౩. మిచ్ఛత్తవగ్గవణ్ణనా

౨౧-౩౦. మిచ్ఛాసభావన్తి అయాథావసభావం అనియ్యానికసభావం. సమ్మాసభావన్తి యాథావసభావం నియ్యానికసభావం. మిచ్ఛాపటిపత్తాధికరణహేతూతి ఏత్థ అధి-సద్దో అనత్థకోతి ఆహ – ‘‘మిచ్ఛాపటిపత్తికరణహేతూ’’తి. ఞాయతి పటివిద్ధవసేన నిబ్బానం గచ్ఛతీతి ఞాయో. సో ఏవ తంసమఙ్గీనం వట్టదుక్ఖపాతతో ధారణట్ఠేన ధమ్మోతి ఆహ – ‘‘ఞాయం ధమ్మన్తి అరియమగ్గధమ్మ’’న్తి. ఞాణస్స మిచ్ఛాసభావో నామ నత్థీతి విఞ్ఞాణమేవేత్థ పచ్చవేక్ఖణవసేన పవత్తం ఞాణ-సద్దేన వుచ్చతీతి ఆహ ‘‘మిచ్ఛావిఞ్ఞాణో’’తి. మిచ్ఛాపచ్చవేక్ఖణోతి కిఞ్చి పాపం కత్వా ‘‘అహో మయా కతం సుకత’’న్తి ఏవం పవత్తో మిచ్ఛాపచ్చవేక్ఖణో. గోసీలగోవతాదిపూరణం ముత్తీతి ఏవం గణ్హతో మిచ్ఛావిముత్తి నామ. మిచ్ఛాపటిపదాదీహి వివట్టన్తి ఏవం వట్టవివట్టం కథితం. పుగ్గలో పుచ్ఛితోతి నిగమితో చ ‘‘అయం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అసప్పురిసో’’తిఆదినా. కిఞ్చాపి ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికో హోతీ’’తిఆదినా పుగ్గలోవ నిద్దిట్ఠో, తథాపి పుగ్గలసీసేనాయం ధమ్మదేసనాతి ఆహ ‘‘ధమ్మో విభత్తో’’తి. తేనేవాహ ‘‘ధమ్మేన పుగ్గలో దస్సితో’’తి. ధమ్మేనాతి మిచ్ఛాదిట్ఠిఆదికేన ధమ్మేన. కల్యాణపుథుజ్జనతో పట్ఠాయ సబ్బసో సప్పురిసా నామ, ఖీణాసవో సప్పురిసతరో. సుప్పవత్తనియోతి సుఖేన పవత్తేతుం సక్కుణేయ్యో. ధావతీతి గచ్ఛతి. పచ్చయుప్పన్నేన ఉపేచ్చ నిస్సితబ్బతో ఉపనిసా, పచ్చయో, ఏకస్స స-కారస్స లోపం కత్వా వాతి ఆహ – ‘‘సఉపనిసం సపచ్చయ’’న్తి. పరికరణతో పరిక్ఖారో, పరివారోతి ఆహ – ‘‘సపరిక్ఖారం సపరివార’’న్తి. సహజాతవసేన ఉపనిస్సయవసేన చ సపచ్చయతా కిచ్చసాధనే నిప్ఫాదనే సహాయభావూపగమనే చ సపరివారతా దట్ఠబ్బా.

మిచ్ఛత్తవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.