౨. పరియాయసుత్తవణ్ణనా

౨౩౩. సమ్బహులాతి వుచ్చన్తి సఙ్ఘసమఞ్ఞాయ అభావతో. తతో పరన్తి తిణ్ణం జనానం ఉపరి సఙ్ఘో చతువగ్గకరణీయాదిసఙ్ఘకమ్మవసేన కమ్మప్పత్తత్తా. పవిసింసూతి భావిని పవిసనే భూతే వియ కత్వా ఉపచారేన వుత్తన్తి ఆహ – ‘‘పవిట్ఠా’’తి. భావిని హి భూతే వియ ఉపచారో. తేనాహ – ‘‘తే పనా’’తిఆది, తే పన భిక్ఖూతి అత్థో. పున తే పనాతి తిత్థియా తిత్థియసావకా చ.

ఇమస్మిం పఞ్ఞాపనేతి ‘‘పఞ్చ నీవరణే పహాయా’’తిఆదినయప్పవత్తే ఇమస్మిం పకారే అత్థపఞ్ఞాపనే. విసిస్సతి అఞ్ఞమఞ్ఞతో పభిజ్జతీతి విసేసో, భేదో. స్వాయం ఇధ అన్తోగధాధికభావో అధిప్పేతోతి ఆహ – ‘‘కో విసేసోతి కిం అధిక’’న్తి. అధికం పయసనం పయుఞ్జనన్తి అధిప్పయాసో, అధికప్పయోగో. నానా కరీయతి ఏతేనాతి నానాకరణం, భేదోతి ఆహ – ‘‘కిం నానత్త’’న్తి. దుతియపదేతి ‘‘అనుసాసనియా వా అనుసాసని’’న్తి ఏతస్మిం పదే. ఏసేవ నయోతి యథా పఠమస్మిం పదే అత్థయోజనా, ఏవం దుతియపదేపి యోజేతబ్బా.

తీణి ఠానానీతి దేవమారబ్రహ్మట్ఠానాని తీణి ‘‘సదేవకే లోకే’’తిఆదినా లోకే పక్ఖిపిత్వా. ‘‘సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయా’’తి ద్వే ఠానాని. ‘‘పజాయా’’తి ఏత్థ పక్ఖిపిత్వా ఇతి పఞ్చహి పదేహి. ఉద్దేసన్తి ఉద్దిసితబ్బతం. గణనన్తి ఏకో కామచ్ఛన్దోతి గహేతబ్బతం గచ్ఛతి. అత్తనో హత్థపాదాదీసూతి నిదస్సనమత్తం దట్ఠబ్బం సముదాయం ఆరబ్భ పటిఘస్స ఉప్పజ్జనతో. అత్తనో ఖన్ధేసు విమతి ‘‘అహం ను ఖోస్మీ’’తిఆదినా.

కిఞ్చాపి సబ్బం వీరియం చేతసికమేవ, యం పన కాయకమ్మాధిట్ఠానాదివసేన మనసి కాయికపయోగసముట్ఠాపనం వీరియం కాయికన్తి లద్ధపరియాయన్తి తతో విసేసేత్వా చేతసికన్తి యథాధిప్పేతదుతియతాదస్సనత్థం. యదిపి యథాకప్పితఇరియాపథసన్ధారణవసేన పవత్తమానం వీరియం కాయస్స తథాపవత్తస్స పచ్చయభూతన్తి న సక్కా వత్తుం, తథాపి న తాదిసో కాయపయోగో, తదా పవత్తో నత్థీతి వుత్తం ‘‘కాయపయోగం వినా ఉప్పన్నవీరియ’’న్తి. సతిసమ్బోజ్ఝఙ్గసదిసో వాతి ఇమినా అజ్ఝత్తికే సఙ్ఖారే అజ్ఝుపేక్ఖనవసేన పవత్తా అజ్ఝత్తధమ్మేసు ఉపేక్ఖాతిఆదినయం అతిదిసతి.

‘‘మిస్సకబోజ్ఝఙ్గా కథితా’’తి వత్వా తమత్థం విభావేతుం ‘‘ఏతేసూ’’తిఆది వుత్తం. చఙ్కమన్తేనపి అరియమగ్గం అధిగన్తుం సక్కాతి కత్వా వుత్తం ‘‘మగ్గం అపత్తం కాయికవీరియ’’న్తి. బోజ్ఝఙ్గా న లబ్భన్తీతి నిప్పరియాయబోజ్ఝఙ్గా న లబ్భన్తీ. బోజ్ఝఙ్గే ఉద్ధరన్తి పరియాయతోతి అధిప్పాయో. సేసాతి బహిద్ధాధమ్మేసు సతి-ధమ్మవిచయ-ఉపేక్ఖా-చేతసిక-వీరియ-సవితక్క-సవిచార-పీతి-సమాధీ ద్వే పస్సద్ధియో చ. అయం పన నయో పచురప్పవత్తివసేన అట్ఠకథానయేనేవ వుత్తో. థేరవాదవసేన పన అవితక్కఅవిచారమత్తా పీతిసమాధిసమ్బోజ్ఝఙ్గా రూపావచరాపి అత్థీతి తేపి గహేత్వా దస మిస్సకావ హోన్తీతి వత్తబ్బం సియాతి.

పరియాయసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.