౨౭. ఉపజ్ఝాయాదివత్తవినిచ్ఛయకథా

౧౮౩. వత్తన్తి ఏత్థ పన వత్తం నామేతం ఉపజ్ఝాయవత్తం ఆచరియవత్తం ఆగన్తుకవత్తం ఆవాసికవత్తం గమికవత్తం భత్తగ్గవత్తం పిణ్డచారికవత్తం ఆరఞ్ఞికవత్తం సేనాసనవత్తం జన్తాఘరవత్తం వచ్చకుటివత్తన్తి బహువిధం. తత్థ ఉపజ్ఝాయవత్తం తావ ఏవం వేదితబ్బం – సద్ధివిహారికేన కాలస్సేవ ఉట్ఠాయ ఉపాహనా ఓముఞ్చిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉపజ్ఝాయస్స దన్తకట్ఠం దాతబ్బం, ముఖోదకం దాతబ్బం. తత్థ దన్తకట్ఠం దేన్తేన మహన్తం మజ్ఝిమం ఖుద్దకన్తి తీణి దన్తకట్ఠాని ఉపనేత్వా ఇతో యం తీణి దివసాని గణ్హాతి, చతుత్థదివసతో పట్ఠాయ తాదిసమేవ దాతబ్బం. సచే అనియమం కత్వా యం వా తం వా గణ్హాతి, అథ యాదిసం లభతి, తాదిసం దాతబ్బం. ముఖోదకం దేన్తేనపి సీతఞ్చ ఉణ్హఞ్చ ఉదకం ఉపనేత్వా తతో యం తీణి దివసాని వళఞ్జేతి. చతుత్థదివసతో పట్ఠాయ తాదిసమేవ ముఖధోవనోదకం దాతబ్బం. సచే దువిధమ్పి వళఞ్జేతి, దువిధమ్పి ఉపనేతబ్బం. ఉదకం ముఖధోవనట్ఠానే ఠపేత్వా వచ్చకుటితో పట్ఠాయ సమ్మజ్జితబ్బం. థేరే వచ్చకుటిగతే పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, ఏవం పరివేణం అసుఞ్ఞం హోతి. థేరే వచ్చకుటితో అనిక్ఖన్తేయేవ ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బం. సరీరకిచ్చం కత్వా ఆగన్త్వా తస్మిం నిసిన్నస్స సచే యాగు హోతి, భాజనం ధోవిత్వా యాగు ఉపనామేతబ్బా, యాగుం పివితస్స ఉదకం దత్వా భాజనం పటిగ్గహేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అప్పటిఘంసన్తేన ధోవిత్వా పటిసామేతబ్బం. ఉపజ్ఝాయమ్హి వుట్ఠితే ఆసనం ఉద్ధరితబ్బం. సచే సో దేసో ఉక్లాపో హోతి కేనచి కచవరేన సంకిణ్ణో, సో దేసో సమ్మజ్జితబ్బో. సచే పన అఞ్ఞో కచవరో నత్థి, ఉదకఫుసితానేవ హోన్తి, హత్థేన పమజ్జితబ్బో.

సచే ఉపజ్ఝాయో గామం పవిసితుకామో హోతి, నివాసనం దాతబ్బం, పటినివాసనం పటిగ్గహేతబ్బం, కాయబన్ధనం దాతబ్బం, సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో దాతబ్బా, ధోవిత్వా పత్తో సఉదకో దాతబ్బో. సచే ఉపజ్ఝాయో పచ్ఛాసమణం ఆకఙ్ఖతి, తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేన్తేన పరిమణ్డలం నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో పారుపిత్వా గణ్ఠికం పటిముఞ్చిత్వా ధోవిత్వా పత్తం గహేత్వా ఉపజ్ఝాయస్స పచ్ఛాసమణేన హోతబ్బం, నాతిదూరే గన్తబ్బం, నాచ్చాసన్నే గన్తబ్బం. ఏత్థ పన సచే ఉపజ్ఝాయం నివత్తిత్వా ఓలోకేన్తం ఏకేన వా ద్వీహి వా పదవీతిహారేహి సమ్పాపుణాతి, ఏత్తావతా నాతిదూరే నాచ్చాసన్నే గతో హోతీతి వేదితబ్బం. సచే ఉపజ్ఝాయేన భిక్ఖాచారే యాగుయా వా భత్తే వా లద్ధే పత్తో ఉణ్హో వా భారికో వా హోతి, అత్తనో పత్తం తస్స దత్వా సో పత్తో గహేతబ్బో, న ఉపజ్ఝాయస్స భణమానస్స అన్తరన్తరా కథా ఓపాతేతబ్బా. ఇతో పట్ఠాయ పన యత్థ యత్థ న-కారేన పటిసేధో కరీయతి, సబ్బత్థ దుక్కటాపత్తి వేదితబ్బా. ఉపజ్ఝాయో ఆపత్తిసామన్తా భణమానో నివారేతబ్బో. నివారేన్తేన చ ‘‘భన్తే, ఈదిసం నామ వత్తుం వట్టతి, ఆపత్తి న హోతీ’’తి ఏవం పుచ్ఛన్తేన వియ వారేతబ్బో, ‘‘వారేస్సామీ’’తి పన కత్వా ‘‘మహల్లక, మా ఏవం భణా’’తి న వత్తబ్బో.

సచే ఆసన్నే గామో హోతి, విహారే వా గిలానో భిక్ఖు హోతి, గామతో పఠమతరం ఆగన్తబ్బం. సచే దూరే గామో హోతి, ఉపజ్ఝాయేన సద్ధిం ఆగచ్ఛన్తోపి నత్థి, తేనేవ సద్ధిం గామతో నిక్ఖమిత్వా చీవరేన పత్తం వేఠేత్వా అన్తరామగ్గతో పఠమతరం ఆగన్తబ్బం. ఏవం పఠమతరం ఆగతేన ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపితబ్బం, పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేతబ్బం, పటినివాసనం దాతబ్బం, నివాసనం పటిగ్గహేతబ్బం. సచే చీవరం సేదగ్గహితం హోతి, ముహుత్తం ఉణ్హే ఓతాపేతబ్బం, న చ ఉణ్హే చీవరం నిదహితబ్బం, చీవరం సఙ్ఘరితబ్బం. చీవరం సఙ్ఘరన్తేన చ చతురఙ్గులం కణ్ణం ఉస్సారేత్వా చీవరం సఙ్ఘరితబ్బం. కింకారణా? మా మజ్ఝే భఙ్గో అహోసీతి. సమం కత్వా సఙ్ఘరితస్స హి మజ్ఝే భఙ్గో హోతి, తతో నిచ్చం భిజ్జమానం దుబ్బలం హోతి, తం నివారణత్థమేతం వుత్తం. తస్మా యథా అజ్జ భఙ్గట్ఠానేయేవ స్వే న భిజ్జిస్సతి, తథా దివసే దివసే చతురఙ్గులం ఉస్సారేత్వా సఙ్ఘరితబ్బం, ఓభోగే కాయబన్ధనం కాతబ్బం.

సచే పిణ్డపాతో హోతి, ఉపజ్ఝాయో చ భుఞ్జితుకామో హోతి, ఉదకం దత్వా పిణ్డపాతో ఉపనామేతబ్బో, ఉపజ్ఝాయో పానీయేన పుచ్ఛితబ్బో. పుచ్ఛన్తేన చ తిక్ఖత్తుం ‘‘పానీయం, భన్తే, ఆహరీయతూ’’తి పానీయేన పుచ్ఛితబ్బో. సచే కాలో అత్థి, ఉపజ్ఝాయే భుత్తే సయం భుఞ్జితబ్బం. సచే ఉపకట్ఠో కాలో, పానీయం ఉపజ్ఝాయస్స సన్తికే ఠపేత్వా సయమ్పి భుఞ్జితబ్బం. భుత్తావిస్స ఉదకం దత్వా పత్తం పటిగ్గహేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అప్పటిఘంసన్తేన ధోవిత్వా వోదకం కత్వా ముహుత్తం ఉణ్హే ఓతాపేతబ్బో, న చ ఉణ్హే పత్తో నిదహితబ్బో, పత్తచీవరం నిక్ఖిపితబ్బం. పత్తం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన పత్తం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన హేట్ఠామఞ్చం వా హేట్ఠాపీఠం వా పరామసిత్వా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో, న చ తట్టికచమ్మఖణ్డాదీహి అనన్తరహితాయ భూమియా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో. సచే పన కాళవణ్ణకతా వా సుధాబద్ధా వా భూమి హోతి నిరజమత్తికా, తథారూపాయ భూమియా ఠపేతుం వట్టతి, ధోతవాలికాయపి ఠపేతుం వట్టతి, పంసురజసక్ఖరాదీసు న వట్టతి. తత్ర పన పణ్ణం వా ఆధారకం వా ఠపేత్వా తత్ర నిక్ఖిపితబ్బో. చీవరం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన చీవరం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన చీవరవంసం వా చీవరరజ్జుం వా పమజ్జిత్వా పారతో అన్తం ఓరతో భోగం కత్వా చీవరం నిక్ఖిపితబ్బం. ఇదఞ్చ చీవరవంసాదీనం హేట్ఠా హత్థం పవేసేత్వా అభిముఖేన హత్థేన సణికం నిక్ఖిపనత్థం వుత్తం. అన్తే పన గహేత్వా భోగేన చీవరవంసాదీనం ఉపరి ఖిపన్తస్స భిత్తియం భోగో పటిహఞ్ఞతి, తస్మా తథా న కాతబ్బం. ఉపజ్ఝాయమ్హి వుట్ఠితే ఆసనం ఉద్ధరితబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేతబ్బం. సచే సో దేసో ఉక్లాపో హోతి, సో దేసో సమ్మజ్జితబ్బో.

సచే ఉపజ్ఝాయో నహాయితుకామో హోతి, నహానం పటియాదేతబ్బం. సచే సీతేన అత్థో హోతి, సీతం పటియాదేతబ్బం. సచే ఉణ్హేన అత్థో హోతి, ఉణ్హం పటియాదేతబ్బం.

సచే ఉపజ్ఝాయో జన్తాఘరం పవిసితుకామో హోతి, చుణ్ణం సన్నేతబ్బం, మత్తికా తేమేతబ్బా. జన్తాఘరపీఠం ఆదాయ ఉపజ్ఝాయస్స పిట్ఠితో పిట్ఠితో గన్త్వా జన్తాఘరపీఠం దత్వా చీవరం పటిగ్గహేత్వా ఏకమన్తే నిద్ధూమట్ఠానే ఠపేతబ్బం, చుణ్ణం దాతబ్బం, మత్తికా దాతబ్బా. సచే ఉస్సహతి, జన్తాఘరం పవిసితబ్బం, పవిసన్తేన మత్తికాయ ముఖం మక్ఖేత్వా పురతో చ పచ్ఛతో చ పటిచ్ఛాదేత్వా జన్తాఘరం పవిసితబ్బం. న థేరే భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదితబ్బం, న నవా భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహితబ్బా, జన్తాఘరే ఉపజ్ఝాయస్స పరికమ్మం కాతబ్బం. జన్తాఘరే పరికమ్మం నామ అఙ్గారమత్తికాఉణ్హోదకదానాదికం సబ్బకిచ్చం. జన్తాఘరా నిక్ఖమన్తేన జన్తాఘరపీఠం ఆదాయ పురతో చ పచ్ఛతో చ పటిచ్ఛాదేత్వా జన్తాఘరా నిక్ఖమితబ్బం.

ఉదకేపి ఉపజ్ఝాయస్స అఙ్గపచ్చఙ్గఘంసనాదికం పరికమ్మం కాతబ్బం, నహాతేన పఠమతరం ఉత్తరిత్వా అత్తనో గత్తం వోదకం కత్వా నివాసేత్వా ఉపజ్ఝాయస్స గత్తతో ఉదకం పమజ్జితబ్బం, నివాసనం దాతబ్బం, సఙ్ఘాటి దాతబ్బా, జన్తాఘరపీఠం ఆదాయ పఠమతరం ఆగన్త్వా ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపితబ్బం, ఉపజ్ఝాయో పానీయేన పుచ్ఛితబ్బో. జన్తాఘరే హి ఉణ్హసన్తాపేన పిపాసా హోతి. సచే ఉద్దిసాపేతుకామో హోతి, ఉద్దిసితబ్బో. సచే పరిపుచ్ఛితుకామో హోతి, పరిపుచ్ఛితబ్బో.

యస్మిం విహారే ఉపజ్ఝాయో విహరతి, సచే సో విహారో ఉక్లాపో హోతి, సచే ఉస్సహతి, కేనచి గేలఞ్ఞేన అనభిభూతో హోతి, సోధేతబ్బో. అగిలానేన హి సద్ధివిహారికేన సట్ఠివస్సేనపి సబ్బం ఉపజ్ఝాయవత్తం కాతబ్బం, అనాదరేన అకరోన్తస్స వత్తభేదే దుక్కటం, న-కారపటిసంయుత్తేసు పన పదేసు గిలానస్సపి పటిక్ఖిత్తకిరియం కరోన్తస్స దుక్కటమేవ. విహారం సోధేన్తేన పఠమం పత్తచీవరం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, నిసీదనపచ్చత్థరణం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, భిసిబిమ్బోహనం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, మఞ్చో నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బో, పీఠం నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, మఞ్చపటిపాదకా నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బా, ఖేళమల్లకో నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బో, అపస్సేనఫలకం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం. భూమత్థరణం యథాపఞ్ఞత్తం సల్లక్ఖేత్వా నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం. సచే విహారే సన్తానకం హోతి, ఉల్లోకా పఠమం ఓహారేతబ్బం, ఆలోకసన్ధికణ్ణభాగా పమజ్జితబ్బా. సచే గేరుకపరికమ్మకతా భిత్తి కణ్ణకితా హోతి, చోళకం తేమేత్వా పీళేత్వా పమజ్జితబ్బా. సచే కాళవణ్ణకతా భూమి కణ్ణకితా హోతి, చోళకం తేమేత్వా పీళేత్వా పమజ్జితబ్బా. సచే అకతా హోతి భూమి, ఉదకేన పరిప్ఫోసిత్వా పరిప్ఫోసిత్వా సమ్మజ్జితబ్బా ‘‘మా విహారో రజేన ఉహఞ్ఞీ’’తి, సఙ్కారం విచినిత్వా ఏకమన్తం ఛడ్డేతబ్బం.

భూమత్థరణం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా అభిహరిత్వా యథా పఠమం పఞ్ఞత్తం అహోసి, తథేవ పఞ్ఞపేతబ్బం. ఏతదత్థమేవ హి ‘‘యథాపఞ్ఞత్తం సల్లక్ఖేత్వా నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బ’’న్తి వుత్తం. సచే పన పఠమం అజానన్తేన కేనచి పఞ్ఞత్తం అహోసి, సమన్తతో భిత్తిం ద్వఙ్గులమత్తేన వా తివఙ్గులమత్తేన వా మోచేత్వా పఞ్ఞపేతబ్బం. ఇదఞ్హేత్థ పఞ్ఞాపనవత్తం – సచే కటసారకో హోతి అతిమహన్తో చ, ఛిన్దిత్వా కోటిం నివత్తేత్వా బన్ధిత్వా పఞ్ఞపేతబ్బో. సచే కోటిం నివత్తేత్వా బన్ధితుం న జానాతి, న ఛిన్దితబ్బో. మఞ్చపటిపాదకా ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బా, మఞ్చో ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బో, పీఠం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, భిసిబిమ్బోహనం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, నిసీదనపచ్చత్థరణం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, ఖేళమల్లకో ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా అతిహరిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బో, అపస్సేనఫలకం ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా అతిహరిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బం. పత్తచీవరం నిక్ఖిపితబ్బం, పత్తం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన పత్తం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన హేట్ఠామఞ్చం వా హేట్ఠాపీఠం వా పరామసిత్వా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో, న చ అనన్తరహితాయ భూమియా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో. చీవరం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన చీవరం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన చీవరవంసం వా చీవరరజ్జుం వా పమజ్జిత్వా పారతో అన్తం, ఓరతో భోగం కత్వా చీవరం నిక్ఖిపితబ్బం.

సచే పురత్థిమా సరజా వాతా వాయన్తి, పురత్థిమా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే పచ్ఛిమా, ఉత్తరా, దక్ఖిణా సరజా వాతా వాయన్తి, దక్ఖిణా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే సీతకాలో హోతి, దివా వాతపానా వివరితబ్బా, రత్తిం థకేతబ్బా. సచే ఉణ్హకాలో హోతి, దివా థకేతబ్బా, రత్తిం వివరితబ్బా.

సచే ఉక్లాపం హోతి, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో, ఉపట్ఠానసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, అగ్గిసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, వచ్చకుటి సమ్మజ్జితబ్బా, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠపేతబ్బం, ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం.

సచే ఉపజ్ఝాయస్స అనభిరతి ఉప్పన్నా హోతి, సద్ధివిహారికేన అఞ్ఞత్థ నేతబ్బో, అఞ్ఞో వా భిక్ఖు వత్తబ్బో ‘‘థేరం గహేత్వా అఞ్ఞత్థ గచ్ఛా’’తి, ధమ్మకథా వాస్స కాతబ్బా. సచే ఉపజ్ఝాయస్స కుక్కుచ్చం ఉప్పన్నం హోతి, సద్ధివిహారికేన వినోదేతబ్బం, అఞ్ఞేన వా వినోదాపేతబ్బం ధమ్మకథా వాస్స కాతబ్బా. సచే ఉపజ్ఝాయస్స దిట్ఠిగతం ఉప్పన్నం హోతి, సద్ధివిహారికేన విస్సజ్జేతబ్బం, అఞ్ఞో వా వత్తబ్బో ‘‘థేరం దిట్ఠిగతం విస్సజ్జాపేహీ’’తి, ధమ్మకథా వాస్స కాతబ్బా. సచే ఉపజ్ఝాయో గరుధమ్మం అజ్ఝాపన్నో హోతి పరివాసారహో, సద్ధివిహారికేన ఉస్సుక్కం కాతబ్బం, పరివాసదానత్థం సో సో భిక్ఖు ఉపసఙ్కమిత్వా యాచితబ్బో. సచే అత్తనా పటిబలో హోతి, అత్తనావ దాతబ్బో. నో చే పటిబలో హోతి, అఞ్ఞేన దాపేతబ్బో. సచే ఉపజ్ఝాయో మూలాయపటికస్సనారహో హోతి మానత్తారహో అబ్భానారహో వా, వుత్తనయేనేవ ఉస్సుక్కం కాతబ్బం. సచే సఙ్ఘో ఉపజ్ఝాయస్స కమ్మం కత్తుకామో హోతి తజ్జనీయం వా నియస్సం వా పబ్బాజనీయం వా పటిసారణీయం వా ఉక్ఖేపనీయం వా, సద్ధివిహారికేన ఉస్సుక్కం కాతబ్బం ‘‘కేన ను ఖో ఉపాయేన సఙ్ఘో ఉపజ్ఝాయస్స కమ్మం న కరేయ్య, లహుకాయ వా పరిణామేయ్యా’’తి. సద్ధివిహారికేన హి ‘‘ఉపజ్ఝాయస్స ఉక్ఖేపనీయకమ్మం కత్తుకామో సఙ్ఘో’’తి ఞత్వా ఏకమేకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘మా, భన్తే, అమ్హాకం ఉపజ్ఝాయస్స కమ్మం కరిత్థా’’తి యాచితబ్బా. సచే కరోన్తియేవ, ‘‘తజ్జనీయం వా నియస్సం వా లహుకకమ్మం కరోథా’’తి యాచితబ్బా. సచే కరోన్తియేవ, అథ ఉపజ్ఝాయో ‘‘సమ్మా వత్తథ, భన్తే’’తి యాచితబ్బో. ఇతి తం సమ్మా వత్తాపేత్వా ‘‘పటిప్పస్సమ్భేథ, భన్తే, కమ్మ’’న్తి భిక్ఖూ యాచితబ్బా.

సచే ఉపజ్ఝాయస్స చీవరం ధోవితబ్బం హోతి, సద్ధివిహారికేన ధోవితబ్బం, ఉస్సుక్కం వా కాతబ్బం ‘‘కిన్తి ను ఖో ఉపజ్ఝాయస్స చీవరం ధోవియేథా’’తి. సచే ఉపజ్ఝాయస్స చీవరం కాతబ్బం హోతి, రజనం వా పచితబ్బం, చీవరం వా రజేతబ్బం హోతి, సద్ధివిహారికేన సబ్బం కాతబ్బం, ఉస్సక్కం వా కాతబ్బం ‘‘కిన్తి ను ఖో ఉపజ్ఝాయస్స చీవరం రజియేథా’’తి. చీవరం రజన్తేన సాధుకం సంపరివత్తేత్వా రజేతబ్బం, న చ అచ్ఛిన్నే థేవే పక్కమితబ్బం.

న ఉపజ్ఝాయం అనాపుచ్ఛా ఏకచ్చస్స పత్తో దాతబ్బో, న ఏకచ్చస్స పత్తో పటిగ్గహేతబ్బో, న ఏకచ్చస్స చీవరం దాతబ్బం, న ఏకచ్చస్స చీవరం పటిగ్గహేతబ్బం, న ఏకచ్చస్స పరిక్ఖారో దాతబ్బో, న ఏకచ్చస్స పరిక్ఖారో పటిగ్గహేతబ్బో, న ఏకచ్చస్స కేసా ఛేదేతబ్బా, న ఏకచ్చేన కేసా ఛేదాపేతబ్బా, న ఏకచ్చస్స పరికమ్మం కాతబ్బం, న ఏకచ్చేన పరికమ్మం కారాపేతబ్బం, న ఏకచ్చస్స వేయ్యావచ్చో కాతబ్బో, న ఏకచ్చేన వేయ్యావచ్చో కారాపేతబ్బో, న ఏకచ్చస్స పచ్ఛాసమణేన హోతబ్బం, న ఏకచ్చో పచ్ఛాసమణో ఆదాతబ్బో, న ఏకచ్చస్స పిణ్డపాతో నీహరితబ్బో, న ఏకచ్చేన పిణ్డపాతో నీహరాపేతబ్బో, న ఉపజ్ఝాయం అనాపుచ్ఛా గామో పవిసితబ్బో, పిణ్డాయ వా అఞ్ఞేన వా కరణీయేన పవిసితుకామేన ఆపుచ్ఛిత్వావ పవిసితబ్బో. సచే ఉపజ్ఝాయో కాలస్సేవ వుట్ఠాయ దూరం భిక్ఖాచారం గన్తుకామో హోతి, ‘‘దహరా పిణ్డాయ పవిసన్తూ’’తి వత్వా గన్తబ్బం. అవత్వా గతే పరివేణం గన్త్వా ఉపజ్ఝాయం అపస్సన్తేన గామం పవిసితుం వట్టతి. సచే గామం పవిసన్తోపి పస్సతి, దిట్ఠట్ఠానతో పట్ఠాయ ఆపుచ్ఛితుంయేవ వట్టతి. న ఉపజ్ఝాయం అనాపుచ్ఛా వాసత్థాయ వా అసుభదస్సనత్థాయ వా సుసానం గన్తబ్బం, న దిసా పక్కమితబ్బా, పక్కమితుకామేన పన కమ్మం ఆచిక్ఖిత్వా యావతతియం యాచితబ్బో. సచే అనుజానాతి, సాధు, నో చే అనుజానాతి, తం నిస్సాయ వసతో చస్స ఉద్దేసో వా పరిపుచ్ఛా వా కమ్మట్ఠానం వా న సమ్పజ్జతి, ఉపజ్ఝాయో బాలో హోతి అబ్యత్తో, కేవలం అత్తనో సన్తికే వసాపేతుకామతాయ ఏవ గన్తుం న దేతి, ఏవరూపే నివారేన్తేపి గన్తుం వట్టతి. సచే ఉపజ్ఝాయో గిలానో హోతి, యావజీవం ఉపట్ఠాపేతబ్బో, వుట్ఠానమస్స ఆగమేతబ్బం, న కత్థచి గన్తబ్బం. సచే అఞ్ఞో భిక్ఖు ఉపట్ఠాకో అత్థి, భేసజ్జం పరియేసిత్వా తస్స హత్థే దత్వా ‘‘భన్తే, అయం ఉపట్ఠహిస్సతీ’’తి వత్వా గన్తబ్బం. ఇదం తావ ఉపజ్ఝాయవత్తం.

౧౮౪. ఇదమేవ చ అన్తేవాసికేన ఆచరియస్స కత్తబ్బత్తా ఆచరియవత్తన్తి వుచ్చతి. నామమత్తమేవ హేత్థ నానం. తత్థ యావ చీవరరజనం, తావ వత్తే అకరియమానే ఉపజ్ఝాయస్స ఆచరియస్స చ పరిహాని హోతి, తస్మా తం అకరోన్తస్స నిస్సయముత్తకస్సపి అముత్తకస్సపి ఆపత్తియేవ, ఏకచ్చస్స పత్తదానతో పట్ఠాయ అముత్తనిస్సయస్సేవ ఆపత్తి. ఉపజ్ఝాయే ఆచరియే వా వత్తం సాదియన్తే సద్ధివిహారికా అన్తేవాసికా చ బహుకాపి హోన్తు, సబ్బేసం ఆపత్తి. సచే ఉపజ్ఝాయో ఆచరియో వా ‘‘మయ్హం ఉపట్ఠాకో అత్థి, తుమ్హే అత్తనో సజ్ఝాయమనసికారాదీసు యోగం కరోథా’’తి వదతి, సద్ధివిహారికాదీనం అనాపత్తి. ఉపజ్ఝాయో వా ఆచరియో వా సచే సాదియనం వా అసాదియనం వా న జానాతి, బాలో హోతి, సద్ధివిహారికాదయో బహూ, తేసు ఏకో వత్తసమ్పన్నో భిక్ఖు ‘‘ఉపజ్ఝాయస్స వా ఆచరియస్స వా కిచ్చం అహం కరిస్సామి, తుమ్హే అప్పోస్సుక్కా విహరథా’’తి ఏవఞ్చే అత్తనో భారం కత్వా ఇతరే విస్సజ్జేతి, తస్స భారకరణతో పట్ఠాయ తేసం అనాపత్తి. ఏత్థ అన్తేవాసికేసు పన నిస్సయన్తేవాసికేన యావ ఆచరియం నిస్సాయ వసతి, తావ సబ్బం ఆచరియవత్తం కాతబ్బం. పబ్బజ్జఉపసమ్పదధమ్మన్తేవాసికేహి పన నిస్సయముత్తకేహిపి ఆదితో పట్ఠాయ యావ చీవరరజనం, తావ వత్తం కాతబ్బం. అనాపుచ్ఛిత్వా పత్తదానాదిమ్హి పన ఏతేసం అనాపత్తి.

ఏతేసు పబ్బజ్జన్తేవాసికో చ ఉపసమ్పదన్తేవాసికో చ ఆచరియస్స యావజీవం భారా. నిస్సయన్తేవాసికో చ ధమ్మన్తేవాసికో చ యావ సమీపే వసన్తి, తావ ఆచరియుపజ్ఝాయేహిపి అన్తేవాసికసద్ధివిహారికా సఙ్గహేతబ్బా అనుగ్గహేతబ్బా ఉద్దేసేన పరిపుచ్ఛాయ ఓవాదేన అనుసాసనియా. సచే అన్తేవాసికసద్ధివిహారికానం పత్తో వా చీవరం వా అఞ్ఞో వా కోచి పరిక్ఖారో నత్థి, అత్తనో అతిరేకపత్తచీవరం అతిరేకపరిక్ఖారో వా అత్థి, దాతబ్బం. నో చే, ధమ్మియేన నయేన పరియేసనత్థాయ ఉస్సుక్కం కాతబ్బం. సచే అన్తేవాసికసద్ధివిహారికా గిలానా హోన్తి, ఉపజ్ఝాయవత్తే వుత్తనయేన దన్తకట్ఠదానం ఆదిం కత్వా ఆచమనకుమ్భియా ఉదకసిఞ్చనపరియోసానం సబ్బం వత్తం కాతబ్బమేవ, అకరోన్తానం ఆపత్తి. తస్మా ఆచరియుపజ్ఝాయేహిపి అన్తేవాసికసద్ధివిహారికేసు సమ్మా వత్తితబ్బం. ఆచరియుపజ్ఝాయాదీసు హి యో యో న సమ్మా వత్తతి, తస్స తస్స ఆపత్తి. ఉపజ్ఝాయాదివత్తకథా.

౧౮౫. ఇదాని ఆగన్తుకవత్తాదీని వేదితబ్బాని. ఆగన్తుకేన భిక్ఖునా ఉపచారసీమాసమీపం గన్త్వా ఉపాహనా ఓముఞ్చిత్వా నీచం కత్వా పప్ఫోటేత్వా ఉపాహనదణ్డకేన గహేత్వా ఛత్తం ఉపనామేత్వా సీసం వివరిత్వా సీసే చీవరం ఖన్ధే కరిత్వా సాధుకం అతరమానేన ఆరామో పవిసితబ్బో, ఆరామం పవిసన్తేన సల్లక్ఖేతబ్బం ‘‘కత్థ ఆవాసికా భిక్ఖూ సన్నిపతన్తీ’’తి. యత్థ ఆవాసికా భిక్ఖూ సన్నిపతన్తి ఉపట్ఠానసాలాయ వా మణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా, తత్థ గన్త్వా ఏకమన్తం పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో, ఏకమన్తం చీవరం నిక్ఖిపితబ్బం, పతిరూపం ఆసనం గహేత్వా నిసీదితబ్బం, పానీయం పుచ్ఛితబ్బం, పరిభోజనీయం పుచ్ఛితబ్బం ‘‘కతమం పానీయం, కతమం పరిభోజనీయ’’న్తి. సచే పానీయేన అత్థో హోతి, పానీయం గహేత్వా పాతబ్బం. సచే పరిభోజనీయేన అత్థో హోతి, పరిభోజనీయం గహేత్వా పాదా ధోవితబ్బా. పాదే ధోవన్తేన ఏకేన హత్థేన ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం, ఏకేన హత్థేన పాదా ధోవితబ్బా, న తేనేవ హత్థేన ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం, న తేనేవ హత్థేన పాదా ధోవితబ్బా, ఉపాహనపుఞ్ఛనచోళకం పుఞ్ఛిత్వా ఉపాహనా పుఞ్ఛితబ్బా, ఉపాహనా పుఞ్ఛన్తేన పఠమం సుక్ఖేన చోళకేన పుఞ్ఛితబ్బా, పచ్ఛా అల్లేన, ఉపాహనపుఞ్ఛనచోళకం ధోవిత్వా ఏకమన్తం పత్థరితబ్బం.

సచే ఆవాసికో భిక్ఖు వుడ్ఢో హోతి, అభివాదేతబ్బో. సచే నవకో హోతి, అభివాదాపేతబ్బో. సేనాసనం పుచ్ఛితబ్బం ‘‘కతమం మే సేనాసనం పాపుణాతీ’’తి, అజ్ఝావుట్ఠం వా అనజ్ఝావుట్ఠం వా పుచ్ఛితబ్బం, ‘‘గోచరగామో ఆసన్నే, ఉదాహు దూరే, కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరితబ్బం, ఉదాహు దివా’’తి ఏవం భిక్ఖాచారో పుచ్ఛితబ్బో, అగోచరో పుచ్ఛితబ్బో, గోచరో పుచ్ఛితబ్బో. అగోచరో నామ మిచ్ఛాదిట్ఠికానం గామో పరిచ్ఛిన్నభిక్ఖో వా గామో, యత్థ ఏకస్స వా ద్విన్నం వా భిక్ఖా దీయతి, సేక్ఖసమ్మహాని కులాని పుచ్ఛితబ్బాని, వచ్చట్ఠానం పుచ్ఛితబ్బం, పస్సావట్ఠానం పుచ్ఛితబ్బం, ‘‘కిం ఇమిస్సా పోక్ఖరణియా పానీయంయేవ పివన్తి, నహానాదిపరిభోగమ్పి కరోన్తీ’’తి ఏవం పానీయఞ్చేవ పరిభోజనీయఞ్చ పుచ్ఛితబ్బం, కత్తరదణ్డో పుచ్ఛితబ్బో, సఙ్ఘస్స కతికసణ్ఠానం పుచ్ఛితబ్బం, కేసుచి ఠానేసు వాళమిగా వా అమనుస్సా వా హోన్తి, తస్మా ‘‘కం కాలం పవిసితబ్బం, కం కాలం నిక్ఖమితబ్బ’’న్తి పుచ్ఛితబ్బం. సచే విహారో అనజ్ఝావుట్ఠో హోతి, కవాటం ఆకోటేత్వా ముహుత్తం ఆగమేత్వా ఘటికం ఉగ్ఘాటేత్వా కవాటం పణామేత్వా బహి ఠితేన నిల్లోకేతబ్బో.

సచే సో విహారో ఉక్లాపో హోతి, మఞ్చే వా మఞ్చో ఆరోపితో హోతి, పీఠే వా పీఠం ఆరోపితం హోతి, సేనాసనం ఉపరి పుఞ్జీకతం హోతి, సచే సక్కోతి, సబ్బో విహారో సోధేతబ్బో, అసక్కోన్తేన అత్తనో వసనోకాసో జగ్గితబ్బో. సబ్బం సోధేతుం సక్కోన్తేన పన ఉపజ్ఝాయవత్తే వుత్తనయేన భూమత్థరణమఞ్చపీఠాదీని బహి నీహరిత్వా విహారం సోధేత్వా పున అతిహరిత్వా యథాఠానే పఞ్ఞపేతబ్బాని.

సచే పురత్థిమా సరజా వాతా వాయన్తి, పురత్థిమా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే పచ్ఛిమా, ఉత్తరా, దక్ఖిణా సరజా వాతా వాయన్తి, దక్ఖిణా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే సీతకాలో హోతి, దివా వాతపానా వివరితబ్బా, రత్తిం థకేతబ్బా. సచే ఉణ్హకాలో హోతి, దివా థకేతబ్బా, రత్తిం వివరితబ్బా.

సచే ఉక్లాపం హోతి, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో, ఉపట్ఠానసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, అగ్గిసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, వచ్చకుటి సమ్మజ్జితబ్బా, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతబ్బం, ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం. ఇదం ఆగన్తుకవత్తం.

౧౮౬. ఆవాసికవత్తే ఆవాసికేన భిక్ఖునా ఆగన్తుకం భిక్ఖుం వుడ్ఢతరం దిస్వా ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపితబ్బం, పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేతబ్బం, పానీయేన పుచ్ఛితబ్బో, పుచ్ఛన్తేన పన సకిం ఆనీతం పానీయం సబ్బం పివతి, ‘‘పున ఆనేమీ’’తి పుచ్ఛితబ్బోయేవ. బీజనేనపి బీజితబ్బో, బీజన్తేన సకిం పాదపిట్ఠియం బీజిత్వా సకిం మజ్ఝే, సకిం సీసే బీజితబ్బో, ‘‘అలం హోతూ’’తి వుత్తేన మన్దతరం బీజితబ్బం, పున ‘‘అల’’న్తి వుత్తేన తతో మన్దతరం బీజితబ్బం, తతియవారం వుత్తేన బీజనీ ఠపేతబ్బా, పాదాపిస్స ధోవితబ్బా. సచే అత్తనో తేలం అత్థి, తేలేన మక్ఖేతబ్బా. నో చే అత్థి, తస్స సన్తకేన మక్ఖేతబ్బా. సచే ఉస్సహతి, ఉపాహనా పుఞ్ఛితబ్బా. ఉపాహనా పుఞ్ఛన్తేన పఠమం సుక్ఖేన చోళేన పుఞ్ఛితబ్బా, పచ్ఛా అల్లేన, ఉపాహనపుఞ్ఛనచోళకం ధోవిత్వా ఏకమన్తం విస్సజ్జేతబ్బం.

ఆగన్తుకో భిక్ఖు అభివాదేతబ్బో, సేనాసనం పఞ్ఞపేతబ్బం ‘‘ఏతం సేనాసనం పాపుణాతీ’’తి. అజ్ఝావుట్ఠం వా అనజ్ఝావుట్ఠం వా ఆచిక్ఖితబ్బం, గోచరో ఆచిక్ఖితబ్బో, అగోచరో ఆచిక్ఖితబ్బో, సేక్ఖసమ్మతాని కులాని ఆచిక్ఖితబ్బాని, వచ్చట్ఠానం ఆచిక్ఖితబ్బం, పస్సావట్ఠానం ఆచిక్ఖితబ్బం, పానీయం ఆచిక్ఖితబ్బం, పరిభోజనీయం ఆచిక్ఖితబ్బం, కత్తరదణ్డో ఆచిక్ఖితబ్బో, సఙ్ఘస్స కతికసణ్ఠానం ఆచిక్ఖితబ్బం ‘‘ఇమం కాలం పవిసితబ్బం, ఇమం కాలం నిక్ఖమితబ్బ’’న్తి.

సచే ఆగన్తుకో నవకో హోతి, నిసిన్నకేనేవ ఆచిక్ఖితబ్బం ‘‘అత్ర పత్తం నిక్ఖిపాహి, అత్ర చీవరం నిక్ఖిపాహి, ఇదం ఆసనం, నిసీదాహీ’’తి. పానీయం ఆచిక్ఖితబ్బం, పరిభోజనీయం ఆచిక్ఖితబ్బం, ఉపాహనపుఞ్ఛనచోళకం ఆచిక్ఖితబ్బం, ఆగన్తుకో భిక్ఖు అభివాదాపేతబ్బో, సేనాసనాదీనిపి నిసిన్నేనేవ ఆచిక్ఖితబ్బాని. వుడ్ఢతరే పన ఆగతే ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బన్తి ఏవమాది సబ్బం చీవరకమ్మం వా నవకమ్మం వా ఠపేత్వాపి కాతబ్బం. చేతియఙ్గణం సమ్మజ్జన్తేన సమ్ముఞ్జనిం నిక్ఖిపిత్వా తస్స వత్తం కాతుం ఆరభితబ్బం. పణ్డితో హి ఆగన్తుకో ‘‘సమ్మజ్జాహి తావ చేతియఙ్గణ’’న్తి వక్ఖతి. గిలానస్స భేసజ్జం కరోన్తేన పన సచే నాతిఆతురో గిలానో హోతి, భేసజ్జం అకత్వా వత్తమేవ కాతబ్బం, మహాగిలానస్స పన భేసజ్జమేవ కాతబ్బం. పణ్డితో హి ఆగన్తుకో ‘‘కరోహి తావ భేసజ్జ’’న్తి వక్ఖతి. ఇదం ఆవాసికవత్తం.

౧౮౭. గమికవత్తే గమికేన భిక్ఖునా మఞ్చపీఠాదిదారుభణ్డం మత్తికాభణ్డమ్పి రజనభాజనాది సబ్బం అగ్గిసాలాయం వా అఞ్ఞస్మిం వా గుత్తట్ఠానే పటిసామేత్వా ద్వారవాతపానం థకేత్వా సేనాసనం ఆపుచ్ఛిత్వా పక్కమితబ్బం. సచే భిక్ఖు న హోతి, సామణేరో ఆపుచ్ఛితబ్బో. సచే సామణేరో న హోతి, ఆరామికో ఆపుచ్ఛితబ్బో. సచే న హోతి భిక్ఖు వా సామణేరో వా ఆరామికో వా, చతూసు పాసాణేసు మఞ్చం పఞ్ఞపేత్వా మఞ్చే మఞ్చం ఆరోపేత్వా పీఠే పీఠం ఆరోపేత్వా సేనాసనం ఉపరి పుఞ్జం కరిత్వా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం పటిసామేత్వా ద్వారవాతపానం థకేత్వా పక్కమితబ్బం. సచే విహారో ఓవస్సతి, సచే ఉస్సహతి, సబ్బో ఛాదేతబ్బో, ఉస్సుక్కం వా కాతబ్బం ‘‘కిన్తి ను ఖో విహారో ఛాదియేథా’’తి, ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే లభేథ, యో దేసో అనోవస్సకో హోతి, తత్థ చతూసు పాసాణేసు మఞ్చం పఞ్ఞపేత్వా మఞ్చే మఞ్చం ఆరోపేత్వా పీఠే పీఠం ఆరోపేత్వా సేనాసనం ఉపరి పుఞ్జం కరిత్వా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం పటిసామేత్వా ద్వారవాతపానం థకేత్వా పక్కమితబ్బం. సచే విహారో ఓవస్సతి, సచే ఉస్సహతి, సేనాసనం గామం అతిహరితబ్బం, ఉస్సుక్కం వా కాతబ్బం ‘‘కిన్తి ను ఖో సేనాసనం గామం అతిహరియేథా’’తి, ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే లభేథ, అజ్ఝోకాసే చతూసు పాసాణేసు మఞ్చం పఞ్ఞపేత్వా మఞ్చే మఞ్చం ఆరోపేత్వా పీఠే పీఠం ఆరోపేత్వా సేనాసనం ఉపరి పుఞ్జం కరిత్వా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం పటిసామేత్వా తిణేన వా పణ్ణేన వా పటిచ్ఛాదేత్వా పక్కమితబ్బం ‘‘అప్పేవ నామ అఙ్గానిపి సేసేయ్యు’’న్తి. ఇదం గమికవత్తం.

౧౮౮. భత్తగ్గవత్తే సచే ఆరామే కాలో ఆరోచితో హోతి, తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేన్తేన పరిమణ్డలం నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో పారుపిత్వా గణ్ఠికం పటిముఞ్చిత్వా ధోవిత్వా పత్తం గహేత్వా సాధుకం అతరమానేన గామో పవిసితబ్బో.

న ఓక్కమ్మ థేరానం భిక్ఖూనం పురతో గన్తబ్బం. సుప్పటిచ్ఛన్నేన, సుసంవుతేన, ఓక్ఖిత్తచక్ఖునా, అప్పసద్దేన అన్తరఘరే గన్తబ్బం, న ఉక్ఖిత్తకాయ, న ఉజ్జగ్ఘికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం, న కాయప్పచాలకం, న బాహుప్పచాలకం, న సీసప్పచాలకం అన్తరఘరే గన్తబ్బం, న ఖమ్భకతేన, న ఓగుణ్ఠితేన, న ఉక్కుటికాయ అన్తరఘరే గన్తబ్బం.

సుప్పటిచ్ఛన్నేన, సుసంవుతేన, ఓక్ఖిత్తచక్ఖునా, అప్పసద్దేన అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం, న ఉక్ఖిత్తకాయ, న ఉజ్జగ్ఘికాయ అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం, న కాయప్పచాలకం, న బాహుప్పచాలకం, న సీసప్పచాలకం అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం, న ఖమ్భకతేన, న ఓగుణ్ఠితేన, న పల్లత్థికాయ అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం, న థేరే భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదితబ్బం. సచే మహాథేరస్స నిసిన్నాసనేన సమకం ఆసనం హోతి, బహూసు ఆసనేసు సతి ఏకం ద్వే ఆసనాని ఠపేత్వా నిసీదితబ్బం. భిక్ఖూ గణేత్వా పఞ్ఞత్తాసనేసు అనిసీదిత్వా మహాథేరేన ‘‘నిసీదా’’తి వుత్తేన నిసీదితబ్బం. నో చే మహాథేరో వదతి, ‘‘ఇదం, భన్తే, ఆసనం ఉచ్చ’’న్తి వత్తబ్బం. ‘‘నిసీదా’’తి వుత్తేన నిసీదితబ్బం. సచే పన ఏవం ఆపుచ్ఛితేపి న వదతి, నిసీదన్తస్స అనాపత్తి, మహాథేరస్సేవ ఆపత్తి. నవకో హి ఏవరూపే ఆసనే అనాపుచ్ఛా నిసీదన్తో ఆపజ్జతి, థేరో ఆపుచ్ఛితే అననుజానన్తో. న నవా భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహితబ్బా, న సఙ్ఘాటికం ఓత్థరిత్వా అన్తరఘరే నిసీదితబ్బం.

పత్తధోవనోదకే దీయమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం, దక్ఖిణోదకం పన పురతో ఆధారకే పత్తం ఠపేత్వా గహేతబ్బం, నీచం కత్వా ఉదకసద్దం అకరోన్తేన అపటిఘంసన్తేన పత్తో ధోవితబ్బో. సచే ఉదకపటిగ్గాహకో హోతి, నీచం కత్వా ఉదకపటిగ్గాహకే ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం ‘‘మా ఉదకపటిగ్గాహకో ఉదకేన ఓసిఞ్చి, మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీ’’తి. సచే ఉదకపటిగ్గాహకో న హోతి, నీచం కత్వా ఛమాయ ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం ‘‘మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీ’’తి.

ఓదనే దీయమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఓదనో పటిగ్గహేతబ్బో. యథా సూపస్స ఓకాసో హోతి, ఏవం మత్తాయ ఓదనో గణ్హితబ్బో. సచే హోతి సప్పి వా తేలం వా ఉత్తరిభఙ్గం వా, థేరేన వత్తబ్బో ‘‘సబ్బేసం సమకం సమ్పాదేహీ’’తి. ఇదఞ్చ న కేవలం సప్పిఆదీసు, ఓదనేపి వత్తబ్బం. సప్పిఆదీసు పన యం అప్పం హోతి ఏకస్స వా ద్విన్నం వా అనురూపం, తం సబ్బేసం సమకం సమ్పాదేహీతి వుత్తే మనుస్సానం విహేసా హోతి, తస్మా తాదిసం సకిం వా ద్విక్ఖత్తుం వా గహేత్వా సేసం న గహేతబ్బం. సక్కచ్చం పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో, పత్తసఞ్ఞినా పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో, సమసూపకో సమతిత్థికో పిణ్డపాతో పటిగ్గహేతబ్బో, న తావ థేరేన భుఞ్జితబ్బం, యావ న సబ్బేసం ఓదనో సమ్పత్తో హోతి. ఇదఞ్చ యం పరిచ్ఛిన్నభిక్ఖుకం భత్తగ్గం, యత్థ మనుస్సా సబ్బేసం పాపేత్వా వన్దితుకామా హోన్తి, తం సన్ధాయ వుత్తం. యం పన మహాభత్తగ్గం హోతి, యత్థ ఏకస్మిం పదేసే భుఞ్జన్తి, ఏకస్మిం పదేసే ఉదకం దీయతి, తత్థ యథాసుఖం భుఞ్జితబ్బం.

సక్కచ్చం పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో, పత్తసఞ్ఞినా పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో, సపదానో పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో, సమసూపకో పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో, న థూపకతో ఓమద్దిత్వా పిణ్డపాతో భుఞ్జితబ్బో, న సూపం వా బ్యఞ్జనం వా ఓదనేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం భియ్యోకమ్యతం ఉపాదాయ, న సూపం వా ఓదనం వా అగిలానేన అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జితబ్బం, న ఉజ్ఝానసఞ్ఞినా పరేసం పత్తో ఓలోకేతబ్బో, నాతిమహన్తో కబళో కాతబ్బో, పరిమణ్డలం ఆలోపో కాతబ్బో, న అనాహటే కబళే ముఖద్వారం వివరితబ్బం, న భుఞ్జమానేన సబ్బో హత్థో ముఖే పక్ఖిపితబ్బో, న సకబళేన ముఖేన బ్యాహరితబ్బం, న పిణ్డుక్ఖేపకం భుఞ్జితబ్బం, న కబళావచ్ఛేకం, న అవగణ్డకారకం, న హత్థనిద్ధునకం, న సిత్థావకారకం, న జివ్హానిచ్ఛారకం, న చపుచపుకారకం, న సురుసురుకారకం, న హత్థనిల్లేహకం, న పత్తనిల్లేహకం, న ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం.

న సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకో పటిగ్గహేతబ్బో, న తావ థేరేన హత్థధోవనఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం, యావ న సబ్బే భుత్తావినో హోన్తి. సచే మనుస్సా ‘‘ధోవథ, భన్తే, పత్తఞ్చ హత్థే చా’’తి వదన్తి, భిక్ఖూ వా ‘‘తుమ్హే ఉదకం గణ్హథా’’తి వదన్తి, వట్టతి. ఉదకే దీయమానే ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా ఉదకం పటిగ్గహేతబ్బం, నీచం కత్వా ఉదకసద్దం అకరోన్తేన అపటిఘంసన్తేన పత్తో ధోవితబ్బో. సచే ఉదకపటిగ్గాహకో హోతి, నీచం కత్వా ఉదకపటిగ్గాహకే ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం ‘‘మా ఉదకపటిగ్గాహకో ఉదకేన ఓసిఞ్చి, మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీ’’తి. సచే ఉదకపటిగ్గాహకో న హోతి, నీచం కత్వా ఛమాయ ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం ‘‘మా సామన్తా భిక్ఖూ ఉదకేన ఓసిఞ్చింసు, మా సఙ్ఘాటి ఉదకేన ఓసిఞ్చీ’’తి, న ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేతబ్బం.

భత్తగ్గతో ఉట్ఠాయ నివత్తన్తేసు నవకేహి భిక్ఖూహి పఠమతరం నివత్తితబ్బం, పచ్ఛా థేరేహి. సమ్బాధేసు హి ఘరేసు మహాథేరానం నిక్ఖమనోకాసో న హోతి, తస్మా ఏవం వుత్తం. ఏవం నివత్తన్తేహి పన నవకేహి గేహద్వారే ఠత్వా థేరేసు నిక్ఖమన్తేసు పటిపాటియా గన్తబ్బం. సచే పన మహాథేరా ధురే నిసిన్నా హోన్తి, నవకా అన్తోగేహే, థేరాసనతో పట్ఠాయ పటిపాటియా ఏవ నిక్ఖమితబ్బం, కాయేన కాయం అసఙ్ఘట్టేన్తేన యథా అన్తరేన మనుస్సా గన్తుం సక్కోన్తి, ఏవం విరళాయ పాళియా గన్తబ్బం.

‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, థేరేన భిక్ఖునా భత్తగ్గే అనుమోదితు’’న్తి (చూళవ. ౩౬౨) వచనతో సఙ్ఘత్థేరేన భత్తగ్గే అనుమోదితబ్బం. తం ఏకమేవ ఓహాయ సేసేహి న గన్తబ్బం.

‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భత్తగ్గే చతూహి పఞ్చహి థేరానుథేరేహి భిక్ఖూహి ఆగమేతు’’న్తి (చూళవ. ౩౬౨) వచనతో సఙ్ఘత్థేరేన అనుమోదనత్థాయ నిసిన్నే హేట్ఠా పటిపాటియా చతూహి నిసీదితబ్బం, అనుథేరే నిసిన్నే మహాథేరేన చ హేట్ఠా చ తీహి నిసీదితబ్బం, పఞ్చమే నిసిన్నే ఉపరి చతూహి నిసీదితబ్బం, సఙ్ఘత్థేరేన హేట్ఠా దహరభిక్ఖుస్మిం అజ్ఝిట్ఠేపి సఙ్ఘత్థేరతో పట్ఠాయ చతూహి నిసీదితబ్బమేవ. సచే పన అనుమోదకో భిక్ఖు ‘‘గచ్ఛథ, భన్తే, ఆగమేతబ్బకిచ్చం నత్థీ’’తి వదతి, గన్తుం వట్టతి. మహాథేరేన ‘‘గచ్ఛామ, ఆవుసో’’తి వుత్తే ‘‘గచ్ఛథా’’తి వదతి, ఏవమ్పి వట్టతి, ‘‘బహిగామే ఆగమిస్సామా’’తి ఆభోగం కత్వాపి బహిగామం గన్త్వా అత్తనో నిస్సితకే ‘‘తుమ్హే తస్స ఆగమనం ఆగమేథా’’తి వత్వాపి గన్తుం వట్టతియేవ. సచే పన మనుస్సా అత్తనో రుచితేన ఏకేన అనుమోదనం కారేన్తి, నేవ తస్స అనుమోదతో ఆపత్తి, న మహాథేరస్స భారో హోతి. ఉపనిసిన్నకథాయమేవ హి మనుస్సేసు కథాపేన్తేసు థేరో ఆపుచ్ఛితబ్బో. మహాథేరేన చ అనుమోదనాయ అజ్ఝిట్ఠోవ ఆగమేతబ్బోతి ఇదమేత్థ లక్ఖణం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సతి కరణీయే ఆనన్తరికం భిక్ఖుం ఆపుచ్ఛిత్వా గన్తు’’న్తి (చూళవ. ౩౬౨) వచనతో పన వచ్చాదిపీళితేన అనన్తరం భిక్ఖుం ఆపుచ్ఛిత్వా గన్తబ్బన్తి. ఇదం భత్తగ్గవత్తం.

౧౮౯. పిణ్డచారికవత్తే పన పిణ్డచారికేన భిక్ఖునా ‘‘ఇదాని గామం పవిసిస్సామీ’’తి తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేన్తేన పరిమణ్డలం నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో పారుపిత్వా గణ్ఠికం పటిముఞ్చిత్వా ధోవిత్వా పత్తం గహేత్వా సాధుకం అతరమానేన గామో పవిసితబ్బో. సుప్పటిచ్ఛన్నేన అన్తరఘరే గన్తబ్బన్తిఆది సబ్బం భత్తగ్గవత్తే వుత్తనయేనేవ ఇధాపి వేదితబ్బం.

నివేసనం పవిసన్తేన సల్లక్ఖేతబ్బం ‘‘ఇమినా పవిసిస్సామి, ఇమినా నిక్ఖమిస్సామీ’’తి, నాతిసహసా పవిసితబ్బం, నాతిదూరే నాచ్చాసన్నే ఠాతబ్బం, నాతిచిరం ఠాతబ్బం, నాతిలహుకం నివత్తితబ్బం, ఠితేన సల్లక్ఖేతబ్బం ‘‘భిక్ఖం దాతుకామా వా అదాతుకామా వా’’తి. సచే కమ్మం వా నిక్ఖిపతి, ఆసనా వా వుట్ఠాతి, కటచ్ఛుం వా పరామసతి, భాజనం వా పరామసతి, ఠపేతి వా, ‘‘దాతుకామస్సా’’తి ఠాతబ్బం. భిక్ఖాయ దీయమానాయ వామేన హత్థేన సఙ్ఘాటిం ఉచ్చారేత్వా దక్ఖిణేన హత్థేన పత్తం పణామేత్వా ఉభోహి హత్థేహి పత్తం పటిగ్గహేత్వా భిక్ఖా పటిగ్గహేతబ్బా, ఇత్థీ వా హోతు పురిసో వా, భిక్ఖాదానసమయే ముఖం న ఓలోకేతబ్బం, సల్లక్ఖేతబ్బం ‘‘సూపం దాతుకామా వా అదాతుకామా వా’’తి. సచే కటచ్ఛుం వా పరామసతి, భాజనం వా పరామసతి, ఠపేతి వా, ‘‘దాతుకామస్సా’’తి ఠాతబ్బం. భిక్ఖాయ దిన్నాయ సఙ్ఘాటియా పత్తం పటిచ్ఛాదేత్వా సాధుకం అతరమానేన నివత్తితబ్బం.

యో పఠమం గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి, తేన ఆసనం పఞ్ఞపేతబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం ఉపనిక్ఖిపితబ్బం, అవక్కారపాతి ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేతబ్బా, పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతబ్బం. యో పచ్ఛా గామతో పిణ్డాయ పటిక్కమతి, సచే హోతి భుత్తావసేసో, సచే ఆకఙ్ఖతి, భుఞ్జితబ్బం. నో చే ఆకఙ్ఖతి, అప్పహరితే వా ఛడ్డేతబ్బం, అప్పాణకే వా ఉదకే ఓపిలాపేతబ్బం, తేన ఆసనం ఉద్ధరితబ్బం, పాదోదకం పాదపీఠం పాదకథలికం పటిసామేతబ్బం, అవక్కారపాతి ధోవిత్వా పటిసామేతబ్బా, పానీయం పరిభోజనీయం పటిసామేతబ్బం, భత్తగ్గం సమ్మజ్జితబ్బం. యో పస్సతి పానీయఘటం వా పరిభోజనీయఘటం వా వచ్చఘటం వా రిత్తం తుచ్ఛం, తేన ఉపట్ఠాపేతబ్బం. సచస్స హోతి అవిసయ్హం, హత్థవికారేన దుతియం ఆమన్తేత్వా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉపట్ఠాపేతబ్బం, న చ తప్పచ్చయా వాచా భిన్దితబ్బాతి. ఇదం పిణ్డచారికవత్తం.

౧౯౦. ఆరఞ్ఞికవత్తే ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా కాలస్సేవ ఉట్ఠాయ పత్తం థవికాయ పక్ఖిపిత్వా అంసే లగ్గేత్వా చీవరం ఖన్ధే కరిత్వా ఉపాహనా ఆరోహిత్వా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం పటిసామేత్వా ద్వారవాతపానం థకేత్వా వసనట్ఠానతో నిక్ఖమితబ్బం. ‘‘ఇదాని గామం పవిసిస్సామా’’తి ఉపాహనా ఓముఞ్చిత్వా నీచం కత్వా పప్ఫోటేత్వా థవికాయ పక్ఖిపిత్వా అంసే లగ్గేత్వా తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేన్తేన పరిమణ్డలం నివాసేత్వా కాయబన్ధనం బన్ధిత్వా సగుణం కత్వా సఙ్ఘాటియో పారుపిత్వా గణ్ఠికం పటిముఞ్చిత్వా ధోవిత్వా పత్తం గహేత్వా సాధుకం అతరమానేన గామో పవిసితబ్బో. సుప్పటిచ్ఛన్నేన అన్తరఘరే గన్తబ్బన్తిఆది సబ్బం గమనవిధానం ఇధాపి భత్తగ్గవత్తే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం.

నివేసనం పవిసన్తేన సల్లక్ఖేతబ్బం ‘‘ఇమినా పవిసిస్సామి, ఇమినా నిక్ఖమిస్సామీ’’తిఆది సబ్బం భిక్ఖాచారవిధానం పిణ్డచారికవత్తే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం. ఆరఞ్ఞికేన భిక్ఖునా పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతబ్బం. సచే భాజనాని నప్పహోన్తి, పానీయమేవ పరిభోజనీయమ్పి కత్వా ఉపట్ఠాపేతబ్బం. భాజనం అలభన్తేన వేళునాళికాయపి ఉపట్ఠాపేతబ్బం. తమ్పి అలభన్తస్స యథా సమీపే ఉదకఆవాటో హోతి, ఏవం కాతబ్బం. అగ్గి ఉపట్ఠాపేతబ్బో, అరణిసహితం ఉపట్ఠాపేతబ్బం, అరణిసహితే సతి అగ్గిం అకాతుమ్పి వట్టతి. యథా చ ఆరఞ్ఞికస్స, ఏవం కన్తారప్పటిపన్నస్సపి అరణిసహితం ఇచ్ఛితబ్బం. గణవాసినో పన తేన వినాపి వట్టతి. కత్తరదణ్డో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, నక్ఖత్తపదాని ఉగ్గహేతబ్బాని సకలాని వా ఏకదేసాని వా, దిసాకుసలేన భవితబ్బం. ఇదం ఆరఞ్ఞికవత్తం.

౧౯౧. సేనాసనవత్తే యస్మిం విహారే విహరతి, సచే సో విహారో ఉక్లాపో హోతి, సచే ఉస్సహతి, సోధేతబ్బో. విహారం సోధేన్తేన పఠమం పత్తచీవరం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, నిసీదనపచ్చత్థరణం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, భిసిబిమ్బోహనం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, మఞ్చో నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బో, పీఠం నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, మఞ్చపటిపాదకా నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బా, ఖేళమల్లకో నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బో, అపస్సేనఫలకం నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం, భూమత్థరణం యథాపఞ్ఞత్తం సల్లక్ఖేత్వా నీహరిత్వా ఏకమన్తం నిక్ఖిపితబ్బం. సచే విహారే సన్తానకం హోతి, ఉల్లోకా పఠమం ఓహారేతబ్బం, ఆలోకసన్ధికణ్ణభాగా పమజ్జితబ్బా. సచే గేరుకపరికమ్మకతా భిత్తి కణ్ణకితా హోతి, చోళకం తేమేత్వా పీళేత్వా పమజ్జితబ్బా. సచే కాళవణ్ణకతా భూమి కణ్ణకితా హోతి, చోళకం తేమేత్వా పీళేత్వా పమజ్జితబ్బా. సచే అకతా హోతి భూమి, ఉదకేన పరిప్ఫోసిత్వా పరిప్ఫోసిత్వా సమ్మజ్జితబ్బా ‘‘మా విహారో రజేన ఉహఞ్ఞీ’’తి, సఙ్కారం విచినిత్వా ఏకమన్తం ఛడ్డేతబ్బం.

న భిక్ఖుసామన్తా సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం, న విహారసామన్తా సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం, న పానీయసామన్తా సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం, న పరిభోజనీయసామన్తా సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం, న పటివాతే అఙ్గణే సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం, అధోవాతే సేనాసనం పప్ఫోటేతబ్బం.

భూమత్థరణం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, మఞ్చపటిపాదకా ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా అభిహరిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బా, మఞ్చో ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బో, పీఠం ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా నీచం కత్వా సాధుకం అపటిఘంసన్తేన అసఙ్ఘట్టేన్తేన కవాటపీఠం అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, భిసిబిమ్బోహనం ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా సోధేత్వా పప్ఫోటేత్వా అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, నిసీదనపచ్చత్థరణం ఓతాపేత్వా పప్ఫోటేత్వా అతిహరిత్వా యథాపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, ఖేళమల్లకో ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా అతిహరిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బో, అపస్సేనఫలకం ఏకమన్తం ఓతాపేత్వా పమజ్జిత్వా యథాఠానే ఠపేతబ్బం. పత్తచీవరం నిక్ఖిపితబ్బం, పత్తం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన పత్తం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన హేట్ఠామఞ్చం వా హేట్ఠాపీఠం వా పరామసిత్వా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో, న చ అనన్తరహితాయ భూమియా పత్తో నిక్ఖిపితబ్బో. చీవరం నిక్ఖిపన్తేన ఏకేన హత్థేన చీవరం గహేత్వా ఏకేన హత్థేన చీవరవంసం వా చీవరరజ్జుం వా పమజ్జిత్వా పారతో అన్తం, ఓరతో భోగం కత్వా చీవరం నిక్ఖిపితబ్బం.

సచే పురత్థిమా సరజా వాతా వాయన్తి, పురత్థిమా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే పచ్ఛిమా, ఉత్తరా, దక్ఖిణా సరజా వాతా వాయన్తి, దక్ఖిణా వాతపానా థకేతబ్బా. సచే సీతకాలో హోతి, దివా వాతపానా వివరితబ్బా, రత్తిం థకేతబ్బా. సచే ఉణ్హకాలో హోతి, దివా వాతపానా థకేతబ్బా, రత్తిం వివరితబ్బా.

సచే ఉక్లాపం హోతి, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో, ఉపట్ఠానసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, అగ్గిసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, వచ్చకుటి సమ్మజ్జితబ్బా. సచే పానీయం న హోతి, పానీయం ఉపట్ఠాపేతబ్బం. సచే పరిభోజనీయం న హోతి, పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేతబ్బం. సచే ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం న హోతి, ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం.

సచే వుడ్ఢేన సద్ధిం ఏకవిహారే విహరతి, న వుడ్ఢం అనాపుచ్ఛా ఉద్దేసో దాతబ్బో, న పరిపుచ్ఛా దాతబ్బా, న సజ్ఝాయో కాతబ్బో, న ధమ్మో భాసితబ్బో, న పదీపో కాతబ్బో, న పదీపో విజ్ఝాపేతబ్బో, న వాతపానా వివరితబ్బా, న వాతపానా థకేతబ్బా. ద్వారం నామ యస్మా మహావళఞ్జం, తస్మా తత్థ ఆపుచ్ఛనకిచ్చం నత్థి, సేసాని పన ఉద్దేసదానాదీని ఆపుచ్ఛిత్వావ కాతబ్బాని, దేవసికమ్పి ఆపుచ్ఛితుం వట్టతి. అథాపి ‘‘భన్తే, ఆపుచ్ఛితమేవ హోతూ’’తి వుత్తే వుడ్ఢతరో ‘‘సాధూ’’తి సమ్పటిచ్ఛతి, సయమేవ వా ‘‘త్వం యథాసుఖం విహరాహీ’’తి వదతి, ఏవమ్పి వట్టతి. సభాగస్స విస్సాసేనపి వట్టతియేవ. సచే వుడ్ఢేన సద్ధిం ఏకచఙ్కమే చఙ్కమతి, యేన వుడ్ఢో, తేన పరివత్తేతబ్బం, న చ వుడ్ఢో సఙ్ఘాటికణ్ణేన ఘట్టేతబ్బో. ఇదం సేనాసనవత్తం.

౧౯౨. జన్తాఘరవత్తే యో పఠమం జన్తాఘరం గచ్ఛతి, సచే ఛారికా ఉస్సన్నా హోతి, ఛారికా ఛడ్డేతబ్బా. సచే ఉక్లాపం హోతి, జన్తాఘరం సమ్మజ్జితబ్బం, పరిభణ్డం సమ్మజ్జితబ్బం, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో, జన్తాఘరసాలా సమ్మజ్జితబ్బా, చుణ్ణం సన్నేతబ్బం, మత్తికా తేమేతబ్బా, ఉదకదోణియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం. జన్తాఘరం పవిసన్తేన మత్తికాయ ముఖం మక్ఖేత్వా పురతో చ పచ్ఛతో చ పటిచ్ఛాదేత్వా జన్తాఘరం పవిసితబ్బం, న థేరే భిక్ఖూ అనుపఖజ్జ నిసీదితబ్బం, న నవా భిక్ఖూ ఆసనేన పటిబాహితబ్బా. సచే ఉస్సహతి, జన్తాఘరే థేరానం భిక్ఖూనం పరికమ్మం కాతబ్బం. జన్తాఘరా నిక్ఖమన్తేన జన్తాఘరపీఠం ఆదాయ పురతో చ పచ్ఛతో చ పటిచ్ఛాదేత్వా జన్తాఘరా నిక్ఖమితబ్బం. సచే ఉస్సహతి, ఉదకేపి థేరానం భిక్ఖూనం పరికమ్మం కాతబ్బం, న థేరానం భిక్ఖూనం పురతో నహాయితబ్బం, న ఉపరితో నహాయితబ్బం, నహాతేన ఉత్తరన్తేన ఓతరన్తానం మగ్గో దాతబ్బో. యో పచ్ఛా జన్తాఘరా నిక్ఖమతి, సచే జన్తాఘరం చిక్ఖల్లం హోతి, ధోవితబ్బం, మత్తికాదోణిం ధోవిత్వా జన్తాఘరపీఠం పటిసామేత్వా అగ్గిం విజ్ఝాపేత్వా ద్వారం థకేత్వా పక్కమితబ్బం. ఇదం జన్తాఘరవత్తం.

౧౯౩. వచ్చకుటివత్తే యో వచ్చకుటిం గచ్ఛతి, బహి ఠితేన ఉక్కాసితబ్బం, అన్తో నిసిన్నేనపి ఉక్కాసితబ్బం, చీవరవంసే వా చీవరరజ్జుయా వా చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సాధుకం అతరమానేన వచ్చకుటి పవిసితబ్బా, నాతిసహసా పవిసితబ్బా, న ఉబ్భజిత్వా పవిసితబ్బా, వచ్చపాదుకాయ ఠితేన ఉబ్భజితబ్బం, న నిత్థునన్తేన వచ్చో కాతబ్బో, న దన్తకట్ఠం ఖాదన్తేన వచ్చో కాతబ్బో, న బహిద్ధా వచ్చదోణికాయ వచ్చో కాతబ్బో, న బహిద్ధా పస్సావదోణికాయ పస్సావో కాతబ్బో, న పస్సావదోణికాయ ఖేళో కాతబ్బో, ఫాలితేన వా ఖరేన వా గణ్ఠికేన వా కణ్టకేన వా సుసిరేన వా పూతినా వా కట్ఠేన న అవలేఖితబ్బం, అవలేఖనకట్ఠం పన అగ్గహేత్వా పవిట్ఠస్స ఆపత్తి నత్థి, న అవలేఖనకట్ఠం వచ్చకూపమ్హి పాతేతబ్బం, వచ్చపాదుకాయ ఠితేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం, నాతిసహసా నిక్ఖమితబ్బం, న ఉబ్భజిత్వా నిక్ఖమితబ్బం, ఆచమనపాదుకాయ ఠితేన ఉబ్భజితబ్బం, న చపుచపుకారకం ఆచమేతబ్బం, న ఆచమనసరావకే ఉదకం సేసేతబ్బం. ఇదఞ్చ సబ్బసాధారణట్ఠానం సన్ధాయ వుత్తం. తత్ర హి అఞ్ఞే అఞ్ఞే ఆగచ్ఛన్తి, తస్మా ఉదకం న సేసేతబ్బం. యం పన సఙ్ఘికేపి విహారే ఏకదేసే నిబద్ధగమనత్థాయ కతం ఠానం హోతి పుగ్గలికట్ఠానం వా, తస్మిం వట్టతి. విరేచనం పివిత్వా పునప్పునం పవిసన్తస్సపి వట్టతియేవ. ఆచమనపాదుకాయ ఠితేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం.

సచే వచ్చకుటి ఉహతా హోతి బహి వచ్చమక్ఖితా, ఉదకం ఆహరిత్వా ధోవితబ్బా. ఉదకం అత్థి, భాజనం నత్థి, అసన్తం నామ హోతి. భాజనం అత్థి, ఉదకం నత్థి, ఏతమ్పి అసన్తం. ఉభయస్మిం అసతి అసన్తమేవ, కట్ఠేన వా కేనచి వా పుఞ్ఛిత్వా గన్తబ్బం. సచే అవలేఖనపిటకో పూరితో హోతి, అవలేఖనకట్ఠం ఛడ్డేతబ్బం. సచే కచవరం అత్థి, వచ్చకుటి సమ్మజ్జితబ్బా, పరిభణ్డం సమ్మజ్జితబ్బం, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో. సచే ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం న హోతి, ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం.

‘‘న, భిక్ఖవే, వచ్చం కత్వా సతి ఉదకే నాచమేతబ్బం, యో నాచమేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి (చూళవ. ౩౭౩) వచనతో ఉదకే సతి ఉదకకిచ్చం అకరోన్తస్స ఆపత్తి. సచే ఉదకం అత్థి, పటిచ్ఛన్నట్ఠానం పన నత్థి, భాజనేన నీహరిత్వా ఆచమితబ్బం. భాజనే అసతి పత్తేన నీహరితబ్బం, పత్తేపి అసతి అసన్తం నామ హోతి. ‘‘ఇదం అతివివటం, పురతో అఞ్ఞం ఉదకం భవిస్సతీ’’తి గతస్స ఉదకం అలభన్తస్సేవ భిక్ఖాచారవేలా హోతి, కట్ఠేన వా కేనచి వా పుఞ్ఛిత్వా గన్తబ్బం, భుఞ్జితుమ్పి అనుమోదితుమ్పి వట్టతి. ‘‘న, భిక్ఖవే, వచ్చకుటియా యథావుడ్ఢం వచ్చో కాతబ్బో, యో కరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆగతపటిపాటియా వచ్చం కాతు’’న్తి (చుళవ. ౩౭౩) వచనతో వచ్చకుటిం పవిసన్తేన ఆగతపటిపాటియా పవిసితబ్బం. వచ్చకుటియం పస్సావట్ఠానే నహానతిత్థేతి తీసుపి ఆగతపటిపాటియేవ పమాణం. ఇదం వచ్చకుటివత్తం.

ఇతి పాళిముత్తకవినయవినిచ్ఛయసఙ్గహే

ఉపజ్ఝాయాదివత్తవినిచ్ఛయకథా సమత్తా.