ్బికథా.

ఇతి పాళిముత్తకవినయవినిచ్ఛయసఙ్గహే

గరుభణ్డవినిచ్ఛయకథా సమత్తా.