౧౦. జనపదకల్యాణీసుత్తవణ్ణనా

౩౮౬. జనపదస్మిం కల్యాణీతి సకలజనపదే భద్దా రూపసమ్పత్తియా సిక్ఖాసమ్పత్తియా చ సున్దరా సేట్ఠా. రూపసమ్పత్తి చ నామ సబ్బసో రూపదోసాభావేన రూపగుణపారిపూరియా హోతీతి తదుభయం దస్సేతుం ‘‘ఛసరీరదోసరహితా పఞ్చకల్యాణసమన్నాగతా’’తి వుత్తం. తం దువిధమ్పి వివరన్తో ‘‘సా హీ’’తిఆదిమాహ. పఞ్చకల్యాణసమన్నాగతాతి పఞ్చవిధసరీరగుణసమ్పదాహి సమన్నాగతా. నాతిదీఘా నాతిరస్సాతి పమాణమజ్ఝిమా దీఘతరప్పమాణా న హోతి, న అతిరస్సా, లకుణ్డకరూపా న హోతి. నాతికిసాతి అతివియ కిసథద్ధమంసలోహితా దిస్సమానా అట్ఠిసరీరా జాలసరీరా న హోతి. నాతిథూలాతి భారియమంసా మహోదరా న హోతి. నాతికాళా నాచ్చోదాతాతి అతివియ కాళవణ్ణా ఝామఙ్గారో వియ, దధితక్కాదీహి పమజ్జితమత్తకంసలోహవణ్ణా న హోతి. మనుస్సలోకే తాదిసియా రూపసమ్పత్తియా అభావతో అతిక్కన్తా మనుస్సవణ్ణం. యథా పమాణయుత్తా, ఏవం ఆరోహపరిణాహయోగతో చ పరేసం పసాదావహా నాతిదీఘతాదయో. ఏవం మనుస్సానం దిబ్బరూపతాసమ్పత్తీపీతి వుత్తం ‘‘అప్పత్తా దిబ్బవణ్ణ’’న్తి. ఏత్థ చ నాతిదీఘనాతిరస్సతావచనేన ఆరోహసమ్పత్తి వుత్తా ఉబ్బేధేన పాసాదికభావతో. కిసథూలదోసాభావవచనేన పరిణాహసమ్పత్తి వుత్తా. ఉభయేనపి సణ్ఠానసమ్పదా విభావితా, నాతికాళతావచనేన వణ్ణసమ్పత్తి వుత్తా వివణ్ణతాభావతో. పియఙ్గుసామాతి పరిణతపియఙ్గుపుప్ఫసదిససరీరనిభాసా. ముఖపరియోసానన్తి అధరోట్ఠమాహ. అయం యథావుత్తా సరీరవణ్ణసమ్పత్తి. అస్సాతి జనపదకల్యాణియా. ఛవికల్యాణతా ఛవిసమ్పత్తిహేతుకత్తా తస్సా. ఏస నయో సేసేసుపి. నఖా ఏవ పత్తసదిసతాయ నఖపత్తాని.

(పసావో సరీరావయవేన ఇరియనన్తి ఆహ – ‘‘పవత్తీతి అత్థో’’తి, పసావో యథాపరితమేవ కనతన్తి, న సభావసన్ధానం. యథావిభావసేన ఉత్తమమేవ నచ్చం నచ్చతి. తే వా వీసతియాసూతిరం ధానప్పత్తియా పవత్తియా పవత్తిమకతమన్దతా విభావసుటతస్స ఉత్తమమేవ గీతఞ్చ గాయతీతి అత్థో.) [ఏత్థన్తరే పాఠో అసుద్ధో దుస్సోధనీయో చ. సుద్ధపాఠో గవేసితబ్బో.] సమతిత్తికో తేలపత్తోతి ముఖవత్తిసమం తేలానం పూరితత్తా సమతిత్తికముఖం తేలభాజనం. అన్తరేన చ మహాసమజ్జం అన్తరేన చ జనపదకల్యాణిన్తి జనపదకల్యాణియా, తస్సా చ నచ్చగీతం పేక్ఖితుం సన్నిపతితమహాజనసమూహస్స మజ్ఝతో పరిహరితబ్బో నేతబ్బో. నన్తి తేలం. ఆహరేయ్యాతి ఆపజ్జేయ్య. తత్రిదం ఓపమ్మసంసన్దనం – తేలపత్తం వియ కాయగతాసతి, తస్స పరిహరణపుగ్గలో వియ విపస్సకో, జనకాయా వియ పుథుత్తారమ్మణాని, అసిపురిసో వియ మనో, తేలస్స చజనం వియ కిలేసుప్పాదనం, సీసపాతనం వియ అరియమగ్గఞాణసీసానుప్పత్తి. ‘‘కాయగతా సతి నో భావితా…పే… సిక్ఖితబ్బ’’న్తి వుత్తత్తా ‘‘పుబ్బభాగవిపస్సనావ కథితా’’తి వుత్తం.

నాలన్దవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.