౯. పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకో

పాతిమోక్ఖుద్దేసయాచనకథావణ్ణనా

౩౮౩. పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకే పాళియం నన్దిముఖియాతి ఓదాతదిసాముఖతాయ తుట్ఠముఖియా. ‘‘ఉద్ధస్తం అరుణ’’న్తి వత్వాపి ‘‘ఉద్దిసతు, భన్తే, భగవా’’తి పాతిమోక్ఖుద్దేసయాచనం అనుపోసథే ఉపోసథకరణపటిక్ఖేపస్స సిక్ఖాపదస్స అపఞ్ఞత్తత్తా థేరేన కతన్తి దట్ఠబ్బం. కస్మా పన భగవా ఏవం తుణ్హీభూతోవ తియామరత్తిం వీతినామేసీతి? అపరిసుద్ధాయ పరిసాయ ఉపోసథాదిసంవాసకరణస్స సావజ్జతం భిక్ఖుసఙ్ఘే పాకటం కాతుం, తఞ్చ ఆయతిం భిక్ఖూనం తథాపటిపజ్జనత్థం సిక్ఖాపదం ఞాపేతుం. కేచి పనేత్థ ‘‘అపరిసుద్ధమ్పి పుగ్గలం తస్స సమ్ముఖా ‘అపరిసుద్ధో’తి వత్తుం మహాకరుణాయ అవిసహన్తో భగవా తథా నిసీదీ’’తి కారణం వదన్తి. తం అకారణం పచ్ఛాపి అవత్తబ్బతో, మహామోగ్గల్లానత్థేరేనాపి తం బాహాయం గహేత్వా బహి నీహరణస్స అకత్తబ్బతాపసఙ్గతో. తస్మా యథావుత్తమేవేత్థ కారణన్తి. తేనేవ ‘‘అట్ఠానమేతం, భిక్ఖవే, అనవకాసో, యం తథాగతో అపరిసుద్ధాయ పరిసాయ ఉపోసథం కరేయ్య, పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసేయ్యా’’తి (అ. ని. ౮.౨౦; చూళవ. ౩౮౬; ఉదా. ౪౫) వత్వా ‘‘న చ, భిక్ఖవే, సాపత్తికేన పాతిమోక్ఖం సోతబ్బ’’న్తిఆదినా (చూళవ. ౩౮౬) సాపత్తికపరిసాయ కత్తబ్బవిధి దస్సితో.

సఙ్కస్సరసమాచారన్తి కిఞ్చిదేవ అసారుప్పం దిస్వా ‘‘ఇదం ఇమినా కతం భవిస్సతీ’’తి పరేహి సఙ్కాయ సరితబ్బసమాచారం, అత్తనా వా ‘‘మమ అనాచారం ఏతే జానన్తీ’’తి సఙ్కాయ సరితబ్బసమాచారం. సమణవేసధారణేన, సఙ్ఘికపచ్చయభాగగహణాదినా చ జీవికం కప్పేన్తో ‘‘అహం సమణో’’తి పటిఞ్ఞం అదేన్తోపి అత్థతో దేన్తో వియ హోతీతి ‘‘సమణపటిఞ్ఞం బ్రహ్మచారిపటిఞ్ఞ’’న్తి వుత్తం. అవస్సుతన్తి కిలేసావస్సనేన తిన్తం. సఞ్జాతదుస్సిల్యకచవరత్తా కసమ్బుజాతం, అసారతాయ వా కసమ్బు వియ జాతం. బహిద్వారకోట్ఠకా నిక్ఖామేత్వాతి ద్వారసాలతో బహి నిక్ఖమాపేత్వా.

౩౮౪. మహాసముద్దే అభిరమన్తీతి బహుసో దస్సనపవిసనాదినా మహాసముద్దే అభిరతిం విన్దన్తి. న ఆయతకేనేవ పపాతోతి ఛిన్నతటమహాసోబ్భో వియ న ఆదితోవ నిన్నోతి అత్థో. ఠితధమ్మోతి అవట్ఠితసభావో. పూరత్తన్తి పుణ్ణత్తం. నాగాతి సప్పజాతికా.

పాతిమోక్ఖుద్దేసయాచనకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

పాతిమోక్ఖసవనారహకథాదివణ్ణనా

౩౮౬. ఉదాహరితబ్బన్తి పాళియా అవత్వా తమత్థం యాయ కాయచి భాసాయ ఉదాహటమ్పి ఉదాహటమేవాతి దట్ఠబ్బం.

పురే వా పచ్ఛా వాతి ఞత్తిఆరమ్భతో పుబ్బే వా ఞత్తినిట్ఠానతో పచ్ఛా వా.

౩౮౭. కతఞ్చ అకతఞ్చ ఉభయం గహేత్వాతి యస్స కతాపి అత్థి అకతాపి. తస్స తదుభయం గహేత్వా. ధమ్మికం సామగ్గిన్తి ధమ్మికం సమగ్గకమ్మం. పచ్చాదియతీతి ఉక్కోటనాధిప్పాయేన పున కాతుం ఆదియతి.

౩౮౮. ఆకారాదిసఞ్ఞా వేదితబ్బాతి ఆకారలిఙ్గనిమిత్తనామాని వుత్తానీతి వేదితబ్బాని.

పాతిమోక్ఖసవనారహకథాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

అత్తాదానఅఙ్గకథాదివణ్ణనా

౩౯౮. పున చోదేతుం అత్తనా ఆదాతబ్బం గహేతబ్బం అధికరణం అత్తాదానన్తి ఆహ ‘‘సాసనం సోధేతుకామో’’తిఆది. వస్సారత్తోతి వస్సకాలో. సోపి హి దుబ్భిక్ఖాదికాలో వియ అధికరణవూపసమత్థం లజ్జిపరిసాయ దూరతో ఆనయనస్స, ఆగతానఞ్చ పిణ్డాయ చరణాదిసమాచారస్స దుక్కరత్తా అకాలో ఏవ.

సమనుస్సరణకరణన్తి అనుస్సరితానుస్సరితక్ఖణే పీతిపామోజ్జజననతో అనుస్సరణుప్పాదకం. విగతూపక్కిలేస…పే… సంవత్తతీతి ఏత్థ యథా అబ్భహిమాదిఉపక్కిలేసవిరహితానం చన్దిమసూరియానం సస్సిరీకతా హోతి, ఏవమస్సాపి చోదకస్స పాపపుగ్గలూపక్కిలేసవిగమేన సస్సిరీకతా హోతీతి అధిప్పాయో.

౩౯౯. అధిగతం మేత్తచిత్తన్తి అప్పనాప్పత్తం మేత్తఝానం.

౪౦౦-౧. ‘‘దోసన్తరో’’తి ఏత్థ అన్తర-సద్దో చిత్తపరియాయోతి ఆహ ‘‘న దుట్ఠచిత్తో హుత్వా’’తి.

కారుఞ్ఞం నామ కరుణా ఏవాతి ఆహ ‘‘కారుఞ్ఞతాతి కరుణాభావో’’తి. కరుణన్తి అప్పనాప్పత్తం వదతి. తథా మేత్తన్తి.

అత్తాదానఅఙ్గకథాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

పాతిమోక్ఖట్ఠపనక్ఖన్ధకవణ్ణనానయో నిట్ఠితో.