౪. నీవరణవగ్గో

౩-౪. ఉపక్కిలేససుత్తాదివణ్ణనా

౨౧౪-౨౧౫. న చ పభావన్తన్తి న చ పభాసమ్పన్నం. పభిజ్జనసభావన్తి తాపేత్వా తాలనే పభఙ్గుతం. అవసేసం లోహన్తి వుత్తావసేసం జాతిలోహం, విజాతిలోహం, కిత్తిమలోహన్తి పభేదం సబ్బమ్పి లోహం. ఉప్పజ్జితుం అప్పదానేనాతి ఏత్థ నను లోకియకుసలచిత్తస్సపి సువిసుద్ధస్స ఉప్పజ్జితుం అప్పదానేన ఉపక్కిలేసతాతి? సచ్చమేతం, యస్మిం పన సన్తానే నీవరణాని లద్ధపతిట్ఠాని, తత్థ మహగ్గతకుసలస్సపి అసమ్భవో, పగేవ లోకుత్తరకుసలస్స, పరిత్తకుసలం పన యథాపచ్చయం ఉప్పజ్జతి. నీవరణే హి వూపసన్తే సన్తానే ఉప్పత్తియా అపరిసుద్ధం హోతి, ఉపక్కిలిట్ఠం నామ హోతి, అపరిసుద్ధదీపకపల్లికవట్ఠితేలాదిసన్నిస్సయో దీపో వియ, అపిచ నిప్పరియాయతో ఉప్పజ్జితుం అప్పదానేనేవ తేసం ఉపక్కిలేసతాతి దస్సేన్తో ‘‘యదగ్గేన హీ’’తిఆదిమాహ. ఆరమ్మణే విక్ఖిత్తప్పత్తివసేన చుణ్ణవిచుణ్ణతా వేదితబ్బా. న ఆవరన్తీతి కుసలధమ్మే ఉప్పజ్జితుం అప్పదానవసేన న ఆవరన్తి, అథ ఖో తేసం ఉప్పత్తియా హోన్తి. న పటిచ్ఛాదేన్తీతి న వినన్ధన్తి. చతుభూమకచిత్తస్సాతి చతుత్థభూమకకుసలచిత్తస్స అనుపక్కిలేసా, తేహి అకిలిస్సనతో.

౮. ఆవరణనీవరణసుత్తవణ్ణనా

౨౧౯. పఞ్ఞా దుబ్బలా హోతి, న బలవతీ పటిపక్ఖేన ఉపక్కిలిట్ఠభావతో. తేనాహ ‘‘మన్దా అవిసదా’’తి.

పఞ్చ నీవరణా దూరే హోన్తి ఆవరణాభావతో. తమేవ పీతిన్తి సప్పాయధమ్మసవనే ఉప్పన్నం పీతిం. తస్సా తదా ఉప్పన్నాకారసల్లక్ఖణేన అవిజహన్తో పునప్పునం తస్సా నిబ్బత్తనేన. తేనాహ ‘‘పఞ్చ నీవరణే విక్ఖమ్భేత్వా’’తి. ఇదం సన్ధాయాతి ఏత్తకే దివసేపి న వినస్సన్తి, సా ధమ్మపీతి లద్ధపచ్చయా హుత్వా విసేసావహాతి ఇమమత్థం సన్ధాయ ఏతం ‘‘ఇమస్స పఞ్చ నీవరణా తస్మిం సమయే న హోన్తీ’’తిఆది వుత్తం. పీతిపామోజ్జపక్ఖియాతి పీతిపామోజ్జపచ్చయా. నస్సన్తీతి నిరోధపచ్చయవసేన పవత్తనతో నస్సన్తి. సభాగపచ్చయవసేన పున ఉప్పజ్జన్తాపి…పే… వుచ్చతి కిచ్చసాధనవసేన పవత్తనతో.

౯. రుక్ఖసుత్తవణ్ణనా

౨౨౦. అభిరుహనకాతి సమీపరుక్ఖే అభిభవిత్వా రుహనకా. అట్ఠికచ్ఛకోతి అట్ఠిబహులకచ్ఛకో. కపిథనసదిసఫలత్తా కపిత్థనోతి లద్ధనామో.

౧౦. నీవరణసుత్తవణ్ణనా

౨౨౧. అన్ధభావకరణా పఞ్ఞాచక్ఖుస్స విబన్ధనతో. తథా హి తే ‘‘అచక్ఖుకరణా పఞ్ఞానిరోధికా’’తి వుత్తా. విహనతి విబాధతీతి విఘాతో, దుక్ఖన్తి ఆహ ‘‘విఘాతపక్ఖియాతి దుక్ఖపక్ఖికా’’తి. నిబ్బానత్థాయ న సంవత్తన్తీతి అనిబ్బానసంవత్తనికా. మిస్సకబోజ్ఝఙ్గావ కథితా పుబ్బభాగికానం కథితత్తా.

నీవరణవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.